کتاب «در باب غیرانتفاعی بودن» منتشر شد
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، کتاب «در باب غیرانتفاعی بودن: مقدمهای بر مفاهیم بنیادین و مباحث خطمشیگذاری» اثر پیتر فرامکین، پژوهشگر حوزه سیاستگذاری عمومی و مدیریت سازمانهای غیرانتفاعی و استاد دانشگاه پنسیلوانیا منتشر شد. این کتاب که به وسیله فائزهسادات اصفهانی و محمدمهدی جعفری ترجمه شده، توسط نشر «دگر» به بازار نشر رسید.
در باب غیرانتفاعی بودن، از آثار شناختهشده در حوزه مطالعات بخش غیرانتفاعی است و با هدف تبیین مبانی نظری و سیاستی سازمانهای مردمنهاد و خیریهها نوشته شده است. فرامکین در این اثر با بهرهگیری از رویکردهای اقتصاد، علوم سیاسی و جامعهشناسی، به این پرسشها میپردازد که چرا سازمانهای غیرانتفاعی شکل میگیرند، چه کارکردهایی دارند؟ چگونه باید ارزیابی شوند؟ و چه زمانی می توان گفت که به ماموریت واقعی خود نزدیک شده اند؟
با وجود گسترش فعالیت خیریهها، سازمانهای مردمنهاد، گروههای داوطلبانه و کسبوکارهای اجتماعی، همچنان پرسشهای مهمی درباره جایگاه و نقش این نهادها وجود دارد. آیا سازمانهای غیرانتفاعی صرفاً برای پاسخگویی به نیازهایی شکل میگیرند که دولت و بازار از تأمین آنها بازماندهاند؟ آیا وظیفه اصلی آنها ارائه خدمات است یا باید در تقویت مشارکت مدنی، مطالبهگری، بازسازی اعتماد عمومی و ایجاد نوآوریهای اجتماعی نیز نقش داشته باشند؟
پیتر فرامکین در این کتاب، با نگاهی میانرشتهای، به این پرسشها پاسخ میدهد و چهار کارکرد اصلی را برای بخش غیرانتفاعی و داوطلبانه معرفی میکند: مشارکت مدنی و سیاسی، ارائه خدمات، ابراز ارزشها و باورها و کارآفرینی اجتماعی.
نویسنده در کنار بررسی ظرفیتهای این چهار کارکرد، تنشهای ناشی از هر یک را نیز توضیح میدهد. فعالیت سیاسی گسترده ممکن است سازمانهای غیرانتفاعی را با اتهام سیاسیکاری و دوقطبیسازی مواجه کند؛ وابستگی به قراردادهای دولتی میتواند آنها را به پیمانکاران صرف تبدیل کند؛ تمرکز افراطی بر ارزشها و باورهای گروهی ممکن است به خاصگرایی بینجامد و گسترش فعالیتهای درآمدزا نیز میتواند خطر فاصلهگرفتن از مأموریت و تجاریشدن سازمان را به همراه داشته باشد.
استدلال محوری کتاب آن است که هیچیک از این نقشها بهتنهایی نمیتواند ماهیت و فلسفه وجودی بخش غیرانتفاعی را توضیح دهد. پایداری، مشروعیت و اثربخشی بلندمدت این بخش، در گرو ایجاد تعادل میان نقشهای مختلف و حفظ همزمان هویت اجتماعی، استقلال سازمانی، پاسخگویی به نیازهای عمومی و ظرفیت نوآوری است.
اگرچه بسیاری از مثالها و مباحث سیاستی کتاب در بستر ایالات متحده مطرح شدهاند، چهارچوب تحلیلی آن میتواند برای شناخت و توسعه بخش اجتماعی در ایران نیز راهگشا باشد. انتشار این اثر به زبان فارسی، زمینهای برای گسترش ادبیات علمی سازمانهای غیرانتفاعی و شکلگیری گفتوگوهای دقیقتر درباره جایگاه این نهادها در نظام حکمرانی اجتماعی فراهم میکند.
«در باب غیرانتفاعی بودن» برای مدیران و اعضای هیئتمدیره خیریهها و سازمانهای مردمنهاد، فعالان اجتماعی، مدیران کسبوکارهای اجتماعی، نیکوکاران و اهداکنندگان، سیاستگذاران، پژوهشگران و دانشجویان حوزههای مدیریت، علوم اجتماعی، سیاستگذاری عمومی و کارآفرینی اجتماعی اثری خواندنی و کاربردی است.
منبع: مجله گراف