«بانک زمان»؛ بانکی برای ساماندهی فعالیتهای داوطلبانه
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران به نقل از روابط عمومی و امور بینالملل سازمان بهزیستی کشور، نشست شورای عالی مشورتی سازمان بهزیستی کشور با موضوع تکریم مقام معلم با حضور رئیس سازمان بهزیستی، جمعی از استادان دانشگاه، رؤسای اسبق این سازمان و خیّرین حوزهٔ مدرسهسازی برگزار شد.
سید جواد حسینی؛ رئیس سازمان بهزیستی کشور در این نشست با اشاره به تجربهٔ مدیریت خدمات اجتماعی در ایام جنگ از اجرای دو برنامه ملی در دورهٔ پساجنگ خبر داد و گفت: نخستین اقدام، اجرای غربالگری گستردهٔ اختلالات ناشی از استرس و تروما از جمله اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) در سطح عمومی جامعه است.
وی افزود: در این طرح، تمامی افراد جامعه مورد پایش اولیه قرار میگیرند و افرادی که دارای علائم هستند، شناسایی و وارد نظام ارجاع خواهند شد. پس از آن خدمات تخصصی سلامت روان از طریق مراکز بهزیستی، وزارت بهداشت و وزارت ورزش و جوانان بهصورت رایگان به آنان ارائه میشود.
رئیس سازمان بهزیستی کشور ادامه داد: این برنامه بهمدت یک ماه بهصورت فشرده اجرا خواهد شد و پس از آن، مداخلات تخصصی متناسب با نیاز افراد در دستور کار قرار میگیرد.
حسینی، دومین برنامهٔ مهم پساجنگ را راهاندازی بانک زمان عنوان کرد و گفت: این طرح که با پیگیری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و با مطالعه الگوهای جهانی طراحی شده بهعنوان یک مدل بومی از هفتهٔ آینده بهصورت پایلوت در منطقه ۴ تهران آغاز میشود.
وی بانک زمان را فرصتی برای ساماندهی فعالیتهای داوطلبانه و تقویت مشارکت اجتماعی دانست و افزود: در این مدل، ظرفیتهای مردمی در قالب خدمات داوطلبانه سازماندهی میشود تا سرمایه اجتماعی کشور بهصورت هدفمند به کار گرفته شود.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به میزان مشارکت مردم در ایام جنگ تصریح کرد: مردم ایران بار دیگر سطح بالایی از همراهی با کشور را به نمایش گذاشتند به گونهای که بیش از ۳۰ هزار داوطلب جدید به مجموعه خدمات اجتماعی پیوستند.
وی ادامه داد: در همین مدت حدود ۱۵۰۰ میلیارد تومان کمک مردمی به سازمان بهزیستی اختصاص یافت این در حالی است که در شرایط جنگی معمولاً بهدلیل نااطمینانی اقتصادی، میزان کمکهای نقدی کاهش مییابد، اما در این دوره، مشارکتهای نقدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته حدود ۴۰۰ درصد افزایش داشت.
حسینی با اشاره به اهمیت تحلیل اجتماعی جنگها گفت: یکی از شاخصهای مهم در ارزیابی پیروزی یا شکست در جنگها میزان همراهی مردم با دولت و حاکمیت است و در این زمینه همراهی مردم ایران با سیاستها و اهداف کشور قابل توجه بوده است.
وی با تأکید بر ضرورت نظاممند شدن این مشارکتها افزود: لازم است این سطح از همراهی و فعالیتهای داوطلبانه در قالب سازوکارهای پایدار سازماندهی شود که بانک زمان میتواند در این مسیر نقش مؤثری ایفا کند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور در بخش دیگری از سخنان خود به ارتباط میان نظام رفاه اجتماعی و آموزشوپرورش اشاره کرد و گفت: سازمان بهزیستی و نظام آموزشی کشور در دو حوزهٔ توانمندسازی و کارکردهای حمایتی و محافظتی دارای مأموریتهای مشترک هستند.
حسینی با تأکید بر نقش مدرسه در تحقق عدالت اجتماعی اظهار کرد: مدرسه باید بهگونهای عمل کند که نابرابریهای بیرون از مدرسه را جبران کرده و از دانشآموزان در برابر محرومیتها محافظت کند، اما در حال حاضر، تنوع و تعدد انواع مدارس در برخی موارد به تشدید نابرابریها منجر شده است.
وی با اشاره به رویکرد دولت در حوزهٔ عدالت آموزشی افزود: تحقق عدالت در نظام تعلیم و تربیت نیازمند تغییر نگاه عمومی و افزایش مطالبهگری اجتماعی است؛ چراکه برخلاف پروژههای عمرانی و اقتصادی که بازدهی کوتاهمدت دارند، نتایج سرمایهگذاری در آموزشوپرورش در بلندمدت نمایان میشود.
رئیس سازمان بهزیستی کشور در پایان تأکید کرد: برای ارتقای جایگاه آموزش و پرورش، ضروری است گفتمان توجه به تعلیم و تربیت در جامعه تقویت شود تا مطالبه عمومی برای سرمایهگذاری در این حوزه افزایش یابد.در این نشست، زهرا گیتینژاد؛ خیّر مدرسهساز با اشاره به تجربهٔ خود در ساخت مدارس در مناطق محروم گفت: نخستین انگیزه او برای ورود به این حوزه، مشاهده وضعیت تحصیل دانشآموزان در مناطق مرزی بوده است، جایی که دانشآموزان در فضای نامناسب و مخروبه تحصیل میکردند و تنها خواسته آنان، داشتن یک مدرسه مناسب بود.
وی افزود: این موضوع را با دانشآموزان یکی از مدارس تهران در میان گذاشتم و با همراهی آنان، ارتباطی میان دانشآموزان مناطق برخوردار و کمبرخوردار شکل گرفت که سرآغاز ساخت مدارس شد. این مسیر تا امروز ادامه یافته و منجر به ساخت بیش از ۶۲۰ مدرسه در ۲۷ استان کشور شده است. همچنین حمایت از تحصیل دانشآموزان و دانشجویان نیز در کنار مدرسهسازی دنبال میشود.
در ادامه، غلامعلی افروز؛ استاد دانشگاه با تأکید بر نقش بنیادین خانواده در شکلگیری شخصیت انسان، اظهار کرد: خانواده تنها نهاد فطری، بیبدیل و ماندگار انسانی است و سایر نهادها برای حمایت از آن شکل گرفتهاند. در این میان، مدرسه بهعنوان نخستین تجربه جامعهپذیری، نقش مکمل خانواده را ایفا میکند.
وی با اشاره به اهمیت الگوبودن معلم افزود: یادگیری مشاهدهای یکی از مؤثرترین شیوههای یادگیری است و دانشآموزان بیش از هر چیز از رفتار و منش معلم تأثیر میپذیرند. از اینرو، مدرسه و معلم باید در جبران کاستیهای تربیتی و اجتماعی نقش فعالتری ایفا کنند.
افروز همچنین بر ضرورت تغییر رویکرد در سیاستگذاریها تأکید کرد و گفت: سرمایهگذاری در آموزشوپرورش، سرمایهگذاری برای آینده جامعه است و لازم است توجه بیشتری به این حوزه در مقایسه با سایر بخشها صورت گیرد.
در بخش دیگری از این نشست، انصاری؛ رئیس اسبق سازمان بهزیستی با اشاره به ضرورت توسعهٔ اشتغال برای افراد دارای معلولیت پیشنهاد داد: دولت با ارائه معافیتهای بیمهای و مالیاتی، کارفرمایان را به جذب این افراد تشویق کند.
وی همچنین بر توسعهٔ مشاغل مبتنی بر اقتصاد دیجیتال تأکید کرد و گفت: ایجاد بسترهای مناسب برای مشاغل پلتفرمی میتواند فرصت اشتغال را برای افرادی که محدودیت حضور فیزیکی دارند، فراهم کند. همچنین راهاندازی مراکز رشد خانگی با حمایت بهزیستی از جمله تأمین تجهیزات و زیرساختهای ارتباطی میتواند زمینه تولید محتوا و کسبوکارهای آنلاین را گسترش دهد.
در ادامه، بر ضرورت تشکیل صندوق ضمانت اعتباری برای پوشش ریسک وامهای خرد تأکید شد تا با حمایت دولت و ارائه ضمانتهای لازم، امکان توسعه مشاغل خانگی برای اقشار مختلف فراهم شود.
واعظ مهدوی نیز در این نشست با اشاره به برخی حوادث تلخ و خسارات انسانی و زیرساختی، بر لزوم ثبت و یادآوری این وقایع در حافظه اجتماعی تأکید کرد و گفت: توجه به مسائل اجتماعی و معیشتی بهویژه در شرایط تورمی ضروری است؛ چراکه فشارهای اقتصادی میتواند بر کیفیت زندگی اقشار مختلف از جمله معلمان، بازنشستگان و مددجویان تأثیرگذار باشد.
وی همچنین بر اهمیت تقویت مشارکتهای مردمی در شرایط بحران تأکید کرد و افزود: ایجاد و تقویت سازوکارهایی برای سازماندهی کمکهای مردمی میتواند در افزایش تابآوری اجتماعی نقش مؤثری ایفا کند.
در ادامهٔ این نشست، بر لزوم تقویت جایگاه سازمان بهزیستی بهعنوان محور ارائه خدمات تخصصی در حوزه سلامت روان و اجتماعی تأکید شد و پیشنهاد شد تعامل این سازمان با نهادهایی مانند شهرداریها، هلال احمر، دانشگاهها، انجمنهای علمی و سازمانهای مردمنهاد گسترش یابد.
