یک روایت کوتاه از نجات آثار باستانی در چهلستون
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، نفیسه گوهری در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: روز حادثه، فضای اطراف کاخ چهلستون در هالهای از گردوغبار و دود فرو رفته بود. پس از فروکشکردن این وضعیت، به سمت بنا حرکت کردیم و وقتی به درون فضا رسیدیم، با صحنهای مواجه شدیم که نشان میداد بنا و تجهیزاتش تحت فشار جدی قرار گرفته است؛ درها و پنجرهها شکسته بودند و قفلها از جای خود خم شده بود.
وی افزود: با وجود فضای ترس و نگرانی، اما مأموریت حفاظت از میراث برای ما روشن بود. در این شرایط، با همکاری دوستان و همکاران، درهای تاریخی را که پیش از جنگ به شکل حفاظتی درون فوم پیچیده شده بودند، با دقت و با کمترین مداخله ممکن باز و برای انتقال آماده کردیم؛ اقدامی که به دلیل تاریخیبودن مکان موزه و پیچیدگی مسیرها، کار را بسیار دشوارتر میکرد.
این حافظ میراث فرهنگی بیان کرد: حجم زیاد درها و محدودیتهای دسترسی، انتقال را به عملی صعبالعبور تبدیل کرده بود. با این حال، در نهایت موفق شدیم درها را به مخزن منتقل کنیم؛ مخزنی که به لحاظ شرایط بنایی و موقعیت تاریخی، جابهجایی آثار در آن نیازمند دقت بالا و تصمیمگیری سریع بود.
گوهری ادامه داد: در کنار آسیبهای مستقیم به فضای بنا، بخش مهمی از درهای موزه نیز کاملاً تخریب شده بود، بنابراین ناچار شدیم از وسایل ابتدایی و در دسترس مانند کش، پلاستیک و پوششهای موقت برای بستن و تثبیت برخی بخشها استفاده کنیم تا از ورود ناخواسته افراد و ایجاد آسیبهای بیشتر جلوگیری شود.
وی تأکید کرد: برای جلوگیری از احتمال ورود اشخاص متفرقه یا حیوانات، پشت برخی از دربها مکعبهای چوبی قرار دادیم و همه منفذهایی را که میتوانست تهدیدی برای اموال و آثار باشد، با میز و پوششهای محکم مسدود کردیم؛ اقداماتی که در آن شرایط بحرانی، نقش حیاتی در کاهش ریسک داشت.
این موزهدار و حافظ میراث فرهنگی خاطرنشان کرد: تا پاسی از شب در محل حضور داشتیم و به دلیل حساسیت موضوع، تلاش کردیم مستندنگاری را همزمان پیش ببریم؛ به همین خاطر، کوششمان بر این بود که حتیالامکان «بدون مداخله در آثار تخریبشده» اقدامات حفاظتی لازم را انجام دهیم و فقط در حد ضرورت وارد عمل شویم.
گوهری تصریح کرد: دریافت نشان «حافظان موزههای ایران» برای من تنها یک افتخار شخصی نیست، بلکه یادآور این است که در سختترین روزهای بحران، وظیفه حفاظت از میراثفرهنگی فراموش نشد. این نشان را در واقع به صحنهٔ تلاش جمعی در روزهای جنگ و بحران تقدیم میکنم؛ زمانی که حفظ حافظهٔ تاریخی اصفهان در گرو تصمیمهای سریع، همکاری و مسئولیتپذیری بود.
