کمکهای مردمی به سازمان بهزیستی ۵۶ درصد رشد کرده است / موسسات گردشگری در حوزه گردشگری افراد دارای معلولیت ورود کنند
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، نشست خبری سید جواد حسینی، رئیس سازمان بهزیستی کشور و همچنین مراسم بازدید از شیرخوارگاه آمنه، عصر روز یکشنبه، ۳ اسفند ۱۴۰۴ با حضور اصحاب رسانه برگزار شد.
سید جواد حسینی در ابتدای سخنان خود با اشاره به آغاز ماه مبارک رمضان از حضور در جمع خبرنگاران در یک «مرکز مقدس به نام آمنه» ابراز خرسندی و از انعکاس اخبار سازمان بهزیستی توسط خبرنگاران تشکر کرد. او در ادامه گفت: سازمان بهزیستی تصمیم گرفته به صورت موضوعی نشستهایش را برگزار کند و در این جلسه «زیستبوم جامعه مشارکت» به عنوان یکی از راهبردهای سازمان تشریح میشود.
به گفته حسینی برای اینکه زیستبوم جامعه مشارکت تشکیل شود باید از تکیه صرف از منابع دولتی به سمت توسعه مشارکتها چرخش کرد. برای تحقق این چرخش نیز سازمان بهزیستی یک برنامهای به نام اکوسیستم و زیستبوم جامعه مشارکت تولید کرده است. رئیس سازمان بهزیستی این برنامه را به این شکل تبیین کرد: ما از دو منظر وارد این موضوع شدیم. ما برای اینکه بتوانیم زیستبوم جامعه مشارکت را در سازمان بیش از گذشته مستقر بکنیم و بتوانیم از این ظرفیت بهره بگیریم هم به ساختارهای مشارکتی، یعنی ساختارها و رویههایی که مشارکت را تسریع کنند، نیاز داریم و هم به استراتژیهای مشارکتی. او در ادامه زیستبوم جامعه مشارکت در سازمان را تشریح کرد.
شورایی متشکل از ۳۱ نفر از اولینهای کشور در موضوعات مرتبط با بهزیستی
به گفته حسینی ساختارهای مشارکت میتواند روند مشارکت را یا در بعد تصمیمگیری مشارکتی یا در بعد انجام عمل مشارکتی تسریع کند. یکی از راههای مشارکت در بعد تصمیمگیری، استفاده از نخبگان است که به تازگی تحت عنوان «شورای عالی مشورتی سازمان بهزیستی» در این سازمان راهاندازی شده است. حسینی توضیح داد: این شورا از ۳۱ نفر از اولینهای کشور که در موضوعات مختلفی که به بهزیستی مربوط است تبحر دارند، تشکیل شده. مثلا نفر اول توانبخشی کشور، نفر اول روانشناسی کشور، نفر اول ارتباطات کشور و... ما این افراد را جمع کردیم و حالا هر طرح و اندیشهای که داشته باشیم بعد از اینکه از مراحل گوناگون گذشت، باید تایید این شورا را بگیرد تا اجرا شود. او افزود: این ایده یک تصمیمگیری برای به کارگیری ظرفیت نخبگانی کشور برای تصمیمات مناسبتر است.
مشورت با کارکنان سازمان بهزیستی، سازمانی بزرگتر از ۱۱ وزارتخانه
دومین ساختار مشارکتمحور سازمان بهزیستی «نظام تصمیمگیری مشارکت از کف تا ستاد» است. رئیس سازمان بهزیستی با اشاره به فعالیت ۲۴۰۰۰ نفر در پهنه کشوری زیر نظر سازمان بهزیستی گفت: ما یک سازمانی هستیم که از نظر ساختار و پهنه کشوری از ۱۱ وزارتخانه بزرگتریم؛ از جمله از وزارت تعاون که ما در زیر مجموعه آن هستیم. وزارت تعاون ۹ تا ۱۰هزار پرسنل دارد اما ما ۲۴۰۰۰ نفر پرسنل داریم.
او با تاکید بر توانایی پرسنل سازمان بهزیستی بر مشورت با این افراد تاکید کرد و گفت استفاده از این ظرفیت باعث پختگی بیشتر تصمیمگیریهای سازمان میشود. او افزود: اکنون ۲۰ هزار موسسه و مراکز دولتی و غیر دولتی فعالیتهای سازمان بهزیستی را انجام میدهند. پس اگر میخواهیم مثلا راجع به مراکز مثبت زندگی که ۲۵۰۰ مرکز هستند تصمیم بگیریم، باید نظر تکتک کارکنان آن را بگیریم. بعد نظرات آنها برود جمع شود در اداره بهزیستی شهرستان. شورای تحول اداری هم بیاید نظر بدهد و نظراتش جمع شود در شورای تحول استان. حسینی ادامه داد: ما کشور را به پنج منطقه تقسیم کردیم. هر چند استان، یک منطقه. نظرات آنها هم بیاید و در منطقه جمع شود و هر منطقه نظراتشان را با همدیگر جمع کنند و بیاورند در شورای تحول اداری مرکز و از روی این نظرات تصمیمگیری شود. ما برای تصمیم گیری در مورد مراکز مثبت زندگی تقریبا این مراحل را طی کردیم.
میز تعامل با مراکز غیر دولتی یا مشورت با خیران بزرگ
حسینی در ادامه سومین بخش از ساختار مشارکتمحور سازمان بهزیستی را تشریح کرد. این بخش که «میز تعامل با مراکز غیر دولتی» نام دارد به مشکلات موسسات یا کارآفرینان بزرگ مربوط است. حسینی دراینباره گفت: موسسات، خیرین یا کارآفرینان بزرگ ما یک سری مشکلات را همیشه مطرح میکنند و به دنبال پاسخ آن هستند. تا حدی که این مشکلات مزمن شده.
ما تصمیم گرفتیم با کمک این بزرگان و با مسئولیت خودشان و البته کمک ما یک میزی تشکیل دهیم که مشکلات و راهحلها همانجا مطرح شود. بخشی از راهحلها توسط ما قابل انجام است که انجام میدهیم. بخشی از آن شاید نیاز به مجلس داشته باشد که ما مسئله را میبریم مجلس و بخشی از آن شاید نیاز به دولت داشته باشد که باز ما آن موضوع را نزد دولت میبریم. او افزود: مشارکت کسانی که خودشان در فیلد اصلی کار میکنند و با این مسائل برخورد میکنند خیلی آورده دارد. ما با این مشارکت گرههایی را باز کردهایم که شاید اگر این افراد نبودند یا این مشکلات به ذهن ما نمیرسید یا حداقل به استمرار و حل مشکل منتهی نمیشد.
استفاده از ۸۰۰ هزار جوان و نوجوان در پارلمان مشورتی
حسینی در ادامه بخش چهارم مشارکت را توضیح داد که به جوانان و نوجوانان اختصاص داشت. او با اشاره به ۸۰۰ هزار دانش آموز، دانشجو و نوجوانی که به صورت مستقیم و غیر مستقیم تحت پوشش خدمات سازمان بهزیستی قرار دارند گفت: ما تصمیم گرفتیم از اینها که نسل جدیدند، نسل آلفا و بتا و نسل زد هستند استفاده کنیم. چون تصمیمات ما بدون حضور اینها ناکارآمد است. او افزود: الان نظام تربیت ما از این خلأ رنج میبرد. نسل جدید دارد یک سو میرود و نظام سوی دیگر میرود. در حالی که ما برای اینها داریم خدمات ارائه میدهیم. حسینی در ادامه به راهاندازی «پارلمان مشورتی نوجوانان وجوانان» اشاره کرد و گفت: ما میخواهیم در تمام کارگروههایی که راجع به نوجوانان بهزیستی تصمیمگیری میشود، آنها نقشافرین باشند.
شماره حساب اختصاصی و کد دستوری *۱۲۳#
بخش پنجم مشارکت به سکوی اختصاصی سازمان بهزیستی تعلق دارد. به گفته حسینی راهاندازی درگاه مشارکتی یا سکوی اقتصادی سازمان بهزیستی، کمکهای مردم را تسریع میکند. بخش ششم مشارکت، ایجاد شماره حساب اختصاصی بهزیستی است. با ایجاد این شماره اختصاصی در بانکهای عامل، افراد در همه پهنه کشور میتوانند ساده و مستقیم به بهزیستی کمک بکنند. قرار است نوع کمکهای مردمی نیز هم در این شماره حساب ایجاد شود؛ اینکه آن کمک باید در چه راهی و در چه منطقهای هزینه شود. حسینی گفت: این کار در مراحل آخر است و انشالله وقتی اخذ شود یک تحول بزرگ در عرصه مشارکتهای خرد بهزیستی در پهنه کشور ایجاد میشود.
روش مشارکت بعدی نیز استفاده از کد دستوری *۱۲۳# است که مشارکت در سازمان بهزیستی را تسهیل میکند. به گفته حسینی اینها اقدامات هفتگانهای است که در بعد ساختاری برای تسریع مشارکت میتوانیم از آن نام ببریم.
سرعت مجوزدهی بالا رفته است
در ادامه این جلسه سید جواد حسینی از ۱۲ راهبرد توسعه مشارکت سازمان بهزیستی نام برد و به تشریح آنها پرداخت. او یکی از مسائل همیشگی این سازمان را معطلی مردم برای گرفتن مجوزها دانست و بر این اساس اولین راهبرد را سرعت مجوزدهی اعلام کرد. حسینی گفت: در ایران بین تمایل انسانها به کار خیر و نظامدهی کار خیر یک تاخر اداری وجود دارد؛ بهطوریکه ۶۲ درصد مردم ایران در طول سال لااقل یک بار کمک خیرخواهانه انجام میدهند، اما تنها کمکهای خیرخواهانه ۱۱ درصد از این افراد تشکیلاتی و سازمان یافته است.
به گفته حسینی طبق آمار، در سال ۱۴۰۳ تنها ۳۷ درصد مجوزهای سازمان بهزیستی در مدتزمان مقرر صادر شده ولی در گزارش سال ۱۴۰۴، ۹۹.۳ درصد مجوزها در زمان مورد نظر صادر شده است. همچنین به گفته یکی از مدیران سازمان، در نظرسنجیای که در اتاق بازرگانی ایران انجام شده، از بین ۴۴ دستگاه اجرایی کشور که در حوزه کسب و کار و در حوزه صدور مجوز کار میکنند سازمان بهزیستی رتبه سوم را در بیشترین میزان رضایت کسب کرده است.
نظارت بر موسسات با کمک خود موسسات
به گفته حسینی نظامات دولتی از جمله بهزیستی نمیتوانند ادعا کنند که با این عٍده و عُدهای که دارند میتوانند یک نظارت قوی بر همه موسسات داشته باشند؛ بنابراین راهبرد سازمان این است که از ظرفیت خود موسسات برای نظارت استفاده کنند. برای مثال ۳۵۰۰ مرکز توانبخشی روزانه و شبانه در کشور مشغول فعالیتاند که بهزیستی تصمیم گرفته در تمام این موسسات انجمن اولیا و مربیان تشکیل شود تا به این وسیله سه هدف تامین شود؛ نظارت بر موسسه، افزایش مشارکت موسسه و توانمندسازی موسسه.
برای تشکلهای خیریهای در حوزه رسانه و گردشگری افراد دارای معلولیت مجوز بگیرید
سه راهبرد دیگر سازمان بهزیستی «توسعه موضوعی»، «توسعه قشری« و «توسعه جغرافیایی» است. حسینی در رابطه با توسعه موضوعی گفت: ما متوجه شدیم که بسیاری از فعالیتهای شبکهای، خیرخواهانه و داوطلبانه در حوزههای سنتی فعالاند و در حوزههایی مثل هوش مصنوعی، توانمندسازی، اشتغال، پیشگیری از آسیبها و مسائل روز جامعه کمتر هدایت شدهاند؛ بنابراین تصمیم گرفتیم که توازن فعالیتهای شبکهای و خیرخواهانه را در قلمروهای جدید زندگی هم وارد بکنیم.
برای این کار بهزیستی تصمیم گرفته است که در فرایندها، تشکلهایی را وارد کند. به گفته حسینی مثلا در فرایندها به تشکلی نیاز است که روی توانمندسازیهای آموزش کار بکند یا تشکلی که در زمینه مجازاتهای جایگزین کار کند. او توضیح داد: ما تعداد زیادی زندانی داریم که گاهی نیاز است قضات به آنها حکم مجازات جایگزین بدهند، اما نمیدانند چه حکم مجازات جایگزینی بدهند. تشکلهایی نیاز است تا بیایند و ظرفیت اداری ما را در بخش دولتی و عمومی برای مجازاتهای جایگزین شناسایی کنند و در اختیار قضات قرار دهند.
همچنین به گفته حسینی تشکلهای خیریهای و غیر دولتی عموماً در قشرهای میانسالان و سنتیها بیشتر رشد دارد؛ و سازمان بهزیستی در راهبر توسعه قشری بنا دارد که این قشر را به جوانان، مهندسان، پزشکان، تکنولوژیستها، بازاریها و... توسعه دهد.
توسعه جغرافیایی نیز نشان میدهد که موسسات خیریهای بیشتر در شهرهای بزرگ و شهرهای میانی فعالند و در شهرهای کوچک و روستاها گسترانده نشدهاند در حالی که گاهی ضرورت فعالیت این موسسات در شهرهای کوچیک و مناطق روستایی بیشتر احساس میشود؛ بنابراین بهزیستی در نظر دارد که روی توسعه جغرافیایی تشکلها کار کند. به گفته مدیران بهزیستی به جز در تهران و مراکز استانها تنها ۲۲۰۸ موسسه در سطح شهرستانها فعالیت میکنند که این باید توسعه یابد. در این جلسه همچنین به خبرنگاران پیشنهاد شد که تشکلهای خیریهای در حوزه رسانه تشکیل بدهند و برای گرفتن مجوز از بهزیستی اقدام کنند و به موسسات گردشگری پیشنهاد شد که در حوزه گردشگری افراد دارای معلولیت اقدام کنند.
شبکهسازی، کیفیت عملکرد مراکز را بالا میبرد
در ادامه نشست درباره راهبرد هفتم یا شبکهسازی صحبت شد. زمانی که موسسههای زیادی در یک قلمرو کار میکنند، ایجاد شبکههای همافزایی سبب میشود این موسسات بهتر و مفیدتر و بدون موازیکاری فعالیت کنند. به گفته رئیس سازمان بهزیستی اکنون در این سازمان چند شبکه ایجاد شده که به این قرارند: شبکه افراد دارای معلولیت در حوزه جسمی حرکتی، شبکه نابینایان و ناشنوایان، شبکه کانون شبه خانواده کشور، شبکه مراکز نگهداری از افراد دارای معلولیت و شبکه مراکز مثبت زندگی. برای کیفیت بیشتر خدمات، تعداد این شبکهها میتواند بیشتر شود.
برندسازی و انتخاب بهترینهای بهزیستی
بعد از انقلاب یکی از کارهای غیردولتی موفق خدمات مجمع خیرین مدرسهساز بود. یکی از دلایل موفقیت این مجمع به زعم رئیس سازمان بهزیستی این است که طول و عرض کار مدرسهسازی مشخص است و کسی که به دنبال این کار خیر است، عملش دیده میشود و به عنوان نماد در معرض تشویق قرار میگیرد. حسینی با اشاره به این موضوع گفت: ما فکر کردیم که باید هر کس که به انجام عمل خیرخواهانه همت میگمارد او را ببینیمش و جامعه هم او را ببیند. این میشود برندسازی. او در ادامه به یک کار درونبخشی در بهزیستی اشاره کرد و ادامه داد: یک شیوهنامه رتبه بندی و ارزیابی برای موسسات تحت نظارت سازمان بهزیستی طراحی و ابلاغ شده برای اینکه هم ما و هم موسسات زیر نظر ما بدانند کدام موسسه بهتر عمل میکند. در این شیوهنامه شاخصهای مختلف علمی طراحی شده و انشالله برای تابستان سال پیش رو اختتامیه و جشنواره داخلی موسسات تحت حمایت سازمان بهزیستی برگزار خواهد شد.
میز تعامل با موسسات و خیرین بزرگ
راهبرد بعدی سازمان بهزیستی تعامل با بخش دولتی و غیردولتی است که در ابتدای جلسه تشریح شد. در این استراتژی سازمان بهزیستی یک میز تعامل تشکیل داده است که تعدادی از موسسات خیریه و غیر دولتی دور آن مینشینند و نمایندهای از طرف بهزیستی هم در جلسه حضور دارد. حسینی دراینباره گفت: مسئول آن میز هم خود این موسسات هستند و من به آنها گفتم تمام اختیارات مسئول سازمان بهزیستی برای رفع مشکلات شما واگذار میشود به شما. تصمیم بگیرید ما اجرا میکنیم. هر جا هم مانعی بود سعی میکنیم آن را رفع و توسعه فعالیتهای موسسات خیریهای و خیر کثیر را در عرصه جامعه و در حوزه بهزیستی تسهیل کنیم.
تشکیل شبکه داوطلبان، بهزیستی نباید مشکل مالی و نیروی انسانی داشته باشد
نهمین راهبرد بهزیستی توسعه شبکه داوطلبان است. به عقیده حسینی در سازمان بهزیستی دو چیز اصلاً نباید مشکل داشته باشد و اگر دارد به مدیریت سازمان مربوط است؛ یکی منابع مالی و دیگری منابع انسانی. او برای این عقیده چند مثال میزند: ما یک پویش میگذاریم و میبینیم ظرف مدت ۵ روز مردم میلیاردها تومن کمک میکنند. بدون اینکه بیلبوردی در سطح شهر داشته باشیم یا تبلیغات حجمی انجام دهیم. او همچنین درباره منابع انسانی میگوید: در بعد فعالیتها آیا ما به اندازه کافی و به همه مردم کشور خدمات توانبخشی ارائه میدهیم؟ خیر. آیا ما به اندازه کافی به همه مکانهای کشور برای پیشگیری از آسیبها خدمات ارائه میدهیم؟ خیر. چرا ارائه نمیدهیم؟ پاسخ سریع این است که، چون ۲۴ هزار نفر نیروی انسانی بیشتر نداریم. اما در واقعیت این ضعف مدیریتی بنده است.
او در این باره میافزاید: ما با یک حرکت ساده در ایام جنگ ۱۲ روزه ۲۷۰۰۰ داوطلب جذب کردیم که در بحرانها به ما کمک کنند. یا برای طرح سلام مجله، تا همین الان ۳۵۶۰۰۰ هزار داوطلب در سامانه ثبت نام کردهاند تا در خدمات محله محور به ما کمک کنند. پس برای اینکه ما به مشکل نخوریم باید شبکه داوطلبان داشته باشیم. البته این شبکه داوطلبان برای این که نظم و نسق پیدا کند منتهی به دو چیز میشود. یک تشکیل گروههای اجتماع محور محلی دو بانک زمان که مراحل آخرش را دارد طی میکند و در آن قالب انشالله کار سر و سامان پیدا خواهد کرد.
جریانسازی مشارکتی رویدادی و مناسبتی
این راهبرد بر اساس مناسبتهاست. حسینی برای شروع موسم حج را مثال زده و میگوید: سال گذشته حجاج برای طرح ولیمه مهربانی ۸۱ میلیارد تومان کمک کردند؛ حال آنکه آن موقع تفاهمنامه را ما دیر بستیم و ضمناً حجاج در برگشت هم به جنگ ۱۲ روزه خوردند و گرفتار شدند ولی ۸۱ میلیارد فقط در ولیمه مهربانی به ما کمک شد. امسال که زودتر این تفاهمنامه را بستیم و فعالیت بیشتری دارد صورت میگیرد، مطمئن باشید رقمهای سه چهار برابری کمک خواهد شد. ماه رمضان مناسبت دیگری است که بهزیستی برای آن برنامه دارد و پویش مثبت ماه به این منظوردر حال برگزاری است.
بستههای مشارکتی برای خیرانی که نمیدانند مالشان را در جه بخشی هزینه کنند
به گفته رئیس سازمان بهزیستی زمانی توسعه مشارکتها در سازمان بهزیستی و هر سازمان دیگری رخنمون میشود که مشارکتکنندگان و داوطلبین طول و عرض مشارکت را بدانند. حسینی با اشاره به این موضوع میگوید: در جلسات مختلف به من میگویند که ما میخواهیم به بهزیستی کمک کنیم چه کمکی کنیم؟ برای پاسخ به این سوال، سازمان بهزیستی بستههای مشارکتی خاصی را تعریف و شفاف کرده تا مردم بتوانند حوزه مورد علاقه خود را برای کار خیر انتخاب کنند. او با اشاره به پویش مثبت ماه، هدف از برگزاری این پویش را حل مشکل در سه حوزه مسکن، تجهیزات توانبخشی و جهیزیه میداند و میگوید قرار است در این پویش ۴۵۰ واحد مسکونی نیمه کاره تکمیل شود، ۴۸۰۰ سری جهیزیه برای فرزندان ترخیص شده و در آستانه ازدواج بهزیستی تهیه شود و همچنین ۲۴۰۰ دستگاه ویلچر برای توانخواهان تهیه شود.
پروفایل نیکوکاری
در ادامه، یکی از مدیران درباره سکوی اختصاصی این سازمان برای مشارکت اینطور توضیح میدهد: سازمان بهزیستی تا ۲ سال گذشته صاحب سکوی اختصاصی مشارکت نبود، اما الان mosharekat.behzisti.ir سکوی اختصاصی مشارکت سازمان است که همه نیتهای عام، جذب داوطلبان، نیتهای خاص، پویشهای بهزیستی و ... آنجا ثبت است و خود شما میتوانید خیلی ساده این اتفاق را رقم بزنید.
موضوع دیگر که در دست کار است سامانه جامع جلب و جذب مشارکت هاست که در آن کلیه هزینهکرد، جلب، جذب آحاد مردم، حوزه محصولات اجتماعی، بخشهای مختلف دولتی و غیر دولتی بهزیستی از طریق این سامانه جذب میشود و یک فرد نیکوکار وقتی وارد آن درگاه میشود پروفایل نیکوکاری برای او شکل میگیرد تا بداند که مشارکت نقدی و غیرنقدیاش در کجا و برای چه جامعهای و در چه حوزهای هزینه میشود.
کمکهای مردمی ۵۶ درصد رشد داشته است
راهبرد دوازدهم نیز توسعه مسئولیت اجتماعی و شبکههای مشارکت است. حسینی با اشاره به این راهبرد گفت: ما داریم نقشه جامع مسئولیتهای اجتماعی هر استان را به تفکیک شهرستان طراحی میکنیم. ۵ استان را انجام دادهایم. بقیه را هم پیش میبریم تا مسئولیت اجتماعی را در حوزه بهزیستی، انشالله بتوانیم هدفمند پی بگیریم.
حسینی در پایان سخنرانی افزود: نتیجه این ۱۲ راهبرد و آن طرح ساختاری هشتگانه که خدمتتان توضیح دادم در واقع یعنی استقرار اکوسیستم و زیستبوم جامعه مشارکت. او ادامه داد: سال ۱۴۰۴ مجموعه کمکهای نقدی و غیر نقدی و خدماتی به نسبت ۱۴۰۳، ۵۶ درصد رشد را نشان میدهد که نتیجه همین سیاست هاست ولی ما اصلا به این راضی نیستیم و تا استقرار کامل زیستبوم مشارکت، انشالله باید پیش برویم که از نیروی انسانی و از منابع مالی برای انجام خدماتمان بینیاز شویم.
با اتمام سخنرانی رئیس سازمان بهزیستی، جلسه پرسش و پاسخ با اصحاب رسانه آغاز میشود و آنها سوالاتی درباره زیستبوم جامعه مشارکت میپرسند. همچنین در لحظات پایانی مراسم، نماهنگ «بانوی مهر» با همخوانی گروه سرود کودکان آوای رقیه زیر نظر مداح اهل بیت عبدالرضا هلالی اجرا میشود. این سرود درباره حضرت آمنه (س) است.
در پایان از یک نقاشی با موضوع حضرت آمنه و دو پوستر مربوط به پویش +ماه رونمایی شد.