دانش شهروندی؛ کلید حفاظت از پرندگان مهاجر
به مناسبت روز جهانی پرندگان مهاجر، پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران به دلیل اهمیت و نقش حیاتی این روز، یادداشتی از مریم روحانی، مشاور امور بینالملل معاونت محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی، که در خبرگزاری ایرنا منتشر شده است، را بازنشر میکند. این یادداشت به تشریح اهمیت نقش مشارکت عمومی و دانش شهروندی در حفاظت از مسیرهای مهاجرتی پرندگان مهاجر میپردازد و بر ضرورت تمامی افراد جامعه در کمک به حفظ این نمادهای طبیعت تأکید مینماید.
شعار امسال روز جهانی پرندگان مهاجر که امسال در روز 9 می و 10 اکتبر برگزار می شود، Every Bird Counts, Your Observations Matter ( هر پرنده ارزشمند است/ مشاهدات شما اهمیت دارد ( اثرگذار است)) انتخاب شده است.
این شعار بیانگر اهمیت دانش اجتماعی یا دانش شهروندی یا به عبارتی ثبت مشاهدات و گزارشات مردم در مطالعات مسیرهای مهاجرتی پرندگان مهاجر و حفاظت از این مسیرهای مهاجرتی است.
وقتی مردم در فعالیتهای شمارش پرندگان که به جمعآوری این دادههای مهم کمک میکند، شرکت میکنند، ارتباط خود را با طبیعت نیز تقویت میکنند، درک خود را از طبیعت و مخاطراتی که پرندگان با آن مواجه هستند، عمیقتر میکنند و اغلب به متولیان حفاظت از طبیعت تبدیل میشوند و تعامل جامعه با طبیعت را تقویت میکنند.
تلاشی جهانی برای تقویت حفاظت و پایش پرندگان مهاجر در تمامی مسیرهای پروازی که پروژههای علمی اجتماعی برگرفته از دانش شهروندی را در امتداد تمام مسیرهای پروازی اصلی جهان به رسمیت میشناسد.
روز جهانی پرندگان مهاجر ۲۰۲۶ همچنین با شصتمین سالگرد سرشماری بینالمللی پرندگان آبزی همزمان است، فرصتی برای جشن گرفتن این تلاش جهانی برای نظارت و حفاظت از پرندگان آبزی مهاجر و همچنین ترویج سایر ابتکارات علمی اجتماعی و شهروندی در تمام مسیرهای پروازی جهان.
با تشویق مردم به جمعآوری مشاهدات از سراسر مسیرهای پروازی، میتوانیم تصویر واضحتری از «داستان مسیرهای پروازی» ایجاد کنیم که بر ارتباط، همکاری بینالمللی و مسئولیت جمعی ما تأکید دارد.
چگونه میتوانید مشارکت کنید؟
شرکت در پروژه های علمی جامعه محور
شرکت در سرشماری هماهنگ پرندگان
حتی مشاهدات کوچک و منظم نیز میتوانند ارزش افزوده ایجاد کنند و به مطالعات گسترده تر کمک کنند.
بیانیه دبیر اجرایی کنوانسیون حفاظت از گونه های مهاجر وحشی CMS
"هر پرنده ارزشمند است / مشاهدات شما اثرگذار است، این شعار نقش یکایک افراد جامعه را در حفاظت از پرندگان مهاجر نشان می دهد.
پرندگان مهاجر کشورها و قاره ها را به هم پیوند می دهند. در طول مسیر مهاجرتشان به مکان های مختلفی برای استراحت، تغذیه و تولید مثل وابسته اند، برای اطمینان از بقای این پرندگان باید بدانیم به کجا می روند، کی مهاجرت می کنند، کی باز می گردند و جمعیتشان چگونه تغییر می کند و این جاییست که اهمیت مشاهدات و گزارشات مردمی پررنگ می شود.
یک پرنده در بالکن خانه، در تالاب، در پارک محله یا هر جای دیگر می تواند داستانی طولانی و پرماجرا را به همراه داشته باشد.
هنگامی که مردم اطلاعات مشاهدات خود از پرندگان را ثبت می کنند و به اشتراک می گذارند، به تولید دانشی که دانشمندان، حافظان حیات وحش و دولت ها برای اقدام برای حفاظت از گونه ها نیاز دارند کمک می کنند.
اطلاعاتی که از طریق پرنده نگری توسط مردم جمع آوری و ثبت می شود، دانش شهروندی یا دانش جامعه نامیده می شود و ما از آن برای شناسایی مسیرهای مهاجرتی و زیستگاه های مهم استفاده می کنیم. ما در حال حاضر به قدرت این ابزار پی برده ایم.
در پانزدهمین کنفرانس اعضای کنوانسیون حفاظت از گونه های مهاجر وحشی CMS یک ابزار آنلاین ثبت نقشه ارائه شد که از ترکیب میلیون ها داده حاصل از ثبت مشاهدات شهروندی با داده های پیشرفته علمی مدل سازی ، مسیر مهاجرتی پرندگان مهاجر آسیب پذیر را به نمایش گذاشت. با ثبت مکان های تولید مثل، توقف و زمستان گذرانی پرندگان، مکان هایی که از لحاظ حفاظتی حائز اهمیتند دقیق تر و بهتر شناسایی می شوند.
دانش شهروندی یا دانش جامعه همچنین ارتباط مردم را با طبیعت نزدیکتر می کند.
وقتی که ما زمان می گذاریم تا به تماشای پرندگان اطرافمان بنشینیم، به ارتباطمان با طبیعت و جهان طبیعی و مسئولیت مشترکمان برای حفاظت از آن بیشتر پی می بریم.
پس من از شما دعوت می کنم که در سرشماری پرندگان شرکت کنید، در رویدادهای محلی پرنده نگری حضور یابید و پرندگانی که مشاهده می کنید در اپلیکیشن های پرنده نگری و پایش پرندگان ثبت نمایید.
در پروژه های علمی دانش شهروندی شرکت کنید و مشاهدات خود را به اشتراک بگذارید.
از خانه خارج شوید و پرنده نگری کنید زیرا هر پرنده ارزش خود را دارد و هر مشاهده شما اثرگذار است.
هر یک از ما می توانیم به حفاظت از سفرها و مسیرهای مهاجرتی شگفت انگیز پرندگان مهاجر کمک کنیم .