یگانگی فرهنگی ایران و افغانستان
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، قسمت اول از بیستوششمین اپیزود پادکست نیکآوا، نخستین پادکست ایرانی در حوزه نیکوکاری، به مسئله روابط ایران و افغانستان اختصاص دارد.
نیکآوا در اینقسمت از افغانستان نه به عنوان کشوری همسایه با اشتراکات فرهنگی بلکه کشوری همسرزمین در تاریخ یاد کردهاند که مردم آن مانند یکی از اقوام ایرانی بوده و هستند و بیش از شباهت میان دو کشور، باید از همانندی و یگانگی سخن گفت. زبان و ادب فارسی، معماری و آداب و رسوم ازجمله دلایل یگانگی دو کشور عنوان شده است.
دکتر مجتبی نوروزی، رایزن پیشین فرهنگی ایران در افغانستان در بخشی از این اپیزود به نقل از توماس بارفیلد، پژوهشگر آمریکایی به ایننکته اشاره میکند که افرادی که درباره افغانستان کمتر میدانند با قاطعیت بیشتری درباره آن صحبت میکنند و به یاوهگویی میپردازند. به گفته این محقق، شناخت افغانستان دشوار است و برخلاف ظاهر ساده آن برای دستیابی به درک عمیق درباره اینمنطقه نیاز به مطالعه ژرف و طولانیمدت هستیم.
نوروزی، جامعه افغانستان را پیچیده توصیف میکند و میگوید: جوامعی که در طول تاریخ خود با فراز و نشیب بیشتری مواجه بودهاند و در معرض تهاجم و نابهسامانیهای سیاسی، اقتصادی بیشتری قرار داشتهاند از پیچیدگی بیشتری برخوردارند و از اینجهت شناخت جامعه افغانستان دشوار است. به گفته این دیپلمات سابق، ما ایرانیها معمولاً درباره افغانستان گزارههای نادرست یا ناقصی در ذهن داریم و در معرض شماری پیشداوری درباره اینکشور هستیم که به ما توهم دانش میدهد و این درحالی است که فهم ما با واقعیت جامعه افغانستان در تضاد و تعارض جدّی است.
این پژوهشگر، سابقۀ استقلالیابی افغانها را به دوره پس از قتل نادرشاه افشار و گریختن یکی از سرداران نامی وی، احمدخان ابدالی، میداند که با بخشی از خزانه نادری به مناطق شرقیتر گریخت و اعلام استقلال کرد. امری که در ادامه در رقابت با هند بریتانیا و تلاشهای امیرعبدالرحمانخان به مشخصشدن بیشتر مرزهای سرزمینی این کشور انجامید.
نظام پشتونوالی و تأثیر زیاد دین در جامعه افغانی بخش دیگری از اشارات این اپیزود به فرهنگ کشور همسایه نوظهور ایران است که همراه با محصوربودن این کشور در خشکی ویژگیهای خاصی به جامعه و سیاست افغانستان داده است.
یکی از مهمترین بخشهای ایناپیزود، گفتوگو پیرامون دلایل توسعهنیافتگی افغانستان است. نوروزی جغرافیای طبیعی، محصوربودن در خشکی و عدم دسترسی به دریاهای آزاد، بیثباتی سیاسی و تداوم بینظمی و جنگ و فراتر از آن عدم شکلگیری گفتمان توسعه بومی در اینکشور از علل و عوامل مهم عدم توسعهیافتگی اینکشور بیان میکند.
گفتنی است فصل سوم پادکست نیکآوا به شباهتهای فرهنگی ایران و همسایگانش و سنتهای مشترک نیکوکاری اختصاص دارد. بخش دوم از قسمت بیستوششم به طور متمرکز به نیکوکاری در افغانستان میپردازد.
علاقهمندان میتوانند بخش اول از قسمت بیستوششم پادکست نیکآوا را در فیدیبو بشنوند.
گزارش از زهرا حاتمی