امسال ۱۵ تشکل و ۸ مرکز نیکوکاری، «نشان نیکوکاری» دریافت میکنند
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، نشست خبری اختتامیۀ دومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری با حضور حجتالاسلام والمسلمین احمد شرفخانی؛ دبیر جشنواره، دکتر محمدمهدی جعفری؛ دبیر علمی و ارزیابی جشنواره، اعظم کریمی؛ عضو شورای سیاستگذاری و محسن سعادت؛ دبیر اجرایی جشنواره، امروز ۲۵ بهمنماه در ساختمان شهید سلیمانی سازمان اوقاف و امور خیریه برگزار شد.
در ابتدای این نشست، حجتالاسلام والمسلمین احمد شرفخانی با تبریک ایام شعبانیه و حضور حماسی مردم در راهپیمایی بیستودوم بهمنماه و نیز تسلیت شهادت هموطنان در توطئه اخیر، اشاره به نقشآفرینی تشکلهای خیریه در توسعه رفاه اجتماعی گفت: تشکلهای خیریه در کشور، مهمترین نقشآفرینی را در عرصه توسعه رفاه و رفع نیازهای جامعه بر عهده دارند و در ابعاد مختلف، از طریق مؤسسات، بنیادها و مراکز خیریه، فعالیت میکنند.
رئیس مرکز خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه با تأکید بر پیوند تاریخی ایرانیان با امر خیر افزود: ما در کشوری زندگی میکنیم که تمدن ایرانی-اسلامی و فطرت مردم آن با نیکوکاری عجین شده است. وجود بیش از ۲۳۰ هزار موقوفه در کشور که برخی وقفنامههای آنها به حدود ۹۰۰ سال پیش بازمیگردد، نشاندهنده مانایی و پایداری فرهنگ خیر در ایران است.
رشد ساختارمند نیکوکاری پس از انقلاب
دبیر جشنواره نشان نیکوکاری با اشاره به تفاوت فعالیتهای خیرخواهانه پیش و پس از انقلاب اسلامی گفت: پس از پیروزی انقلاب اسلامی، فعالیتهای خیرخواهانه مردم بهصورت ساختارمند رشد کرد. پیش از انقلاب تعداد تشکلهای خیریه محدود بود، اما پس از انقلاب شاهد رشد بینظیر انجمنها، مؤسسات، بنیادها و مراکز خیریه در کشور بودهایم.
شرفخانی ادامه داد: امروز تشکلهای خیریه مسئولیتهای قابلتوجهی در ارتقای سطح زندگی مردم بر عهده دارند؛ حتی برخی مسئولیتهایی که ساختارهای حاکمیتی امکان عهدهداری آن را ندارند.
وی اعتماد عمومی را سرمایه اصلی این تشکلها دانست و افزود: اعتماد مردم به تشکلهای خیریه سبب شده این نهادها نقش واسطهگری مؤثر در تجمیع منابع مالی، نیروی انسانی و حتی ظرفیتهای علمی، هنری و خدماتی را بر عهده بگیرند و آنها را هدفمند و متناسب با نیت خیرین هزینه کنند.
ضرورت حرفهایسازی و ارتقای بهرهوری
شرفخانی با تأکید بر لزوم مدیریت تخصصی در تشکلهای خیریه تصریح کرد: از آنجا که فعالیتهای خیریه بهصورت سازمانی مدیریت میشود، ضروری است این فعالیتها به شکل حرفهای، تخصصی و با بهرهوری بالا دنبال شود. آموزش و ارتقای مهارتهای تخصصی از نیازهای جدی این حوزه است. باید گفتمان کار حرفهای و تخصصی در میان تشکلهای خیریه شکل بگیرد. برخی از این تشکلها بهصورت سنتی و بر پایه دغدغههای فردی شکل گرفتهاند و امروز نیازمند بهروزرسانی فعالیتهای خود بر اساس فناوریهای نوین و شاخصها و استانداردهای روز هستند.
دبیر دومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری با اشاره به اهداف این رویداد گفت: بر همین اساس، طراحی جشنوارهای ضروری بود که بهصورت اختیاری، اما با جذابیت لازم، تشکلهای خیریه را به سمت تخصصیسازی و حرفهایسازی سوق دهد. جشنواره ملی نشان نیکوکاری با هدف الگوسازی از تشکلهای موفق و معرفی آنها بهعنوان نمونههای برتر طراحی شد و دوره نخست آن نیز برگزار شد. هدف اصلی این جشنواره، ارتقای کیفیت و بهرهوری در فعالیتهای خیرخواهانه و تقویت گفتمان حرفهای در عرصه نیکوکاری کشور است.
حضور گسترده تشکلها و مراکز نیکوکاری
شرفخانی با بیان اینکه دومین دوره جشنواره نسبت به سال گذشته رشد چشمگیری داشته است، اظهار کرد: امسال تعداد کل شرکتکنندگان به ۷۶۹۴ تشکل و مرکز نیکوکاری رسید که شامل ۲۴۱۶ موسسه خیریه و ۵۱۶۱ مرکز نیکوکاری میشوند. همچنین ۱۱۷ موسسه دیگر نیز در عرصههای ترویجی و تسهیلگری زیستبوم احسان و نیکوکاری فعالیت میکنند. این افزایش گسترده نشاندهنده استقبال فراگیر و رشد بیسابقه مشارکت در جشنواره است و تمامی تشکلها و مراکز دارای مجوز از جمله وزارت کشور، وزارت ورزش و جوانان، سازمان بهزیستی و فراجا در آن حضور داشتند. امسال برای اولینبار مراکز نیکوکاری کمیته امداد نیز توانستند در جشنواره ثبت نام کنند.
دبیر جشنواره با اشاره به تلاشهای علمی و پژوهشی افزود: شاخصهای ارزیابی تشکلها و مراکز نیکوکاری بهروزرسانی شده و کتاب مربوط به آن تهیه شده است که در مراسم اختتامیه رونمایی خواهد شد. این اقدام کمک میکند تا کیفیت و شفافیت داوریها ارتقا یابد و بهترین نمونهها بهعنوان الگو معرفی شوند.
بخش ویژۀ جشنواره
دبیر دومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری از بخش ویژۀ جشنواره نیز خبر داد و گفت: تشکلهایی که در جنگ دوازده روزه به مردم کمک کردهاند و عملکرد مناسبی در امدادرسانی داشتهاند، مورد تجلیل قرار میگیرند.
شرفخانی در پایان تأکید کرد که شورای سیاستگذاری این جشنواره، تلفیقی از نمایندگان سازمانهای حاکمیتی و نمایندگان بخش مردمنهاد بودند، اظهار کرد: در این جشنواره شبکه ملی حامی ایتام، مجمع خیرین کشور، شبکه ملی مؤسسات نیکوکاری و خیریه و رسانه خیر ایران، حامیان ما بودند.
رسانهها نقش کلیدی در فرهنگسازی و تقویت مشارکت خیرین دارند
اعظم کریمی؛ عضو شورای سیاستگذاری دومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری، در نشست خبری امروز ۲۵ بهمنماه با قدردانی از حضور اصحاب رسانه، بر نقش کلیدی آنها در فرهنگسازی و ترغیب خیرین تأکید کرد و گفت: رسانهها میتوانند نگرش مردم را از کمکهای مقطعی به مسئولیت اجتماعی پایدار تغییر دهند و با روایتهای انسانی از مراحل ورود خیرین به زیستبوم نیکوکاری، مفهوم نیکوکاری را به یک مسئولیت اجتماعی مستمر تبدیل کنند.
کریمی افزود: حضور رسانهها باعث افزایش اعتماد عمومی میشود؛ اعتمادی که زمینهساز مشارکت پایدار خیرین و انگیزه برای ورود افراد توانمند به حوزه نیکوکاری است. همچنین رقابت مثبت بین موسسات و مراکز نیکوکاری را تقویت میکند و شفافیت در عملکرد تشکلها را افزایش میدهد.
وی با اشاره به اهمیت توجه به نیازهای واقعی جامعه گفت: رسانهها میتوانند کمکها و نظر خیرین را به اولویتهای واقعی مناطق مختلف کشور-از سلامت و آموزش گرفته تا ورزش و محیط زیست-هدایت کنند. این برجستهسازی باعث میشود مشارکت مردمی به شکل مؤثرتری در جامعه جریان پیدا کند.
کریمی در پایان صحبتهای خود تأکید کرد: با حضور پررنگ رسانهها و شبکهسازی بین خیرین و نهادها، نیکوکاری میتواند به یک گفتمان ملی در کشور بدل شود و از یک حرکت فردی به یک اقدام اجتماعی فراگیر تبدیل گردد.
نشان نیکوکاری؛ قدمی مهم در استقرار نظام صلاحیت حرفهای
در ادامه، دکتر محمدمهدی جعفری؛ دبیر علمی و ارزیابی دومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری، با تبریک ماه شعبان و گرامیداشت یاد جانباختگان حوادث اخیر، به اهمیت مشارکت اجتماعی و نقش تشکلهای مردمی در اداره کشور پرداخت. امروز نهادهای بخش سوم، سازمانهای مردمنهاد و تشکلهای مردمی نقش جدی در ساختار حکمرانی کشورها دارند. ایران تجربه بزرگ و منحصربهفردی در حرکتهای مردمی در حوزههای مختلف-از دفاع مقدس و کرونا تا جنگ ۱۲ روزه-دارد. با این حال، در سایر حوزهها هنوز نتوانستهایم ظرفیت نهادهای مردمی را به طور کامل فعال کنیم.
جعفری چهار شاخص اصلی برای تقویت مشارکتهای ساختارمند اجتماعی را برشمرد: گسترش ظرفیت تشکلها، توانمندی و صلاحیت حرفهای، اعتبار و سرمایه اجتماعی، و تعاملات و شبکههای همکاری. وی تأکید کرد که جشنواره نشان نیکوکاری قدمی مهم در استقرار نظام صلاحیت حرفهای در فعالیتهای مردمی است.
مدیرعامل بنیاد تعالی اجتماعی زندگی افزود: امسال با اضافهشدن مراکز نیکوکاری که به صورت محلهای فعالیت میکنند، رشد نزدیک به ۴ برابری در مشارکت تشکلهای مردمی نسبت به دوره اول جشنواره داشتیم. اصلاح و بهبود ساختار ارزیابی، مهمترین نقطه تمایز دومین دوره است.
جعفری با تشریح فرایند ارزیابی توضیح داد: در کنار خوداظهاری موسسات و مستندات ارائهشده، شفافیت و پاسخگویی موسسات همراه با پایبندی به قانون بررسی شد و ۴۵ موسسهای که به مرحله نهایی رسیدند، مورد بازدید میدانی و بررسی حضوری قرار گرفتند. این بررسیها شامل فعالیتهای موسسات در سایتها و شبکههای اجتماعی و اسناد ثبت شرکتها بود.
وی همچنین از برگزاری هفت نشست آموزشی حضوری و مجازی برای توانمندسازی موسسات خبر داد و گفت: موسسات با شاخصهای ارزیابی آشنا شدند تا مسیر بهبود فعالیتهای خود را ترسیم کنند. علاوه بر این، تشکل مطلوب از نظر جشنواره، تشکلی است که علاوه بر ارائه خدمات اجتماعی، توان جذب مشارکت مردمی و مطالبهگری مسئولانه از حاکمیت را دارد. تشکلهای کوچک محلی نیز در کنار تشکلهای بزرگ مورد توجه قرار گرفتند. این تشکلها، با ایجاد ساختار پایدار و فعالیتهای مؤثر در سطح شهرستان و محله، نمونههایی موفق از فعالیت مردمی در کشور هستند.
جعفری خاطرنشان کرد: کمیته علمی و ارزیابی جشنواره کاملاً مستقل از نهادهای دولتی و حاکمیتی عمل کرده است. استقرار این استقلال، الگویی مطلوب برای نظام صلاحیت حرفهای تشکلهای خیریه است و استقبال گسترده موسسات از دومین دوره جشنواره نویدبخش ادامه مسیر بهبود و تقویت فعالیتهای مردمی در کشور است.
وی در پایان از تدوین کتاب «در مسیر تعالی» به منظور انعکاس تجارب جهانی در حوزه ارزیابی خیریهها و بررسی تجارب داخلی خبر داد.
استانداردسازی و اعتباربخشی به نیکوکاری حرفهای
محسن سعادت؛ دبیر اجرایی دومین جشنواره ملی نشان نیکوکاری نیز با اشاره به اهمیت نیکوکاری به عنوان یک سرمایه فرهنگی و تاریخی در ایران، بر لزوم بهرهوری و شفافیت در فعالیتهای خیرخواهانه تأکید کرد و گفت: در دنیای معاصر، صرف نیت خیر برای اثر اجتماعی کافی نیست. مردم حق دارند بدانند منابع چگونه مصرف میشوند و چه خروجی و اثری از کمکها حاصل میشود. جشنواره نشان نیکوکاری برای پاسخ به این نیاز ایجاد شد و هدف آن استانداردسازی و اعتباربخشی به نیکوکاری حرفهای و اثربخش است.
سعادت افزود: این جشنواره نه یک مراسم تشریفاتی، بلکه تلاشی برای تدوین مقررات، طراحی ساختار حکمرانی و تعریف شاخصهای روشن برای ارزیابی است تا فرایندها سلیقهای نباشند و قابل دفاع باشند. هدف دیگر ما ایجاد زبان مشترک بین خیرین، تشکلها، نهادهای حمایتی، حاکمیتی و جامعه است.
وی درباره برنامه اختتامیه جشنواره توضیح داد: اختتامیه در ۲۷ بهمنماه در سالن همایشهای هتل بزرگ ارم از ساعت ۸:۳۰ صبح تا ۱۲ برگزار خواهد شد. ورود مهمانان با کارتهای صادرشده انجام میشود و پذیرش یک ساعت قبل از شروع مراسم صورت میگیرد.
دبیر اجرایی جشنواره درباره دستاوردهای اجرایی گفت: فرایند جشنواره از ثبت نام تا اختتامیه با زمانبندی مشخص و مدیریت شده انجام شد. تشکیل ۱۱ جلسه شورای سیاستگذاری و کمیته علمی و ارزیابی، برگزاری شش کارگاه آموزشی حضوری و آنلاین با اساتید مجرب و انجام سفرهای استانی و بیش از ۵۰۰۰ تماس تلفنی با موسسات، از اقدامات مهم این دوره بود. محتوای آموزشی در پنلهای سایت جشنواره در دسترس موسسات قرار گرفته است.
سعادت در پایان تأکید کرد: این جشنواره با استقرار حکمرانی چندنفعی و ارزیابی چندمرحلهای، تلاش کرده موسسات خیریه و مراکز نیکوکاری را توانمند کند و اعتماد عمومی نسبت به فعالیتهای نیکوکاری را افزایش دهد.