خیرین فقط مُسَکن ندهند؛ به اصلاح ریشهای مشکلات فکر کنیم
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، حجت الاسلام والمسلمین سیدمهدی خاموشی؛ رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه، در آیین اختتامیه دومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری با استناد به آیات قرآن کریم و سیره امیرالمؤمنین (ع)، بر جایگاه بنیادین امر خیر در منظومه دینی و اجتماعی اسلام تأکید کرد.
وی با اشاره به داستان «اصحاب باغ» در قرآن گفت: پدری که باغی در اختیار داشت، هنگام برداشت محصول اجازه میداد مساکین و فقرا نخست از آن بهرهمند شوند و سپس خود استفاده کند؛ اما فرزندان پس از او تصمیم گرفتند محصول را پنهانی و بدون اطلاع نیازمندان برداشت کنند. خاموشی با اشاره به عذاب الهی که بر آن باغ نازل شد، افزود: قرآن بهصراحت هشدار میدهد که نگهداشتن ثروت برای خود و بیتوجهی به محرومان، عاقبتی جز خسران ندارد.
رئیس سازمان اوقاف با تأکید بر مسئولیت فردی در قبال محرومان گفت: در معارف اسلامی حق ندارید در همسایگی شما گرسنهای باشد و شما سیر بخوابید. وی با استناد به آیه «فی اموالکم حق معلوم» تصریح کرد: این حق، خمس و زکات نیست؛ حقی مشخص برای سائل و محروم است. سائل درخواست میکند و محروم حتی ممکن است درخواست نکند، اما ما وظیفه داریم او را بشناسیم.
خِیر فقط درمان مقطعی نیست
وی در ادامه سخنان خود، رویکردی انتقادی نسبت به نگاه صرفاً حمایتی به امر خیر مطرح کرد و پرسید: آیا خیر رساندن فقط این است که وقتی فردی ناتوان شد، به او برسیم؟ یا باید کاری کنیم از ناتوانی آینده او جلوگیری شود؟ خاموشی با اشاره به بیماران نیازمند دارو گفت: امروز ممکن است ۲۰ یا ۳۰ میلیون تومان برای داروی بیماری پرداخت کنیم؛ وظیفه هم هست. اما تا کی؟ آیا نباید به اصلاح خط درمان، کاهش هزینهها و ارزانسازی مسیر درمان فکر کنیم؟
خاموشی خطاب به خیرین افزود: اگر برای درمان سرطان هزینه میکنید، فقط به تأمین دارو فکر نکنید؛ ببینید چگونه میتوان خط درمان را اصلاح کرد. از پژوهشگران و دانشمندان حمایت کنید تا هزینههای آینده کاهش یابد.
حمایت از دانشبنیانها برای حل ریشهای مشکلات
رئیس سازمان اوقاف با ذکر مثال آلودگی هوا گفت: برای حل آلودگی هوا فقط سمینار و کنفرانس کافی نیست؛ باید جلوی آلایندگی را گرفت و وسایل نقلیه غیرآلاینده وارد جامعه کرد. وی ادامه داد: چرا از شرکتهای دانشبنیان خرید نمیکنیم؟ چرا از تولیدکننده کاتالیزور و فناوریهای کاهش آلایندگیحمایت نمیکنیم؟ اگر این مسیر تقویت شود، هزاران نفر دچار بیماریهای ریوی نمیشوند. خاموشی تأکید کرد: خیرین میتوانند به جای صرفاً درمان پیامدها، به حمایت از فناوریها و طرحهایی بپردازند که ریشه مشکلات را حل میکند.
خیرِ «انفع للناس» و احیای نفوس
وی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به حدیث «خیر الناس انفعهم للناس» گفت: باید ببینیم کارهای انفع چگونه تعریف میشود. خاموشی با اشاره به مدرسهسازی بهعنوان یکی از سنتهای رایج نیکوکاری گفت: «مدرسهسازی خوب است، اما آیا فقط ساختن کافی است؟ احیای نفوس، دستگیری و هدایت انسانها اهمیت بیشتری دارد.
وی تأکید کرد: مشاوره، هدایت معنوی، تقویت ایمان و معنویت در جامعه از بزرگترین مصادیق خیر است. باید ببینیم چه کسی در این مسیر کار میکند و او را نیز مورد تقدیر قرار دهیم. تعالی ایمان و قرار گرفتن در مسیر خداوند، امر بسیار مهمی است و باید در جبهههای مختلف امر خیر فعال باشیم.