رونمایی از «فانوس»؛ پلتفرمی برای شناسایی، ارزیابی و مراقبت از افراد در معرض خطر خودکشی
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران به نقل از ایرنا، حمید پیروی نایب‌رئیس جمعیت علمی پیشگیری از خودکشی و دبیر قرارگاه پیشگیری از خودکشی استان تهران، با اشاره به ضرورت ارتقای سواد سلامت و خودمراقبتی در جامعه، از رونمایی پلتفرم پیشگیری از خودکشی موسوم به «فانوس» با هدف ارائه آموزش، ارزیابی و خدمات حمایتی در حوزه پیشگیری از خودکشی خبر داد و گفت: ۵۵ هزار خانواده در کشور درگیر مساله خودکشی هستند.
وی گفت: مبنای نظری پلتفرم «فانوس» بر توانمندسازی افراد، خانواده‌ها و جوامع استوار است تا بتوانند سلامت خود را ارتقا دهند، با بیماری‌ها و شرایط ناتوان‌کننده مقابله کنند و در مواجهه با مشکلات، سازگاری مناسبی داشته باشند؛ به‌گونه‌ای که بتوانند به خود و دیگران کمک کنند.
پیروی افزود: پلتفرم فانوس تلاش می‌کند این رویکرد را در حوزه سواد سلامت و خودمراقبتی دنبال کند و در کنار ارتقای سواد سلامت افراد، زمینه دسترسی آسان‌تر مردم به خدمات مورد نیاز را نیز فراهم کند.
به گفته وی، سواد سلامت به معنای توانایی دسترسی به اطلاعات سلامت، درک و ارزیابی این اطلاعات و استفاده از آنها در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با سلامت است و در این میان، ارتقای سواد سلامت روان نیز اهمیت ویژه‌ای دارد.
نایب‌رئیس جمعیت علمی پیشگیری از خودکشی با اشاره به ظرفیت‌های فناوری‌های دیجیتال در حوزه سلامت روان اظهار کرد: استفاده از ابزارهای دیجیتال، اپلیکیشن‌ها، اینترنت اشیا، فضای مجازی و فناوری‌هایی مانند واقعیت مجازی و واقعیت افزوده می‌تواند در حوزه خودمراقبتی مورد استفاده قرار گیرد.
وی ادامه داد: مطالعات و فراتحلیل‌های متعددی درباره اثربخشی مداخلات دیجیتال انجام شده و شواهد علمی نشان می‌دهد این مداخلات می‌توانند در کاهش افکار خودکشی در افرادی که از آنها استفاده می‌کنند، مؤثر باشند. همچنین خدمات از راه دور و خودمراقبتی دیجیتال نیز در مطالعات مختلف مورد بررسی قرار گرفته و شواهدی درباره اثربخشی آنها وجود دارد.
پیروی تأکید کرد: استفاده از این ظرفیت‌ها باید همواره مبتنی بر شواهد علمی و همراه با توجه به اثربخشی مداخلات باشد و فعالیت‌های علمی و پژوهشی در این حوزه نیز باید ادامه پیدا کند.
با فانوس فرد در معرض خطر در مسیر مراقبت گم نمی شود
وی درباره کارکردهای پلتفرم فانوس گفت: این پلتفرم می‌تواند برای متخصصان، معلمان، استادان دانشگاه و سایر افرادی که قصد کمک به فردی در معرض خطر را دارند، اطلاعات و منابع لازم را فراهم کند تا شناخت و آگاهی آنها نسبت به مساله خودکشی افزایش یابد و بتوانند منابع حمایتی و راه‌های کمک به فرد در معرض خطر را شناسایی کنند.
پیروی افزود: یکی از بخش‌های مهم فانوس، پنل متخصصان است که متخصصان می‌توانند در آن ثبت‌نام کنند و به اطلاعات، پروتکل‌ها و ابزارهای مرتبط با پیشگیری از خودکشی دسترسی داشته باشند. همچنین در صورت فراهم شدن زیرساخت‌های لازم، امکان ارائه نوبت، برگزاری جلسات مشاوره و انجام مراقبت و پیگیری نیز در این بستر پیش‌بینی شده است.
وی یکی از خلأهای مهم موجود در حوزه پیشگیری از خودکشی را دسترسی به‌موقع به داده‌ها و اطلاعات مربوط به افراد در معرض خطر عنوان کرد و گفت: امروز ممکن است فردی اقدام به خودکشی کند و در بیمارستان خدمات دریافت کند، اما اطلاعات این فرد برای پیگیری، با فاصله زمانی طولانی در اختیار بخش‌های مربوط قرار گیرد. در حوزه آموزش و پرورش نیز ممکن است اطلاعات مربوط به یک مورد اقدام به خودکشی با تأخیر به دستگاه‌های مسئول برسد. در حالی که لازم است به محض وقوع یک حادثه، اطلاعات لازم در اختیار متولیانی که مسئول پیگیری وضعیت فرد هستند قرار گیرد تا بتوانند در همان زمان اقدامات لازم را انجام دهند.
پیروی با تأکید بر ضرورت ایجاد یک نظام مراقبت منسجم گفت: فانوس می‌تواند در مسیر غربالگری، ارزیابی خطر خودکشی، درمان و پیگیری، امکان ارتباط میان متخصصان و ارائه خدمات زنجیره‌ای مراقبتی را فراهم کند و در عین حال به ارتقای سواد سلامت جامعه نیز کمک کند.
وی با بیان اینکه فانوس به دنبال ایجاد یک زیرساخت ملی و قابل توسعه است، گفت: این پلتفرم باید از انسجام خانوادگی، دسترسی ملی، پشتیبانی چندکاناله و یک نقطه تماس واحد برخوردار باشد و قابلیت توسعه داشته باشد تا بتوان خدمات جدیدی به آن اضافه کرد.
پیروی خاطرنشان کرد: فردی که خود در معرض خطر قرار دارد می‌تواند از طریق فانوس مورد ارزیابی و خودارزیابی قرار گیرد و از خدمات و اطلاعات حمایتی استفاده کند. همچنین افرادی که قصد کمک به فرد دیگری را دارند می‌توانند از محتوای آموزشی و منابع موجود در این پلتفرم برای شناخت بهتر نشانه‌های خطر و نحوه مداخله و حمایت استفاده کنند.
وی تأکید کرد: هدف این است که فرد در معرض خطر در مسیر مراقبت گم نشود و بتوان برای او یک فرآیند منسجم از ارزیابی، دریافت خدمات تخصصی، مراقبت و پیگیری ایجاد کرد.