به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، بیمارستان عمومی مونترال با حمایت مردمی و خیریه، برنامهای نوآورانه به نام «سفیران پیوند» (Transplant Ambassador Program)، را راهاندازی کرده است. این برنامه در جهت حمایت روانی و عاطفی از بیماران مزمن کلیوی و خانوادههایشان طرحریزی شده و نخستین نمونه از نوع خود در استان کبک محسوب میشود.
ریشههای این برنامه به سال ۲۰۱۶ بازمیگردد؛ زمانی که نرخ پیوند کلیه از اهداکنندگان زنده در کانادا برای بیش از یک دهه راکد مانده بود. همین مسئله، گروهی از بیماران کلیوی و اهداکنندگان را گرد هم آورد تا موانع موجود بر سر راه پیوند را بررسی کنند. یکی از توصیههای کلیدی این کارگاه، ایجاد برنامهای برای حمایت همتایان (peer support) بود؛ به این معنا که فردی که خود تجربهی موفقی در پیوند داشته، از طریق ملاقاتهای منظم در بیمارستانها، به بیماران کلیوی، خانوادههایشان و اهداکنندگان بالقوه، کمک و پشتیبانی عاطفی، روانی و اطلاعاتی ارائه دهد. اندکی پس از آن، برنامهی «سفیران پیوند» (TAP) توسط گروهی از داوطلبان متعهد توسعه یافت و به یکی از ۱۸ پروژهی تحقیقاتی شبکهی ملی کلیهی کانادا، با نام «کان سالو» (Can‑SOLVE CKD)، تبدیل شد.
این برنامه یک سیستم همیاری داوطلبانه است که بیماران درگیر با دیالیز یا کاندیدای دریافت پیوند را با افرادی آشنا میکند که خودِ شخصاً مسیر سخت بیماری کلیوی، دیالیز، اهدای عضو یا دریافت پیوند را پشت سر گذاشتهاند. به بیان کارشناسان، در حالی که پزشکان متبحرترین اطلاعات بالینی را در اختیار بیمار میگذارند، اما هیچگاه تجربهی زیستهی یک بیمار یا اهداکننده را ندارند. سفیران این برنامه با به اشتراک گذاشتن داستان واقعی خود، ترس از ناشناختهها را کاهش داده و امیدواری را جایگزین اضطراب میکنند. شعار این برنامه به زیبایی بیانگر این هدف است: میدانیم که شما چه میگذرانید، چون خودمان آنجا بودهایم.
سفیران این برنامه، که خود دریافتکننده یا اهداکنندهی زندهی کلیه هستند، پس از ثبتنام در بیمارستانهای کلیوی و انجام بررسیهای پلیسی، آموزشهای مستمری در زمینهی حریم خصوصی، محرمانگی و بهبود برنامه دریافت میکنند. آنها در کلینیکهای کلیوی در سراسر انتاریو حضوری فعال دارند و از طریق ویزیت، زوم، تلفن یا ایمیل در دسترس بیماران هستند. این برنامه که از دل یک پژوهش دانشگاهی زاده شده، همچنان به پروتکلهای سختگیرانهی حریم خصوصی و محرمانگی پایبند است و با گزارشدهی و سنجش دقیق، تأثیر خود را بر افزایش نرخ پیوند ارزیابی میکند.
روایت الهامبخش خواهر و برادر پیساپیا
بارزترین نمونهی موفقیتآمیز این برنامه، داستان سرژ پیساپیا (Serge Pisapia)، مرد ۷۰ ساله، و خواهرش کریستین است. سرژ سالها به دلیل بیماری شدید کلیوی، تحت درمان دیالیز صفاقی قرار داشت و زندگی روزمرهاش به شدت تحت تأثیر این شرایط قرار گرفته بود. اگرچه خواهرش کریستین از نظر پزشکی کاملاً واجد شرایط اهدای کلیه بود و در نوامبر ۲۰۱۴ برای این کار داوطلب شد، اما سرژ در ابتدا پیشنهاد او را قاطعانه رد کرد. احساس گناه و ترس از اینکه مبادا خواهرش در این راه دچار آسیب شود، اجازه نمیداد این پیوند انجام شود. با این حال، پس از پذیرش نهایی و انجام عمل پیوند، زندگی سرژ دگرگون شد. او بلافاصله پس از جراحی، بازگشت شگفتانگیز انرژی را احساس کرد و اکنون با مصرف داروهای روزانه و انجام چکاپهای منظم، از وضعیت جسمانی مطلوبی برخوردار است.
این خواهر و برادر امروز دیگر فقط یک داستان موفقیت نیستند؛ بلکه به عنوان دو تن از سفیران فعال این برنامه، با بازگو کردن چالشهای پیشروی اهدا و ترس از جراحی، به دهها خانواده کمک میکنند تا تصمیمی آگاهانهتر و آرامتر بگیرند. نام سرژ در فهرست سفیران برجستهی این برنامه در وبسایت رسمی آن به چشم میخورد.
داوطلب سلبریتی برای سفیران پیوند
جاناتان واندرزون (Jonathan Vanderzon)، بازیگر کانادایی، نیز از دیگر داوطلبان این برنامه است. او در مارس ۲۰۲۴، پس از ۹ ماه ارزیابی پزشکی، یکی از کلیههای خود را به دوست دوران کودکیاش که به نارسایی کلیه مبتلا بود، اهدا کرد. جاناتان تنها سه هفته پس از عمل به زندگی عادی بازگشت و دوستش نیز اکنون سلامت خود را بازیافته است؛ روایتی که بار دیگر ثابت میکند اهدای عضو نهتنها زندگی گیرنده، بلکه روحیهی بخشنده را نیز متحول میکند.
مسئولان این برنامه تأکید دارند که سفیران پیوند، حلقهی گمشدهی سیستم درمان هستند. آنها با زبان ساده و از دل تجربه، پاسخگوی سوالات بیپاسخ ذهنی بیماران بوده و ثابت میکنند که دیالیز پایان راه نیست و پیوند کلیه، آغازی دوباره برای زندگی خواهد بود. این برنامه که کاملاً مستقل، بیمارمحور و بهدست داوطلبانِ خودِ بیماران و اهداکنندگان اداره میشود، اکنون در حال گسترش به مراکز بیشتری در سراسر کانادا است تا بتواند به بیماران بیشتری امید و آرامش هدیه دهد.