سومین دوره جایزۀ معین به ایستگاه پایانی رسید / برگزیدگان معرفی شدند
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، مراسم اختتامیه سومین دوره «جایزه دوسالانه دکتر مجتبی معین» با هدف تقدیر از پروژهها و ابتکارات اجتماعی برگزیده سازمانهای مردمنهاد، ۱۹ شهریور ۱۴۰۵، با حضور جمعی از فعالان جامعه مدنی در سال برگزار شد.
این جایزه در این دوره با تأکید بر نوآوری و مستندسازی، معرفی و تجلیل از تجربهها و ابتکارات برتر جامعه مدنی شکل گرفته است؛ تجربههایی که در نتیجۀ سالها فعالیت سازمانهای مردمنهاد برای مواجهه با مسائل اجتماعی به دست آمدهاند، اما در بسیاری از موارد بهدرستی ثبت نمیشوند و در اختیار نسلهای بعدی فعالان مدنی قرار نمیگیرند.
چهار ضرورت برای پایداری جامعه مدنی
دکتر مصطفی معین، رئیس هیئتمدیره «مؤسسه نیکوکاری دکتر مجتبی معین»، در آغاز این مراسم ضمن خوشامدگویی به حاضران، اعضای دبیرخانه اجرایی و هیئت داوران سومین دوره جایزه را معرفی و از تلاشهای آنان قدردانی کرد.
وی در ادامه به فعالیتهای پژوهشی، علمی و آموزشی مؤسسه پرداخت و از تدوین کتاب جامع «راهنمای داوطلبی» خبر داد؛ اثری که با مشارکت نزدیک به ۱۰۰ نویسنده تهیه شده و در مسیر انتشار قرار دارد.
معین همچنین با اشاره به برگزاری کارگاههای آموزشی و نشستهای «جوانه که میزنیم» با موضوعاتی مانند هوش مصنوعی، بازسازی راههای بخشش در جنگ و نقش نهادهای مدنی بهعنوان نهادهای مراقبت، گفتوگو را یکی از عوامل مؤثر در افزایش تابآوری جمعی دانست.
به گفتۀ وی، «داوطلبی، مستندسازی، مدیریت دانش و نوآوری» چهار مفهوم مهمی هستند که میتوانند زمینه تحول و پایداری جامعه مدنی را فراهم کنند.
سازمانهای مردمنهاد با تقویت مشارکت، به توسعه پایدار کمک میکنند
در بخش دیگری از این مراسم، دکتر سعید مدنی، جامعهشناس و مدیر شورای علمی مؤسسه معین، درباره جایگاه سازمانهای جامعه مدنی در شرایط کنونی سخن گفت.
وی با اشاره به گسترش مشکلات اقتصادی و اجتماعی، از جمله فقر، افزایش هزینههای درمان و آسیبهای اجتماعی، تأکید کرد که نباید از سازمانهای مردمنهاد انتظار داشت جای عملکرد نهادهای مسئول را بگیرند؛ زیرا منابع و ظرفیت این سازمانها محدود است.
مدنی گفت: سازمانهای جامعه مدنی اساساً الگوساز هستند و نشان میدهند که با منابع محدود نیز میتوان اقدامات مفیدی انجام داد. برخی از مؤسسات خیریه و سازمانهای مردمنهاد، خدماتی به برخی از گروههای آسیبپذیر و آسیبدیدۀ جامعه ارائه میکنند که هیچ فرد یا نهاد دیگری این خدمات را ارائه نمیکند.
به گفتۀ وی، یکی دیگر از کارکردهای مهم این سازمانها، پرورش فرهنگ کار جمعی و مشارکت است؛ فضایی که افراد در آن همکاری، فعالیت داوطلبانه و تصمیمگیری جمعی را تجربه میکنند.
سازمانهای جامعه مدنی اساساً الگوساز هستند و نشان میدهند که با منابع محدود نیز میتوان اقدامات مفیدی انجام داد. برخی از مؤسسات خیریه و سازمانهای مردمنهاد، خدماتی به برخی از گروههای آسیبپذیر و آسیبدیدۀ جامعه ارائه میکنند که هیچ فرد یا نهاد دیگری این خدمات را ارائه نمیکند.
مدیر شورای علمی مؤسسه معین، فعالیت در سازمانهای جامعه مدنی را نوعی تمرین دموکراسی دانست و افزود: تجربه انباشته این سازمانها میتواند در مسیر توسعه آینده ایران به یکی از نیروهای پیشبرنده جامعه تبدیل شود.
وی همچنین تجربه سازمانهای مردمنهاد در اجرای فعالیتهای محلهمحور را سرمایهای ارزشمند توصیف کرد و گفت کیفیت بسیاری از این تجربهها، با وجود محدودیت منابع، قابل توجه است.
به گفتۀ مدنی، جایزه معین نیز در همین مسیر شکل گرفته است تا تجربهها، موفقیتها، شکستها و نوآوریهای جامعه مدنی ثبت شوند، از میان نروند و مبنایی برای طراحی و اجرای فعالیتهای مؤثرتر در آینده باشند.
مستندسازی و نوآوری؛ دو محور اصلی داوری
فیروزه صابر، نماینده هیئت داوران سومین جایزه معین نیز در این مراسم بر اهمیت تداوم رویدادهایی تأکید کرد که به ثبت تجربهها و شناسایی ابتکارات اثرگذار جامعه مدنی کمک میکنند.
وی مشارکت فعال جوانان در فرایند برگزاری سومین دوره جایزه را از ویژگیهای قابل توجه این رویداد دانست.
صابر در تشریح روند ارزیابی آثار و فعالیتهای مؤسسات شرکتکننده گفت پیش از آغاز مرحلۀ داوری، نشستهایی میان اعضای هیئت داوران و دبیرخانه برگزار شد تا شاخصهای ارزیابی و امتیاز هر بخش بهصورت دقیق تعیین و نهایی شود.
به گفتۀ نماینده هیئت داوران، فعالیت هر مؤسسه بهطور مستقل از سوی دو داور ارزیابی شد و پس از پایان بررسیها، نتایج و دیدگاههای داوران به اشتراک گذاشته شد تا جمعبندی نهایی بر مبنای ارزیابی مشترک انجام گیرد.
مستندسازی فعالیتها یکی از دو محور اصلی ارزیابی در این دوره بود. در این بخش، مستندات مکتوب، صوتی و تصویری و همچنین اسنادی مانند طرحها، پروپوزالها و مدارک مرتبط با فعالیتها و پروژههای مؤسسات بررسی شد. محور دوم داوری به نوآوری اختصاص داشت؛ شاخصی که به گفتۀ صابر، نباید تنها در حد یک ایده باقی بماند، بلکه آثار آن باید در شیوۀ فعالیت، عملکرد و مسیر عمومی مؤسسه قابل مشاهده و ارزیابی باشد.
بر اساس شیوهنامۀ سومین دوره جایزه دکتر مجتبی معین، ۵۰ درصد امتیاز داوری به مستندسازی و ۵۰ درصد دیگر به نوآوری اختصاص یافت؛ دو مؤلفهای که یکی بر ضرورت ثبت و انتقال تجربههای جامعه مدنی و دیگری بر یافتن و اجرای راههای تازه برای پاسخگویی مؤثرتر به مسائل اجتماعی تأکید دارد.
تقدیر از شایستگان تقدیر و برگزیدگان
در ادامه این مراسم، شایستگان تقدیر و برگزیدگان این دوره از جایزه معرفی شدند و مورد تقدیر قرار گرفتند.
بر اساس این گزارش، مؤسسه کودک و طبیعت دامون به جهت اجرای طرح یادگیری تجربهمحور کودک در طبیعت، مؤسسه سبزکاران بالان به جهت اقدامات نوآورانه در حفاظت از محیط زیست و کانون هموفیلی ایران به واسطه آگاهیبخشی دربارۀ بیماریهای خونریزیدهنده و شکستن تابوهای خاموش اختلالات قاعدگی زنان، شایسته تقدیر شناخته شدند.
در ادامه، جمعیت دارویی قطره به جهت طرح ساماندهی داروهای تکنسخهای و سامانه طعم گیلاس به جهت اقدامات نوآورانه در پیشگیری از خودکشی به عنوان برگزیدگان سومین دوره جایزه معین معرفی شدند.
در بخش پایانی این مراسم، نمایندگان مؤسسات برگزیده در قالب یک میزگرد، به بیان گوشههایی از تجربیات و دستاوردهای خود پرداختند.
