جام جهانی ۲۰۲۶؛ سکویی برای ترویج مهربانیِ ستارگان

 به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، از منظر جامعه‌شناسی ارتباطات، رویدادهایی با پوشش جهانی مانند جام جهانی ۲۰۲۶، به دلیل تمرکز بی‌سابقه مخاطبان (تخمین زده می‌شود بیش از ۵ میلیارد نفر) و بازنمایی مکرر چهره‌های تأثیرگذار، ظرفیت بالایی برای انتقال هنجارهای نوع‌دوستانه دارند. فوتبالیست‌های حاضر در این مسابقات، صرف‌نظر از انگیزه‌های فردی، در عمل به «سرمایه‌گذاری نمادین» مشغول می‌شوند و به تبع آن، اقداماتی مانند کمک به بازسازی مناطق زلزله‌زده، آزادسازی زندانیان نیازمند یا اهدای درآمد به مؤسسات سلامت روان، از طریق شبکه‌های خبری و اجتماعی کپی و بازتولید می‌شوند.

 برخی پژوهش‌های تجربی در حوزه جامعه‌شناسی ورزش (از جمله مطالعه‌ای در Journal of Sport Management, 2021) نشان داده‌اند که مشاهدهٔ رفتار خیرخواهانهٔ ورزشکاران حرفه‌ای در تورنمنت‌های بزرگ، با افزایش معنادار احتمال مشارکت مالی تماشاگران همراه است؛ به گونه‌ای که این افزایش در بافت‌های فرهنگی مختلف میان ۱۸ تا ۲۴ درصد گزارش شده است. در جریان برگزاری جام جهانی ۲۰۲۶ که برای نخستین بار با حضور ۴۸ تیم در سه کشور آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار می‌شود، شمار قابل توجهی از فوتبالیست‌های برجسته جهان که در ادامه به برخی از آنان اشاره خواهیم داشت، فراتر از میدان مسابقه، در عرصه‌های نیکوکاری، فعالیت‌های اجتماعی و بشردوستانه نیز نقش آفرینی می‌کنند.

لامین یامال (اسپانیا)

 در آستانه جام جهانی ۲۰۲۶، انتصاب «لامین یامال»، ستاره ۱۸ ساله اسپانیا و بارسلونا، به عنوان سفیر حسن نیت یونیسف (UNICEF) انجام شد. این انتصاب در روز افتتاحیه جام جهانی و همزمان با روز جهانی بازی (۱۱ ژوئن) صورت گرفت که یامال را به جوان‌ترین سفیر حسن نیت در تاریخ این سازمان تبدیل می‌کند. یامال در این نقش، بر حق کودکان برای بازی و حمایت از آن‌ها در شرایط اضطراری بشردوستانه تمرکز خواهد کرد. وی پیش از این نیز تجربه همکاری با یونیسف را داشت؛ از جمله در روز جهانی کودک در سال ۲۰۲۴، نامه‌ای احساسی به برادر کوچکش نوشت و سال گذشته نیز حساب‌های رسانه‌های اجتماعی خود را در اختیار دختری ۹ ساله از گینه استوایی گذاشت تا زندگی روزمره خود را با جهان به اشتراک بگذارد.

سادیو مانه (سنگال)

 سادیو مانه، ستاره تیم ملی سنگال که پس از مصدومیت جام جهانی ۲۰۲۲ را از دست داده بود، در ۳۴ سالگی به جام جهانی ۲۰۲۶ بازگشته و مأموریتی فراتر از ورزش را دنبال می‌کند. مانه که از کودکی فقر و گرسنگی را تجربه کرده، ترجیح می‌دهد ثروت خود را صرف ساخت زیرساخت‌های اجتماعی در زادگاهش «بامبالی» در جنوب سنگال کند. او با سرمایه‌گذاری ۵۰۰ هزار دلاری یک بیمارستان مدرن با درمان رایگان برای تمام ساکنان منطقه ساخته است. همچنین هر ماه ۷۶ دلار به هر خانواده روستای بامبالی کمک می‌کند و بورس‌های تحصیلی برای جوانان تأمین کرده است. از دیگر اقدامات او می‌توان به تأمین برق و اینترنت روستا، ساخت مدرسه و مسجد و اهدای جایزه قهرمانی جام ملت‌های آفریقا ۲۰۲۵ به نیازمندان اشاره کرد.

محمد صلاح (مصر)

 محمد صلاح، کاپیتان تیم ملی مصر، حدود ۶ درصد از ثروت شخصی خود را به امور خیریه اختصاص می‌دهد که سالانه معادل ۱۰ تا ۱۲ میلیون دلار برآورد می‌شود. در زادگاهش «نگریگ» یک بیمارستان و یک مدرسه ساخته، ۳۸۳ هزار یورو به تصفیه‌خانه آب اختصاص داده و ماهانه ۴ هزار یورو به خانواده‌های نیازمند کمک می‌کند. علاوه بر این، ۲.۷۵ میلیون یورو به مؤسسه ملی سرطان قاهره و ۱۳۳ هزار یورو برای بازسازی کلیسایی در جیزه اهدا کرده است. صلاح همچنین برای حمایت از مردم فلسطین به هلال احمر مصر کمک کرده است.

کیلیان امباپه (فرانسه)

 کیلیان امباپه، مهاجم تیم ملی فرانسه، از طریق «بنیاد الهام گرفته از کلیان امباپه» (Inspired by KM) خود که با همکاری گروه هتلداری آکور تأسیس شده است، در چندین کشور جهان فعالیت می‌کند. در کامرون (زادگاه پدرش)، با کمک مالی بیش از یک میلیون دلار، مدارسی از جمله مدرسه‌ای ویژه کودکان ناشنوا و کم‌شنوا ساخته و بازسازی کرده است. در پرو نیز یک مدرسه و یک زمین فوتبال چمن مصنوعی ساخته است و در الجزایر چهار پروژه شامل سه زمین فوتبال و یک مرکز صنایع دستی برای توانمندسازی زنان خانه‌دار را حمایت می‌کند.

هری کین (انگلستان)

 هری کین، کاپیتان تیم ملی انگلستان، بنیادی خیریه به نام خود (Harry Kane Foundation) را راه‌اندازی کرده که هدف آن تغییر نگرش نسبت به سلامت روان و عادی‌سازی گفتگو درباره این موضوع است و بر حمایت از خیریه‌های سلامت روان، پروژه‌های تغییردهنده زندگی و تحقیقات حیاتی تمرکز دارد.

آلیسون بکر (برزیل)

 آلیسون بکر، دروازه‌بان تیم ملی برزیل، که به عنوان قهرمان جامعه PFA Community Champion سال ۲۰۲۵ معرفی شد، در پی سیل‌های ویرانگر در ایالت زادگاهش «ریو گرانده دو سول» با همکاری بنیاد باشگاه لیورپول اقدام به جمع‌آوری کمک‌های مالی کرد. همچنین از یک زن برای پرداخت شهریه مدرسه فرزندش حمایت کرد و به عنوان بخشی از فعالیت‌های روز جهانی افراد دارای معلولیت سازمان ملل، از یکی از شرکت‌کنندگان الهام‌بخش بنیاد LFC دیدار کرد.

مارکوس راشفورد (انگلستان)

 مارکوس راشفورد، مهاجم تیم ملی انگلستان، که در طول همه‌گیری کرونا با کمپین خود دولت بریتانیا را مجبور به تغییر سیاست وعده‌های غذایی مدارس کرد، تاکنون حدود ۲۰ میلیون پوند (۲۵ میلیون دلار) برای کمک به افراد آسیب‌پذیر جمع‌آوری کرده و از طریق همکاری با خیریه «فیر شیر یو کی» (FareShare UK)، توانسته ۴ میلیون وعده غذایی را در اختیار خانواده‌های نیازمند قرار دهد. هدف او پایان دادن به گرسنگی کودکان در بریتانیا است.

اندی رابرتسون (اسکاتلند)

 اندی رابرتسون، کاپیتان تیم ملی اسکاتلند، مؤسس بنیاد خیریه با نام خود «AR۲۶»، است که از کودکان نیازمند حمایت کرده و فرصت‌های آموزشی و مهارت‌آموزی را برای آنها فراهم می‌کند. 

رافائل واران (فرانسه)

رافائل واران، مدافع تیم ملی فرانسه، «پروژه میراث» (Projet Héritage) را راه‌اندازی کرده است؛ برنامه‌ای رایگان، فراگیر و آموزشی برای نوجوانان ۱۳ تا ۱۵ سال که ترکیبی از فوتبال، فرهنگ، ورزش و سلامت است و ارزش‌هایی مانند کار، احترام، انسانیت و جاه‌طلبی را به کودکان منتقل می‌کند.

 ارلینگ هالند (نروژ)

 ارلینگ هالند، ستاره تیم ملی نروژ، در مارس ۲۰۲۶ با خرید یک نسخه خطی بسیار نادر از حماسه‌های وایکینگ‌ها به ارزش ۱۳۰ هزار پوند، آن را به کتابخانه عمومی زادگاهش «برونه» اهدا کرد. او گفت: «کتاب‌ها به مردم فرصت می‌دهند تا رویا ببینند و مسیر خود را پیدا کنند.» این اقدام که فراتر از کمک‌های مالی معمول است، نشان‌دهنده دلبستگی عمیق او به میراث فرهنگی و آموزش نسل جوان است.

نیمار جونیور (برزیل)

 نیمار جونیور، مهاجم تیم ملی برزیل، از طریق مؤسسه «پروژه نیمار جونیور» (Instituto Projeto Neymar Jr.) به کودکان و خانواده‌های کم‌بضاعت در جنوب سائوپائولو خدمات آموزشی، ورزشی و فرهنگی ارائه می‌دهد. همچنین در سال ۲۰۲۶ به عنوان سفیر سازمان بین‌المللی «هندیکپ اینترنشنال» (Handicap International)، منصوب شد تا برای حقوق افراد دارای معلولیت در مناطق جنگی و فاجعه‌زده آگاهی‌افزایی کند.

رافائل لیائو (پرتغال)

در آستانه جام جهانی ۲۰۲۶، رافائل لیائو، مهاجم تیم ملی پرتغال، آپارتمان لوکس خود در لیسبون را برای کمک به بحران مسکن به شهرداری اهدا کرد. این ملک به مسکن اجتماعی با کرایه کم‌یاب تبدیل خواهد شد. لیائو گفت این کار را به یاد دوران کودکی خود انجام داده است و امیدوار است الهام‌بخش دیگر ورزشکاران باشد.

سون هیونگ-مین (کره جنوبی)

 سون هیونگ-مین، کاپیتان کره جنوبی، به عنوان سفیر حسن نیت برنامه جهانی غذای سازمان ملل (WFP) فعالیت می‌کند. او در ژوئیه ۲۰۲۵ در ویدئویی احساسی خواستار کمک به کودکان فلسطینی شد و گفت: «در فلسطین، خانواده‌ها و کودکان بی‌شماری گرسنگی شدید را تحمل می‌کنند. دادن غذا به این خانواده‌ها یعنی دادن شانس زندگی به آنهاست.» او همواره از نفوذ خود برای جلب توجه به بحران‌های گرسنگی در جهان استفاده می‌کند.

لئون گورتزکا و یوشوا کیمیش (آلمان)

 این دو هافبک آلمانی در سال ۲۰۲۰ پلتفرم «ما کرونا را می‌زنیم» (We Kick Corona) را راه‌اندازی کردند که توانست برای مبارزه با بیش از ۵ میلیون یورو برای مؤسسات خیریه آلمان جمع‌آوری کند. الگوی همکاری آنها در بحران‌های اجتماعی، به عنوان نمونه‌ای از فعالیت جمعی ورزشکاران در سراسر جهان شناخته می‌شود. در آستانه جام جهانی ۲۰۲۶ نیز این دو بار دیگر این پلتفرم را برای حمایت از پناهندگان جنگ‌زده فعال کرده‌اند.

لروی سانه (آلمان)

 لروی سانه، وینگر تیم ملی آلمان، به طور منظم با مؤسسه «آرزویی بساز» (Make-A-Wish) همکاری می‌کند و از کودکان مبتلا به بیماری‌های صعب‌العلاج دیدار می‌کند. در مه ۲۰۲۶، او یک روز کامل را با یک هوادار ۸ ساله سرطانی در اردوی تیم ملی سپری کرد و برای او آرزوهای شیرین به حقیقت پیوست. این اقدامات او را به یکی از محبوب‌ترین چهره‌های اجتماعی فوتبال آلمان تبدیل کرده است.

مهدی طارمی(ایران)

 مهدی طارمی، مهاجم تیم ملی ایران در جام جهانی ۲۰۲۶، از جمله نیکوکارانی است که در زادگاهش بوشهر اقدامات انساندوستانه زیادی انجام می‌دهد، هرچند ترجیح می‌دهد رسانه‌ای نشود. در ماه رمضان ۱۴۰۴، او به همراه چند ملی‌پوش دیگر با مساعدت رئیس زندان بوشهر، چندین زندانی نیازمند را آزاد کردند و رضایت شاکیان خانواده‌های در آستانه زندان را جلب کردند؛ حرکتی که مورد تمجید رسانه‌های پرتغالی قرار گرفت. طارمی همچنین هزینه درمان یک نان‌آور خانواده را پرداخت کرده، جهیزیه دختر یک خانواده بی‌بضاعت را متقبل شده و پیش از بازی‌های حساس پورتو نیز اقدامات خیرخواهانه دیگری انجام داده است. 

هاشم الحیدوس (قطر)

 هاشم الحیدوس، کاپیتان و پرافتخارترین بازیکن تیم ملی قطر، پس از صعود تیمش به جام جهانی ۲۰۲۶، وعده ساخت یک مدرسه و یک سالن ورزشی را در غزه داد. الحیدوس گفت: «خدا را شکر برای صعود تیم ملی به جام جهانی ۲۰۲۶. این موفقیت را بهانه‌ای برای بخشش قرار می‌دهم و ان‌شاءالله برای بازسازی غزه، در ساخت یک مدرسه و سالن ورزشی مشارکت خواهم کرد؛ چراکه باورم این است آموزش و ورزش، راه بازگشت به زندگی هستند.»

هوانگ هی-چان (کره جنوبی)

 هوانگ هی-چان، مهاجم تیم ملی کره جنوبی، فعالیت‌های خیریه خود را با راهنمایی پدرش در شهر بوشئون دنبال می‌کند. او که دوران کودکی را در کنار پدربزرگ و مادربزرگش سپری کرده، گل خود در جام جهانی ۲۰۲۲ را به آنها تقدیم کرد. هوانگ خالکوبی دستخط پدربزرگ و مادربزرگش را بر روی مچ دست خود دارد و معتقد است این خالکوبی‌ها او را به انجام کارهای خیر ترغیب می‌کند. او فعالیت‌های عام‌المنفعه خود را در زادگاهش دنبال می‌کند.

آئو تاناکا (ژاپن)

 آئو تاناکا، هافبک تیم ملی ژاپن، در آستانه جام جهانی ۲۰۲۶ از ساق‌بندهای سفارشی استفاده کرد که توسط صنعتگران شهر واجیما (Wajima) ساخته شده بود. واجیما دو سال پیش در اثر زمین‌لرزه به شدت آسیب دیده بود. تاناکا با این کار قصد داشت از این صنعت سنتی رو به زوال حمایت کرده و به مردم شهر آسیب‌دیده روحیه دهد. او گفت: «می‌خواهم به مردم شهامت ببخشم.» او تاکنون دو بار به طور داوطلبانه از واجیما بازدید کرده، با دانش‌آموزان محلی فوتبال بازی کرده، در کارگاه‌های صنایع دستی حضور یافته و شخصاً در تعمیر آثار آسیب‌دیده کمک کرده است. او همچنین در حراج‌های خیریه شرکت کرده و مبالغی را به بازسازی منطقه اهدا نموده است. افزون بر این، تاناکا به عنوان سفیر مؤسسه آموزشی «موریجیکو» به کودکان انگیزه می‌دهد که درس و تلاش را در کنار ورزش جدی بگیرند؛ و در ژوئن ۲۰۲۶ همراه با باشگاه «اوراوا رد دایموندز» در دوره‌های کمک‌های اولیه و امدادی صلیب‌سرخ شرکت کرد. 

تیم ملی استرالیا (ساکرروز)

 بازیکنان تیم ملی استرالیا در اقدامی دسته‌جمعی، بخشی از حق‌المشارکت خود را به امور بشردوستانه در غزه اختصاص دادند. اتحادیه بازیکنان حرفه‌ای استرالیا تأیید کرد که درصدی از مبلغ بازی‌های مقدماتی جام جهانی به تلاش‌های بشردوستانه سازمان آکسفام (Oxfam) در غزه کمک خواهد شد. همچنین ساکرروزها ۱۵ هزار دلار به باشگاه فوتبال پیوند استرالیا اهدا کردند تا از کمپین جام جهانی پیوند ۲۰۲۶ حمایت کرده و آگاهی را در مورد اهدای عضو و بافت افزایش دهند.

تیم نمادین «تیم تغییردهنده بازی کمیساریای عالی پناهندگان» (UNHCR)

 کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان (UNHCR) تیمی نمادین به نام «تیم تغییردهنده بازی» (Gamechanging Team) متشکل از ۱۱ فوتبالیست حرفه‌ای با سابقه پناهندگی و آوارگی را معرفی کرده است. این تیم به رهبری «آلفونسو دیویس»، کاپیتان تیم ملی کانادا که خود در اردوگاه پناهندگان در غنا متولد شده، نشان‌دهنده قدرت امید، شجاعت و انعطاف‌پذیری است. از دیگر اعضای این تیم می‌توان به «اسمیر بگوویچ» (دروازه‌بان بوسنی و هرزگوین) که در چهار سالگی به همراه خانواده از جنگ بوسنی گریخته بود، «ارمدین دیمیروویچ» (مهاجم بوسنی و هرزگوین) و «آور مابیل» (وینگر استرالیایی متولد اردوگاه پناهندگان کنیا) اشاره کرد که هر یک بنیادهای خیریه شخصی برای حمایت از کودکان محروم و پناهندگان تأسیس کرده‌اند.

جام جهانی؛ سکوی دیده‌شدن کنش‌های خیرخواهانه

 مرور اقدامات فوتبالیست‌های حاضر در جام جهانی ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که دامنهٔ این کنش‌ها از ساخت بیمارستان و مدرسه در آفریقا (سادیو مانه، محمد صلاح) و حمایت از صنایع دستی ژاپن (آئو تاناکا) تا آزادسازی زندانیان نیازمند در ایران (مهدی طارمی) و اهدای مسکن در پرتغال (رافائل لیائو) گسترده است. برخی از این اقدامات ساختاری و بلندمدت هستند (بنیاد هری کین برای سلامت روان، بنیاد امباپه در کامرون) و برخی دیگر واکنشی و فوری (کمک به زلزله‌زدگان واجیما، حمایت از غزه). آنچه این تنوع را به هم پیوند می‌دهد، نقش سکوی ترویجی نیکوکاری در جام جهانی است که اقدامات خیرخواهانه را از بطن جوامع محلی به کانون توجه میلیاردها انسان می‌آورد. 

منابع:

Olympics.com

The Sunday Times

tribuna

marca