تابآوری، استقامت و دیگر هیچ
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، چارلی چاپلین نابغه معروف سینمای کمدی جهان یک فرد تابآور بود. کسی که در کودکی پدر خود را از دست داد و زندگی در شرایط فقر شدید باعث شد که او و برادرش اجبارا از مادر هم جدا و در مرکز سرپرستی کودکان زندگی کنند ولی اینها سبب نشد او در غم و اندوه باقی بماند و از حرکت بایستد. او رشد کرد و شکوفا شد و در بزرگسالی توانست خلاقیت و نبوغش را به همگان نشان دهد.
در شرایط سخت مثل زندگی در جنگ، فقر یا همراه با بیماری هر کسی به نوعی به اتفاقات واکنش نشان میدهد. برخی در سکوت و غم فرو میروند و منتظر تغییر شرایط میمانند، اما برخی دیگر با وجود اندوه، کمکم خودشان را پیدا میکنند و آن رنج را به یک شکوفایی تبدیل میکنند. توران میرهادی (فعال حوزه کودک) یک جمله معروف دارد: «غم بزرگ را به کار بزرگ تبدیل کن.» این همان مفهوم تابآوری (رزیلنس) است؛ اما چطور میتوانیم تابآور باشیم و این ویژگی را در کودکانمان پرورش دهیم؟ پاسخ این سوال در کتاب «رزیلنس (استقامت درونی را به کودکت بیاموز)» نهفته است.
«رزیلنس» طبق این کتاب و به زبان تخصصی روانشناسی یعنی: «بالا بردن آستانه تحمل و مقاومت در برابر استرسها و مشکلات و بهرهمندی از قابلیت انعطاف پذیری و تقابل با بحرانها به جای تسلیمشدن در برابر مشکلات و سرپوش گذاشتن روی آنها.» این مفهوم که در سالهای اخیر زیاد درباره آن پژوهش و صحبت میشود در سال ۹۰ در میان عامه مردم ما مفهومی تازه بود که با انتشار این کتاب و امثال آن به جامعه معرفی شد.
در این کتاب که توسط نشر «روانشناسی جامعه» از آلمانی به فارسی ترجمه شده، روش تسلط بر موقعیتهای بحرانزا و گذر از بحرانها برای داشتن یک زندگی موفق معرفی میشود تا فرد زیر فشار روانی بحرانها خرد نشود. تمرکز رزیلنس بیشتر روی کودکان است. چون آنها هنوز دچار آسیب جدی نشدهاند یا آسیب آنها قابل علاج و پیشگیری است. طبق این کتاب، کودکان رزیلنت به آنهایی گفته میشود که با وجود قرار داشتن در شرایط خطر، رشدی مثبت و سالم داشته و پیشرفت موفقی دارند در مقابل کودکانی که در شرایط یکسان یعنی تحت فشار و استرس، اختلالات روانی پیدا میکنند.
رزیلنس زمانی معنا پیدا میکند که دو شرط اساسی وجود داشته باشد. اول وجود نوعی تهدید جدی و واقعی در رابطه با رشد و تکامل کودک. مثلا فقر. بیماری روانی یکی از والدین. مرگ آنها و ... و دوم؛ یافتن راههای مقابله با این عوامل تهدیدکننده.
مخاطب این کتاب افرادی هستند که با کودکان سر و کار دارند. از والدین کودک تا مسئولین و مربیان مهدکودکها، مدارس و یا سایر مراکز سرپرستی کودکان. در این این کتاب برای این افراد تمرینات و راهکارهای حمایت از کودکان برای آموزش و پرورش مناسب و موثر جهت استقامتگرایی در برابر استرس و بحران ارائه و معرفی میشود.
این کتاب توسط «کورینا وستمن سیلر» استاد روانشناسی تربیتی یکی از دانشگاههای زوریخ نوشته شده است. او با کتاب «رزیلنس: ارتقای تابآوری کودکان در مهد کودک» در کشورهای آلمانی زبان شناخته میشود. این کتاب در ایران با نام «رزیلنس: استقامت درونی را به کودکت بیاموز» توسط مسعود میرمهدی ترجمه و توسط انتشارات روانشناسی جامعه در دهه نود منتشر شده است.
در شرایط امروز ایران که کودکان درگیر جنگ و اضطرابهای ناشی از آن هستند، تابآوری به عنوان راهحلی موثر شناخته میشود که میتواند آنها را برای گذر از بحران و رشد آماده کند. اگر برای تابآور کردن کودک خود به دنبال منبعی معتبر هستید میتوانید نسخه صوتی این کتاب را در اپلیکیشنهای کتابراه، فیدیبو و ... خریداری کنید.