برای حمایت از افراد مبتلا به اتیسم در دوران بحرانها و جنگ، برنامهریزی ویژه لازم است
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، همزمان با آغاز هفته آگاهیبخشی اتیسم، نشست مجازی «اتیسم و آسیبپذیری مضاعف در روزهای جنگ»، ۱۷ فروردین ماه با حضور جمعی از اصحاب رسانه و فعالان اجتماعی برگزار شد.
در این نشست که با هدف بررسی عمیق چالشها و نیازهای مبرم جامعه اتیسم، به ویژه در کانون بحرانهای جنگی برپا شد، سعیده صالح غفاری (مدیرعامل انجمن اتیسم ایران)، محمدجواد حیدریپور (مدیرکل سازمانهای مردمنهاد و خیرین سلامت وزارت بهداشت)، دکتر عبدالرضا چراغعلی (مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری تهران)، دکتر سینا توکلی (معاون آموزش، توانبخشی و سلامت خانواده انجمن اتیسم ایران)، محسن جنگور (پدر دو فرزند اتیسم و مسئول دفتر نمایندگی انجمن اتیسم ایران در استان فارس) و فاطمه زلقی (مادر فرزند اتیسم و مسئول دفتر نمایندگی انجمن اتیسم ایران در ماهشهر و بندر امام) حضور داشتند.
این نشست با سخنرانی دکتر سینا توکلی، معاون توانبخشی و آکادمی انجمن اتیسم ایران، آغاز شد. توکلی صحبتهای خود را با این موضوع آغاز کرد که در روز جهانی اتیسم، تمرکز امسال بر موضوع «اتیسم و جنگ» گذاشته شده تا تأثیر بحرانها و جنگ بر کودکان دارای اتیسم و خانوادههایشان بررسی شود. در شرایط بحران مثل جنگ، زلزله یا درگیری، نظم زندگی به هم میریزد؛ صداهای بلند، آژیر، جابهجایی، ازدحام و بینظمی برای افراد دارای اتیسم بسیار آزاردهنده است و میتواند باعث اضطراب شدید و رفتارهای چالشبرانگیز شود.
وی با بیان اهمیت آموزش جامعه نسبت به اتیسم گفت: انجمن اتیسم ایران از سال ۱۴۰۱ دورههای آموزشی برای نهادهای درگیر در مدیریت بحران برگزار کرده است؛ از جمله تیم هلال احمر، اورژانس کشور، پلیس و شرکت کنترل ترافیک تهران تا نحوه برخورد صحیح با افراد دارای اتیسم در بحران را یاد بگیرند. هدف این آموزشها این است که نیروهای امدادی بتوانند افراد دارای اتیسم را تشخیص دهند، با آنها ارتباط مناسب برقرار کنند و شرایط امنتری برای آنها ایجاد کنند.
معاون توانبخشی و آکادمی انجمن اتیسم ایران همچنین به اقدامات انجمن نیز پرداخت و گفت انجمن اتیسم ایران یک سامانه مشاوره تلفنی ۲۴ ساعته دارد که خانوادهها میتوانند برای مسائل روانشناسی، رفتاری، بلوغ و حقوقی از آن استفاده کنند. در دوران بحران میزان تماسها بهطور قابل توجهی افزایش یافته است. برای آگاهیرسانی به خانوادهها، در کانال روبیکا محتوایی منتشر شده که توضیح میدهد در شرایط جنگ یا بحران چگونه با کودک دارای اتیسم صحبت کنند، چگونه او را آرام کنند و چه وسایلی برای مدیریت شرایط همراه داشته باشند. همچنین برنامههایی برای کارگاههای آموزشی حضوری و آنلاین برای والدین طراحی شده تا مهارتهای مدیریت بحران و تنظیم هیجان در شرایط اضطراری را یاد بگیرند.
توکلی در ادامه به روزهای بحران اشاره داشت که یکی از چالشهای مهم این است که در کشور پروتکلهای مشخصی برای حمایت از افراد دارای اتیسم و سایر معلولیتها در شرایط بحران وجود ندارد و تلاشهایی برای تدوین این دستورالعملها در حال انجام است. انجمن اتیسم ایران حدود ۹ هزار عضو ثبتشده دارد و از میان آنها نزدیک به هزار خانواده کمکهزینه معیشتی و درمانی دریافت میکنند، که با کمک خیرین تأمین میشود. برای ادامه خدمات در شرایط محدودیت رفتوآمد، توانبخشی و مشاوره از راه دور نیز توسعه یافته و در این زمینه همکاریهایی با سازمان بهداشت جهانی انجام شده است.
در ادامه محسن گنجور، پدر دو فرزند اتیسم و نماینده انجمن اتیسم ایران در شهر شیراز، ضمن ابراز همدردی عمیق با خانوادههای درگیر در مناطق جنگی، به تشریح چالشهای چندوجهی پیش روی این خانوادهها پرداخت. وی به طور ویژه به پیامدهای اقتصادی ناشی از تعطیلی کارگاهها و مراکز صنعتی در مناطق جنگزده اشاره کرد که منجر به از دست دادن شغل بسیاری از پدران شده است.
گنجور، در کنار فشار اقتصادی و چالشهای تامین دارو در شرایط ویژه جنگی، بر مسئولیت مضاعف مراقبتی خانواده و تأثیرات مخرب آن بر سلامت روان خانواده تأکید نمود. وی بر لزوم بازطراحی مدلهای حمایتی با رویکردی جامع و پایدار، که شامل حمایتهای اقتصادی، درمانی و آموزشی باشد، تأکید کرد.
در ادامه، فاطمه زلقی، نماینده خانوادههای اتیسم در ماهشهر و بندر امام، بار سنگین فشارهای روانی، اقتصادی و اجتماعی را که خانوادههای اتیسم در مناطق جنگزده متحمل میشوند، به تصویر کشید.
وی با اشاره به تعطیلی مراکز حیاتی، قطع شدن روتینهای روزانه و افزایش چشمگیر استرس و اضطراب در کودکان گفت: بسیاری از پدران کودکان اتیسم در همین صنایع و پتروشیمیها مشغول کار هستند و تعطیلی یا اختلال در فعالیت آنها، وضعیت اقتصادی خانوادهها را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
زلقی گفت: برای کودکان اتیسم، داشتن برنامه و روتین روزانه بسیار مهم است؛ تغییر ناگهانی در برنامه زندگی میتواند باعث اضطراب شدید، پسرفت مهارتها و افزایش رفتارهای چالشبرانگیز شود. تعطیلی مدارس استثنایی، مراکز توانبخشی و جلسات درمانی، همراه با صداهای ناگهانی انفجار، خانوادهها را در وضعیت بحرانی قرار داده است.
زلقی با بیان اینکه کودکان اتیسم توانایی ابراز نیازهای خود را ندارند، بر لزوم درک عمیقتر شرایط آنها و اتخاذ راهکارهای پیشگیرانه تأکید کرد و خواستار توجه فوری و عملی مسئولان به نیازهای اساسی این قشر آسیبپذیر، از جمله تأمین مستمر دارو، دسترسی به خدمات توانبخشی تخصصی و حمایتهای روانی-اجتماعی پایدار شد.
سپس سعیده صالح غفاری؛ مدیرعامل انجمن اتیسم ایران، ضمن خوشامدگویی به حضار و معرفی خود، به تشریح فعالیتهای مستمر انجمن در راستای حمایت از جامعه اتیسم پرداخت. وی با اشاره به هفته آگاهیبخشی اتیسم به عنوان فرصتی برای افزایش آگاهی عمومی، بر رسالت خطیر انجمن در دوران بحران تأکید کرد.
صالح غفاری اعلام داشت که انجمن با تمام توان در تلاش است تا خدمات توانبخشی و حمایتی را، حتی در شرایط دشوار جنگی، تداوم بخشد و از همه نهادها، خیرین گرانقدر و جامعه جهانی درخواست کرد تا با حمایت مالی پایدار، انجمن را در ارائه خدمات حیاتی به کودکان اتیسم، به ویژه در مناطق محروم و آسیبدیده از جنگ، یاری رسانند.
در بخش دیگری از این نشست، مهندس حیدری پور به نمایندگی از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ضمن تبریک مناسبت هفته جهانی اتیسم، بر تعهد این وزارتخانه به ارتقای سطح سلامت و رفاه افراد دارای اختلال طیف اتیسم تأکید کرد. وی با اشاره به ضرورت توجه ویژه به این قشر در شرایط بحرانی، آمادگی وزارتخانه برای همکاری با انجمن اتیسم ایران و سایر نهادهای ذیربط در جهت تسهیل دسترسی به خدمات درمانی و توانبخشی را اعلام کرد.
حیدریپور، اتیسم را یک مسئله اولویتدار در حوزه سلامت عمومی دانست و بر اهمیت ایجاد بسترهای لازم برای شکوفایی استعدادهای این عزیزان در جامعه تأکید کرد.
در پایان، دکتر عبدالرضا چراغعلی؛ مدیرکل دفتر امور اجتماعی و فرهنگی استانداری تهران با نگاهی کلان به وضعیت کشور، بر اهمیت همبستگی ملی و تلاش جمعی در عبور از چالشهای ناشی از جنگ تحمیلی و بحرانهای مشابه تأکید کرد. وی با اشاره به خسارتهای وارده بر جامعه، به ویژه بر قشرآسیبپذیر، خواستار وحدت رویه و همکاری میان تمامی دستگاهها و سازمانها برای تأمین نیازهای اساسی، از جمله خدمات توانبخشی برای کودکان اتیسم شد.
چراغعلی، حمایت از خانوادههای اتیسم را سرمایهگذاری بر آیندهای روشنتر و جامعهای سالمتر دانست.
در این نشست، سینا توکلی، معاون توانبخشی و آکادمی انجمن اتیسم ایران در پاسخ به سؤال خبرنگار خیر ایران در مورد فعالیتهای انجمن اتیسم در دوره جنگ برای خانوادههای افراد دارای اتیسم گفت: در این دوره، انجمن با تمرکز بر کاهش فشارهای روانی و اقتصادی خانوادهها، در حد توان خود اقدام به اهدای بستههای کمکمعیشتی کرد. همچنین خدمات مشاوره تلفنی رایگان برای تمام اعضای خانواده فرد دارای اتیسم فراهم شد تا والدین و مراقبان بتوانند در هر ساعت نیاز، از راهنمایی تخصصی بهرهمند شوند. افزون بر این، انجمن با همکاری مراکز مرتبط، امکان حمایتهای دارویی و پیگیری تأمین اقلام ضروری درمانی را نیز برای خانوادهها تسهیل کرده است.
این نشست، که بازتابدهنده عمق دغدغهها و ضرورت توجه فوری به جامعه اتیسم در شرایط بحرانی بود، با امید به اقدامات عملی و حمایتی پایدار از سوی مسئولان و جامعه به پایان رسید.