مدیر اپلیکیشن خیر ایران: آینده نیکوکاری از «دیجیتالیشدن» عبور کرده و به هوش مصنوعی رسیده است
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، دکتر مجید ولیمحمدی، مدیر اپلیکیشن خیر ایران در نشست «گذار از خیریه سنتی به نیکوکاری هوشمند» که دوشنبه ۹ شهریور با همت «خیر ایران» برگزار شد، با مرور روند ورود فناوری به عرصه نیکوکاری در ایران اظهار کرد: سالهاست که از عصر دیجیتال عبور کردهایم و وارد عصر هوش مصنوعی شدهایم؛ بنابراین اگر یک خیریه همچنان در مرحله دیجیتالیشدن متوقف مانده باشد، باید بداند که از تحولات روز عقب افتاده است.
وی با اشاره به سابقه بیش از یک دهه فعالیتهای فناورانه در حوزه نیکوکاری گفت: برای فهمیدن مسیری که امروز در آن قرار داریم، باید تلاش مجموعهها و افرادی را به یاد بیاوریم که نخستین گامها را در این زمینه برداشتند. از حوالی سال ۱۳۹۰، مجموعههایی مانند خیریه همت ۱۱۰ تلاش کردند شیوههای کمکرسانی را از روشهای کاملاً سنتی به سمت ابزارهای دیجیتال ببرند. پس از آن نیز پلتفرمها و مجموعههای مختلفی در حوزه تأمین مالی جمعی، دانش نیکوکاری، قرضالحسنه و دیگر خدمات فناورانه شکل گرفتند.
ولیمحمدی با اشاره به تجربه پلتفرمهایی همچون «مهربانه»، «دونیت»، «مردمانیم»، «ویکینیکی»، «حامیجو» و «ایفا» افزود: هر یک از این مجموعهها در مقطعی تلاش کردند مسئلهای از مسائل نیکوکاری را با فناوری حل کنند. برخی مفهوم تأمین مالی جمعی را توسعه دادند، برخی بر گردآوری و انتشار دانش متمرکز شدند و برخی نیز تلاش کردند ظرفیت قرضالحسنه یا مشارکت گروههای مختلف اجتماعی را وارد فضای پلتفرمی کنند.
وی ادامه داد: بسیاری از بنیانگذاران این مجموعهها امروز دیگر در این عرصه حضور ندارند و بعضاً حتی از کشور خارج شدهاند. بخشی از این مسئله به استقبالنکردن کافی خیریهها و بخشی نیز به شرایط فضای فعالیت بازمیگردد. با این حال، نباید فراموش کنیم که تلاشهای آنان زمینهای ایجاد کرد که امروز بتوانیم درباره نیکوکاری دیجیتال و هوشمند سخن بگوییم.
مدیر اپلیکیشن خیر ایران با طرح این پرسش که چرا برخی تلاشهای فناورانه در حوزه نیکوکاری به فراگیری مورد انتظار نرسید، گفت: سالها در جمعهای فناوریمحور این پرسش مطرح میشد که چرا خیریهها از فناوری استقبال نمیکنند؛ اما از نظر من صورت درست مسئله این بود که چرا ما نتوانستهایم مسئله نیکوکاری را بهدرستی با فناوری حل کنیم. مدیر یک خیریه همان فردی است که از تاکسی اینترنتی، شبکههای اجتماعی و سایر خدمات دیجیتال استفاده میکند؛ بنابراین مسئله، فناوریگریزی او نیست، بلکه باید دید چرا پلتفرمهای نیکوکاری نتوانستهاند به اندازه سایر خدمات دیجیتال برای او ارزشآفرینی کنند.
وی افزود: همین پرسش باعث شد به این نتیجه برسیم که نباید مسئله را کوچک و صرفاً در قالب طراحی یک ابزار یا پلتفرم ببینیم. در خیر ایران، تلاش کردهایم به جای آغاز از ابزار، از «اکوسیستم نیکوکاری» آغاز کنیم. فلسفه ما این است که ابزار نسازیم صرفاً برای اینکه ابزار دیگری به بازار اضافه شود؛ بلکه زیرساختی ایجاد کنیم که بتواند کل اکوسیستم نیکوکاری را تقویت کند.
ولیمحمدی با بیان اینکه این رویکرد از حوزه دانش آغاز شده است، توضیح داد: فعالیتهایی مانند توسعه دانش نیکوکاری، پژوهش، برگزاری سمینارهای خیر ماندگار و آموزش منابع انسانی، بخشی از این مسیر بوده است. منابع انسانی نیز برای ما فقط به آموزشهای رسمی محدود نبوده و تلاش شده افرادی در بنیاد خیریه راهبری آلاء و خیر ایران پرورش پیدا کنند که بعدها بتوانند در سایر سازمانهای نیکوکاری نیز نقش مؤثری ایفا کنند.
وی رسانه را یکی دیگر از اجزای این اکوسیستم دانست و گفت: فعالیتهایی مانند تولید پادکستهای «نیکآوا» در دورهای که فضای پادکست در ایران در حال گسترش بود و همچنین راهاندازی پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، در راستای فرهنگسازی و تقویت زیستبوم نیکوکاری انجام شده است.
مدیر اپلیکیشن خیر ایران در ادامه با اشاره به توسعه زیرساختهای فناورانه این مجموعه اظهار کرد: در بخش فناوری نیز تلاش کردیم از ساخت ابزارهای پراکنده عبور کنیم. نگاه ما این نیست که فناوری باید واسطهها را حذف کند؛ بلکه معتقدیم فناوری باید بازیگران موجود را تقویت کند. خیر ایران نیز قرار نیست جای خیریهها یا سایر پلتفرمها را بگیرد، بلکه میخواهد ظرفیت آنها را توسعه دهد.
وی تفاوت «ابزار» و «زیرساخت» را چنین توضیح داد: یک ابزار معمولاً یک مسئله مشخص را حل میکند، اما زیرساخت میتواند زمینه حل مجموعهای از مسائل را فراهم کند. به همین دلیل توسعه فناوری در خیر ایران بهصورت لایهبهلایه طراحی شده است.
ولیمحمدی افزود: نخستین لایه، «اطلس خیر ایران» و ایجاد بانک اطلاعاتی خیریهها بود. اطلاعات حدود ۱۳ هزار مجموعه گردآوری، پالایش و از طریق تماسهای متعدد تکمیل شد و همین بانک اطلاعاتی امروز به یکی از بنیانهای اصلی اپلیکیشن خیر ایران تبدیل شده است. در این نگاه، خیریهها محور اصلی هستند، نه سامانه یا اپلیکیشن خیر ایران.
وی ادامه داد: در لایه دوم، تلاش کردیم ابزارهایی توسعه دهیم که خیریهها بتوانند بدون مهاجرت به یک پلتفرم جدید و در همان زیرساختهای موجود خود از آنها استفاده کنند؛ از جمله افزونهها و قالبهای مبتنی بر وردپرس. در لایه سوم نیز ابزارهای تخصصیتر مانند سایتساز ویژه خیریهها و سامانه مددجویی توسعه پیدا کرد تا سازمانهای نیکوکاری بتوانند فعالیتهای خود را حرفهایتر انجام دهند.
مدیر اپلیکیشن خیر ایران با اشاره به آغاز مرحله تازه این طرح گفت: لایه چهارم، ایجاد فضای ارتباط مستقیمتر میان نیکوکاران و خیریههاست که یکی از جلوههای آن «اپلیکیشن خیر ایران» محسوب میشود. در این مرحله تلاش شده امکان تأمین منابع برای خیریهها در سه حوزه پول، کالا و فعالیت داوطلبانه فراهم شود.
وی با اشاره به سامانه داوطلبی خیر ایران گفت: حوزه داوطلبی بهصورت تخصصی و پلتفرمی طراحی شده و در حال حاضر حدود ۸۰ تا ۹۰ خیریه از این سامانه استفاده میکنند. اپلیکیشن خیر ایران نیز در واقع ویترینی برای مجموعه زیرساختهایی است که طی سالهای گذشته ایجاد شدهاند.
ولیمحمدی تأکید کرد: در بخش جمعسپاری نیز قرار نیست صرفاً یک سامانه اختصاصی خیر ایران ایجاد شود و دیگران کنار گذاشته شوند؛ بلکه همه سامانههای جمعسپاری، چه خصوصی و چه متعلق به خود خیریهها، میتوانند در این فضا حضور داشته باشند و فعالیتهای خود را در معرض دید نیکوکاران قرار دهند.
وی در پایان از برنامه آینده خیر ایران برای بهرهگیری از هوش مصنوعی خبر داد و گفت: آنچه امروز ارائه شده، تنها گام نخست است. امیدواریم در گام بعدی «دستیار هوش مصنوعی خیر ایران» را رونمایی کنیم؛ دستیار هوشمندی که نیکوکار بتواند مانند گفتوگو با ابزارهای هوش مصنوعی، خواسته خود را مطرح کند؛ برای مثال بگوید قصد دارد به یک حوزه یا خیریه خاص کمک کند و سامانه مسیر مناسب این نیکوکاری را برای او تسهیل کند.
مدیر اپلیکیشن خیر ایران در پایان تأکید کرد: «وظیفه ما تسهیل نیکوکاری است» و فناوری نیز باید در خدمت آسانتر، دقیقتر و اثربخشترشدن این فرایند قرار گیرد.
گقتنی است در این برنامه، از اپلیکیشن خیر ایران رونمایی بعمل آمد. علاقهمندان میتوانند این اپلیکیشن را از مایکت دانلود کنند.
