نقض فاحش حقوق بشردوستانه در حملات نظامی به مراکز درمانی و هلال احمر

 به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، در روز‌های اخیر، شاهد تشدید حملات رژیم صهیونیستی و و آمریکا علیه زیرساخت‌های حیاتی و انسانی در سرزمینمان، هستیم. حملات شبانه‌روزی به مراکز و تاسیسات درمانی و ساختمان های عمومی مانند هلال احمر، ورزشگاه‌ها و مراکز درمانی همه از مصادیق نقض حقوق بشردوستانه است. در روزهای گذشته و بنا بر مستندات منتشر شده در رسانه‌ها بمب‌هایی که بر شهرهای مختلف ایران ریخته می‌شود دارای عملکرد دوزمانه است. در حملات به مدسه دخترانه در میناب و یا در حملات اولیه امدادگرانی که پس از حملات اولیه برای نجات به سوی مراکز آسیب‌ با گذشت زمان، شعله‌های جنگ و خشونت به جای فروکش کردن، با هدف‌گیری مستقیم کادر درمان و امدادگران، ابعاد تازه‌تری از فاجعه انسانی را آشکار کرده است. این یادداشت به بررسی ابعاد حقوقی این جنایات و نقش نهاد‌های مردمی در حمایت از هلال احمر می‌پردازد.

تعریف حقوق بشردوستانه و ممنوعیت حمله به مراکز درمانی و هلال احمر

حقوق بشردوستانه بین‌المللی (IHL) مجموعه‌ای از قواعد است که در زمان درگیری‌های مسلحانه با هدف محدود کردن اثرات جنگ و حفاظت از افرادی که در جنگ شرکت نمی‌کنند، تدوین شده است. یکی از اصول بنیادین این حقوق، اصل تفکیک است که بر اساس آن، جنگجویان و غیرنظامیان باید از هم متمایز شوند و حملات باید صرفاً علیه اهداف نظامی صورت گیرد. کنوانسیون‌های ژنو ۱۹۴۹ و پروتکل‌های الحاقی ۱۹۷۷، صراحتاً مراکز درمانی، بیمارستان‌ها، آمبولانس‌ها و پرسنل پزشکی را مصون از هرگونه حمله دانسته‌اند.

طبق ماده ۱۸ کنوانسیون ژنو، مراکز درمانی که به مجروحان و بیماران خدمات می‌دهند، نباید هدف حمله قرار گیرند. این مصونیت شامل هلال احمر و هلال ماه سرخ نیز می‌شود که به عنوان نشان‌های محافظت‌شده شناخته می‌شوند. هدف قرار دادن عمدی این مراکز، چه توسط اسرائیل و چه با پشتیبانی اطلاعاتی و تسلیحاتی آمریکا، جرم جنگی محسوب می‌شود و پیگرد judicial آن در دادگاه‌های بین‌المللی ضروری است. حمله به هلال احمر که نهادی برای نجات جان انسان‌هاست، حمله به ذات کرامت انسانی است.

نقش سازمان‌های مردم‌نهاد در حمایت از هلال احمر

در شرایطی که دولت‌ها گاهی به دلیل ملاحظات سیاسی در محکوم کردن صریح این جنایات کوتاهی می‌کنند، سازمان‌های مردم‌نهاد (NGO ها) و نهاد‌های مدنی خط مقدم دفاع از حقوق بشر و بشردوستانه هستند. جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از بزرگ‌ترین و فعال‌ترین نهاد‌های امدادی در جهان، همواره در بحران‌های منطقه حضور داشته است.

سازمان‌های مردم‌نهاد می‌توانند با ایجاد جریان‌های اطلاع‌رسانی دقیق، جمع‌آوری کمک‌های مردمی، و اعزام فوری تیم‌های پزشکی و امدادی، خلأ‌های ایجاد شده توسط جنگ را پر کنند. حمایت از هلال احمر تنها یک وظیفه دولتی نیست، بلکه یک مسئولیت اجتماعی است. نهاد‌های مدنی می‌توانند با فشار بر مجامع بین‌المللی برای توقف فروش سلاح به متجاوزان و مستندسازی جنایات جنگی، مکانیزم‌های حقوقی را فعال کنند. در ایران، فرهنگ ایثار و همدردی اسلامی باعث شده تا مردم همواره در کنار هلال احمر باشند تا سیاهی‌های نقشه‌های شوم دشمنان با سفیدی امید و امداد پوشانده شود.

داده‌های آماری و وضعیت فعلی

 بر اساس گزارش‌های منتشر شده در چند روز اخیر، حملات هوایی و پهپادی اسرائیل با حمایت آمریکا، منجر به تخریب بخش‌های وسیعی از زیرساخت‌های درمانی شده است. اگرچه آمار دقیق و لحظه‌به‌لحظه متغیر است، اما گزارش‌های میدانی حاکی از آن است که در حملات اخیر، بیش از ۱۵ مرکز درمانی و امدادی آسیب جدی دیده‌اند. شمار قربانیان این حملات که عمدتاً غیرنظامیان، زنان و کودکان و کادر درمان هستند، به طرز نگران‌کننده‌ای بالاست.

 طبق اسناد سازمان ملل، در درگیری‌های اخیر منطقه، بیش از ۳۰ درصد از مراکز بهداشتی و درمانی خارج از چرخه خدمت‌رسانی شده‌اند. این در حالی است که هلال احمر ایران در این مدت موفق به اعزام بیش از ۵۰ تیم امدادی و درمانی به مناطق متاثر کرده و به بیش از ۱۰ هزار نفر خدمات اولیه ارائه نموده است. با این حال، ادامه حملات مانع از رسیدن امدادگران به بسیاری از مناطق محصور شده شده است. این ارقام نشان‌دهنده یک فاجعه انسانی است که نیاز به واکنش فوری جهان آزاد دارد.

 حمله به بیمارستان‌ها و هلال احمر خط قرمز بشریت است. رژیم اسرائیل و حامیان آمریکایی آن با نقض آشکار کنوانسیون‌های ژنو، خود را فراتر از قوانین بین‌الملل می‌بینند. در این شرایط حساس، تقویت نهاد‌های مردمی و حمایت همه‌جانبه از هلال احمر، تنها راهکار برای کاهش رنج انسان‌های بی‌گناه است. جامعه جهانی باید پیش از آن‌که دیر شود، برای توقف این جنایات و محاکمه عاملان آن وارد عمل شود.

منابع:
۱. کنوانسیون‌های ژنو ۱۹۴۹ و پروتکل‌های الحاقی ۱۹۷۷.
۲. گزارش‌های کمیته بین‌المللی صلیب سرخ (ICRC).
۳. بیانیه‌های رسمی جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران.
۴. اسناد و گزارش‌های سازمان ملل متحد در خصوص وضعیت حقوق بشر در درگیری‌های منطقه.