تأملی دربارۀ مزایای کار داوطلبی
خیلیها به این فکر میکنند که کار داوطلبانه یعنی کمک به باقی افراد. کار داوطلبانه یعنی اینکه از خودمان، زمانمان و تفریحاتمان بزنیم تا به بقیه کمک کنیم. این حرف میتواند درست باشد ولی عبارت درستتر از آن این است که کار داوطلبانه، قبل از اینکه کمک به بقیه باشد، کمک به خودمان است. میدانیم که این جمله، شاید در نظرتان از این جملات کلیشهای باشد که همه میگویند ولی در واقعیت این جمله چیزی بیش از یک کلیشه زیباست، این مطلب در مطالعات متعددی اثبات شده است که در این مطلب به چند مورد آن اشاره خواهیم کرد.
در سال ۲۰۱۲ مقالهای علمی منتشر شد که نظرات را به خودش جلب کرد. این مطالعه ۱۸۸ مطالعه متفاوت را بررسی کرد که رابطه بین داوطلبی و معیارهای مختلف سلامت روان، از جمله اضطراب، افسردگی، استرس و رضایت از زندگی را بررسی کردند. محققان این مقاله دریافتند که داوطلبشدن با بهبود قابل توجهی در سلامت روان در تمام این اقدامات مرتبط است.
مثلاً بعضی از آمار به این صورت است:
احتمال ابتلای داوطلبان به افسردگی ۱۰ درصد کمتر از افراد غیر داوطلب بود.
داوطلبان نسبت به افراد غیرداوطلب ۱۱ درصد کمتر احتمال داشت که احساس استرس داشته باشند.
رضایت از زندگی داوطلبان ۷ درصد بیشتر از غیر داوطلبان بود.
در مطالعه دیگری که امسال در مجله مطالعات شادی (Journal of Happiness Studies) منتشر شد، محققان دادههای نزدیک به ۷۰ هزار شرکتکننده در بریتانیا را بررسی کردند، شیوه مطالعه به این صورت بود که هر دوسال یکبار از سالهای ۱۹۹۶ تا ۲۰۱۴ در مورد عادات داوطلبانه و سلامت روانشان، از جمله پریشانی و عملکردشان در زندگی روزمره، از آنها نظرسنجی میشد.
در مقایسه با افرادی که داوطلب نبودند یا کار داوطلبی نمیکردند، افرادی که در سال گذشته داوطلب شده بودند یا کار داوطلبی کرده بودند از زندگی خود رضایت بیشتری داشتند و سلامت کلی خود را بهتر ارزیابی کردند. علاوه بر این، محققان دریافتند افرادی که کار داوطلبی بیشتری انجام داده بودند، مزایای بیشتری را تجربه میکنند: کسانی که حداقل یک بار در ماه داوطلب میشوند نسبت به شرکتکنندگانی که به ندرت داوطلب شدهاند یا اصلاً داوطلب نشدهاند، سلامت روانی بهتری داشتهاند.
اما یک سوال مهم اینجا پیش میآید، آیا کار داوطلبانه باعث خوشحالی مردم میشود یا افراد شاد بیشتر کار داوطلبی میکنند؟ محققان این پژوهش حتی زمانی که سطح اولیه رفاه شرکت کنندگان را قبل از شروع کار داوطلبانه در نظر گرفتند، به نتایج مشابهی دست یافتند. به عبارت دیگر، از زمانی که افراد شروع به کار داوطلبانه کردند، به مرور زمان شادتر شدند.
اگرچه این درست است که افرادی که شادتر هستند تمایل بیشتری به انجام کارهای داوطلبانه دارند، اما مطالعه فعلی نشان میدهد که برای بهرهمندی از کار داوطلبانه نیازی به احساس شادی ندارید. در واقع، برخی از تحقیقات نشان میدهند که افرادی که با سطح رفاه پایینتری شروع به کار داوطلبانه میکنند، ممکن است نسبت به باقی افراد بهره بیشتری از کار داوطلبانه ببرند.
محققان برای اینکه بفهمند مزایای داوطلبی چقدر زیاد است، آن را با تأثیرات درآمد افراد مقایسه کردند. آنها دریافتند که برای شرکتکنندهای که حقوق متوسطی از طبقه متوسط دریافت میکند، کار داوطلبانه اساساً تقریباً ۱۱۰۰ دلار در سال «ارزش» دارد: به این معنا که داوطلب شدن کسی را به اندازه داشتن ۱۱۰۰ دلار اضافی خوشحال میکند.
چرا کار داوطلبانه باعث بهبود سلامت روان ما میشود؟
به گفته ریکی لاتون، دستیار مدیر مشاور تحقیقاتی Simetrica و نویسنده اصلی مقاله “a combination of factors is likely at play”. اولاً، به نظر میرسد که داوطلب شدن ذاتاً پاداشدهنده است – وقتی به دیگران کمک میکنیم، تمایل داریم چیزی را تجربه کنیم که محققان آن را «درخشش گرم» یا “Warm glow“مینامند. دوم، داوطلبشدن احتمالاً به تقویت حس ارتباط اجتماعی ما کمک میکند. به ویژه، برای افراد مسن، داوطلبشدن میتواند راهی برای حفظ ارتباط با دیگران پس از بازنشستگی باشد.
خب، اینها کافی نبود؟ دنبال چیز دیگری هستین برای اینکه مطمئن شوید که با انجام کار داوطلبی، این شمایید که دارید به خودتان کمک میکنید؟
اگر هنوز اطمینان ندارید، یک باور دیگر هم هست.
«مَن ذَا الَّذِی یُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا فَیُضَاعِفَهُ لَهُ وَلَهُ أَجْرٌ کَرِیم»
هنگامی که دارید کار داوطلبانه انجام میدهید، انگار که دارید به خدا، قرضی میدهید و خدا برای شما جبران خواهد کرد. وقتی خدا طرف حساب ماست، معادلات تغییر میکند. خدا قرضهایش را قبل از اینکه فرآیند قرضدادن شما تمام شود، پرداخت میکند. خدا همان مبلغ را به شما پرداخت نمیکند بلکه چندین برابر را به شما میدهد، چرا که او کریم است.
به خاطر داشته باشید که حقوق کار داوطلبانه را نه ما انسانها بلکه خدا، با دستان خودش پرداخت خواهد کرد و کدام معامله سودمندتر از معامله با خداست؟
در برهۀ حساس کنونی که در آن هستیم و خیلی از ماها شاید درگیر استرس یا مسائل متفاوت هستیم، کار داوطلبانه در این شرایط میتواند رهیافتی متقن جهت کاهش آلام و استرسها و رسیدن به سطح بهتری از زندگی باشد.
یادداشت از محمدامین زندیفرد
فعال اجتماعی و خیریه
منابع
Diener, E., Ng, W., Harter, J., & Arora, R. (2010). Wealth and happiness across the world: Material prosperity predicts life evaluation, whereas psychosocial prosperity predicts positive feeling. Journal of Personality and Social Psychology, 99(1), 52–61. https://doi.org/10.1037/a0018066.
Easterlin, R. A. (2001). Income and happiness: Towards a unified theory. The Economic Journal, 111(473), 465–484. https://doi.org/10.1111/1468-0297.00646.
Jebb, A. T., Tay, L., Diener, E., & Oishi, S. (2018). Happiness, income satiation and turning points around the world. Nature Human Behaviour, 2(1), 33–38. https://doi.org/10.1038/s41562-017-0277-0.
Kahneman, D., & Deaton, A. (2010). High income improves evaluation of life but not emotional well-being. Proceedings of the National Academy of Sciences, 107(38), 16489–16493. https://doi.org/10.1073/pnas.1011492107.
Sacks, D. W., Stevenson, B., & Wolfers, J. (2012). The new stylized facts about income and subjective well-being. Emotion, 12(6), 1181–1187. https://doi.org/10.1037/a0029873.