راز هزارسالهٔ آب سمنان جهانی شد
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران به نقل از ایرنا، میراث ناملموس هر سرزمین بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی مردمان آن است که در کنار آثار و بناهای تاریخی، دانش، مهارتها، آیینها و شیوههای زندگی گذشتگان را به نسلهای بعد منتقل میکند.
«نظام سنتی تقسیم آب سمنان» نیز از جمله این میراث ارزشمند است که با تکیه بر دانش بومی و سازوکارهای سنتی، نمونهای از مدیریت منابع آب در اقلیم خشک و کمآب به شمار میرود.

معرفی این میراث در رویدادهای بینالمللی و دریافت جایزه میراث ناملموس یونسکو، علاوه بر ارزش فرهنگی و تاریخی، میتواند زمینه توجه بیشتر به ظرفیتهای گردشگری سمنان و شناساندن پیشینه تمدنی این شهر را فراهم کند؛ موضوعی که اهمیت مستندسازی و معرفی داشتههای تاریخی را بیش از گذشته نمایان میسازد.
آیین گرامیداشت «روز جهانی میراث ناملموس» با حضور جمعی از مسئولان و فعالان میراث فرهنگی در سالن اجتماعات وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برگزار شد.
در این آیین کتاب «هزار سال نظام آب و آبیاری در سمنان»؛ اثر مشترک محمد عزیزالدین، محمود دارایی و محمد عموزاده، بهعنوان اثری در حوزهٔ میراث فرهنگی سمنان معرفی و جایزهٔ سال «میراث زندهٔ آب» به آن اهدا شد.
در این آیین، مدیرکل مرکز منطقهای پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس در آسیای غربی و مرکزی و جمعی از مسئولان و صاحبنظران میراث فرهنگی و یونسکو حضور داشتند.
قدمت بیش از هزارساله نظام تقسیم آب سمنان
نویسندهٔ کتاب «هزار سال تاریخ آب و آبیاری در سمنان» با اشاره به مستندات این میراث تاریخی گفت: محمد بن احمد شمسالدین در کتاب «احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم» که در قرن چهارم هجری قمری نوشته شده، در توصیف سمنان به وجود «مسجد جامع، جویهایی که به نوبت خالی میشوند و استخرهای شهر» اشاره کرده است.
محمد عزیزالدین افزود: این توصیف نشان میدهد «نظام تقسیم آب سمنان» پیش از قرن چهارم هجری نیز وجود داشته و قدمت آن به بیش از هزار سال میرسد.
وی با بیان اینکه مهمترین ویژگی این نظام، تداوم ساختار و شیوه اجرایی آن در طول قرنهاست، اضافه کرد: در این مدت، تغییر اساسی در نظام تقسیم آب سمنان ایجاد نشده و استخرها همچنان در جایگاه تاریخی خود قرار دارند.

مستندسازی میراث آبی سمنان در قالب کتاب
وی ادامه داد: سازوکار آببند استخرها و شیوه تقسیم آب نیز همچنان به روش سنتی انجام میشود و در محلهای مربوط با استفاده از چوب، آب به همان شیوه گذشته تقسیم میشود.
نویسندهٔ کتاب «هزار سال تاریخ آب و آبیاری در سمنان» دربارهٔ روند تدوین این اثر گفت: این کتاب با همکاری بنده، محمود دارایی، محمد عموزاده و محمدرضا دارایی و با حمایتهای مادی و معنوی شهرداری سمنان به چاپ رسید و به تاریخچه نظام آب و آبیاری در این شهر میپردازد.
جایزه یونسکو فرصتی برای معرفی ظرفیتهای تاریخی سمنان
عزیزالدین با اشاره به تأثیر دریافت جایزهٔ میراث ناملموس یونسکو در معرفی سمنان گفت: معرفی یک اثر ماندگار مانند نظام تقسیم آب در چنین رویداد بینالمللی، بخش مهمی از هویت، تاریخ و تمدن این شهر را به جهانیان میشناساند.
وی افزود: در آیین مربوط به این رویداد نمایندگانی از کشورهای پاکستان و ایتالیا حضور داشتند و رسانهها و خبرگزاریهای کشورهای مختلف نیز این موضوع را بازتاب میدهند که این بازتاب خبری میتواند در معرفی ظرفیتهای تاریخی سمنان، تقویت هویت فرهنگی شهر و رونق گردشگری آن موثر باشد.
ضرورت زدودن غبار از هویت تاریخی سمنان
نویسندهٔ کتاب «هزار سال تاریخ آب و آبیاری در سمنان» درباره چرایی کمترشناختهشدن ظرفیتهای تاریخی شهر سمنان گفت: سمنان ناشناخته نیست، بلکه غباری بر هویت تاریخی آن نشسته است که برای زدودن آن باید همه مردم و مسئولان، از یک شهروند عادی تا مدیران ارشد، تلاش کنند تا این شهر به جایگاه واقعی خود دست پیدا کند.

وی با اشاره به اینکه برخی شهرها با معرفی مستمر ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی خود توانستهاند جایگاهشان را ارتقا دهند، بیان کرد: شاید در مقاطعی به دلایل مختلف و به دلیل کافی نبودن همکاری میان مردم و مسئولان، این اتفاق در سمنان بهخوبی رقم نخورده باشد، اما طی چند سال گذشته روند معرفی ظرفیتهای شهر بهتر شده است.
برندهٔ سمنانی جایزه میراث ناملموس یونسکو افزود: امروز شهرداری سمنان، مجموعه میراث فرهنگی و سازمانهای مردمنهاد در مسیر معرفی داشتههای تاریخی شهر مشارکت دارند و امیدوارم با استمرار این همکاریها، زمینه شناساندن بهتر تاریخ، تمدن و ظرفیتهای ارزشمند سمنان فراهم شود.