مدیرعامل موسسه محک: ما باید بخشی از حرکت جهانی درمان سرطان اطفال باشیم
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، این روزها وقتی به محله دارآباد وارد میشوید، روی بیلبوردها تصاویر کودکانی را میبینید که در عین بیماری، نگاهشان به آینده است و به رویاهایشان چشم دوختهاند. روی یکی، تصویر دختر زیبایی در بیمارستان است که با کلاه ایمنی و اوراقی که در دست گرفته، نشان میدهد رویای مهندس شدن دارد و روی دیگری، تصویر پسر بانمکی است که روی لباس بیمارستان، لباس فضانوردی به تن کرده و به موازات شلنگ سرمی که به دستش متصل است، پرچمی با طرحی مرتبط به فضا در دست گرفته است. اینها نمادهای کمپینی است که قرار است با کمکهای مردمی، هزینههای جراحی کودکان «محک» را برای سه ماه تامین کند؛ کمپینی که تا امروز ۷۳ درصد پیش رفته و چشم انتظار است تا تکمیل شود.
دکتر «آراسب احمدیان»، مدیرعامل موسسه خیریه محک، یکی از کسانی است که از اولین روزهای ساخت بیمارستان فوق تخصصی محک در دهه هفتاد، همراه موسسه بوده و تا امروز آن را همراهی میکند. با او از ریشههای شکلگیری بیمارستان، دشواریهای تأمین دارو و منابع مالی، اهمیت شفافیت در جلب اعتماد خیرین و چشمانداز این مؤسسه برای همگامی با تازهترین روشهای درمان سرطان کودکان سخن گفتیم.
-آقای دکتر شما از ابتدای ساخت بیمارستان محک همراه مجموعه بودید. برایمان تعریف میکنید که ایده تشکیل این بیمارستان خیریه از کجا شکل گرفت؟
انگیزه تأسیس محک در واقع مادری بوده که کودک مبتلا به سرطان داشت و با خودش عهد کرد که به مادرانی که کودک مبتلا به سرطان دارند کمک کند. این بعداً تبدیل شد به یک حرکت همراهی در بیمارستانها و از آنجا تبدیل شد به یک سازمان رسمی ثبتشده که از سال ۱۳۷۰ فعالیت خودش را شروع کرد. در ۵ ساله دوم تأسیس، بنیانگذاران و اعضای هیئت امنا به این فکر کردند که اگر ما بخواهیم حرفی برای گفتن در این حوزه داشته باشیم، باید بتوانیم در مورد استانداردهای آن مداخله کنیم؛ به همین دلیل ایده ایجاد یک بیمارستان فوقتخصصی سرطان اطفال شکل گرفت که شد بیمارستان محک. بنابراین بیمارستان از مأموریت محک خارج نیست؛ فقط در حوزه کودکان مبتلا به سرطان کار میکند. برای این کار تجهیز شده، دانش تخصصیاش برای این کار است و منابع مالیاش را فقط در این جهت صرف میکند. پس اینطوری بود که محک وارد عرصه پزشکی شد.
-چطور شد که شما تصمیم گرفتید تخصصتان را با موضوع خیر و نیکوکاری گره بزنید و همراه محک بمانید؟
من یک دوره کار داوطلبانه با محک انجام میدادم. بعد در ایجاد ساختمان بیمارستان، تز فوقلیسانس من در حوزه مهندسی، روی نقشههای ساختمانی بیمارستان انجام شد. این باعث شد با فعالیت بیمارستان و محک بیشتر آشنا شوم. بعد از اینکه در یک دورهای برای تحصیل به خارج از ایران رفتم و بعد برگشتم، محک به من پیشنهاد همکاری برای اداره سازمان را داد که مدتی به عنوان قائممقام مدیرعامل و مدتی بعد از آن به عنوان مدیرعامل در خدمت سازمان بودم.
-در شرایط اقتصادی و اجتماعی امروز، مهمترین چالشی که محک برای ادامه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان دارد چیست؟
دو چالش اساسی وجود دارد. در یک سطح، تأمین منابع است که خوشبختانه ما همچنان مورد لطف و محبت مردم نیکوکار این سرزمین هستیم. موضوع دیگر، وجود جریان مستمر تأمین دارو و تجهیزات پزشکی مورد نیاز کودکان است.
خب، این یک واقعیت است که امروز وجود دارد؛ شرایط تحریم و مشکلات ارزی منجر به این میشود که تعدادی از داروها، عمدتاً داروهای تکنسخهای، به راحتی وارد کشور نشوند و مواد اولیه دارو هم به هر حال با افتوخیزهایی مواجه است. این جریان میتواند ورود دارو را در داخل بازار با شدت و ضعف مواجه کند که بر مسیر درمان کودکان اثرگذار است. اینها شاید امروز مهمترین چالشهایی است که ما با آنها مواجه هستیم.
-آیا به خاطر جنگی که اتفاق افتاد، کمکهای مالی مردمی تغییری کرده است؟
طبیعتاً وقتی شرایط اقتصادی کشور به سمت اقتصاد کوچکتر حرکت میکند، توان مردم هم برای پرداخت هزینههای ضروری زندگیشان و برای کمک به یک مؤسسه خیریه، پایین میآید. البته این تأثیر به اندازهای نبوده که ما نتوانیم مسیر درمان کودکان را ادامه بدهیم ولی خب شاید در مورد برخی از آرزوهایی که در توسعه سرویسهای درمانی داشتیم اثرگذار بوده و به طور موقت شدت آنها را کاهش داده است.
-برای خیرین امروز، شفافیت و اطمینان از محل هزینهکرد کمکها اهمیت زیادی دارد. محک برای جلب اطمینان نیکوکاران چه سازوکارهایی دارد؟
محک از سال ۸۶ که اولین برنامه استراتژیک خودش را اجرا کرده تا امروز که مشغول اجرای ششمین برنامه است، در صدر ارزشهای خودش شفافیت و پاسخگویی را دارد. به همین دلیل، از همان سال صورتهای مالی محک هر سال در اختیار یک حسابرسی رتبه «الف» سازمان قرار میگیرد و هر سال گزارش صورتهای مالی حسابرسیشده محک بر روی سایت مؤسسه در معرض دید عمومی قرار دارد. تقریباً هفت، هشت سال هم هست که ما علاوه بر اینکه صورتهای مالی حسابرسیشده را روی وبسایت قرار میدهیم، روی کدال بورس هم قرار میدهیم.
-آقای دکتر، محک با بیمارستانهای خیریه دیگر چه تفاوتی دارد؟
معمولا یک بیمارستان خیریه توسط خیرین ساخته میشود و برای اداره به وزارت بهداشت سپرده میشود؛ به دلیل اینکه هزینههای اداره بیمارستان هزینههای سنگین و سرسامآوری است و عمدتاً هم تمایل خیرین بیشتر به تأمین هزینههایی از جنس هزینههای ساختمان یا تجهیزات نیست.
این شاید تنها بیمارستان خیریه ایران باشد که توسط یک گروه از خیرین ساخته شده و به طور واقعی اقدام خیریه انجام میدهد؛ یعنی فقط به کودکان مبتلا به سرطان سرویس میدهد و درمانش برای کودکان مبتلا به سرطان رایگان است و هزینههای ادارهاش هم توسط خیرین از محل کمکهای مردم تأمین میشود. این نمونه تقریباً در ایران، تا جایی که من میدانم، وجود ندارد یا اگر وجود داشته باشد، واقعاً از یکی، دو مورد نمیتواند بیشتر باشد. آقای دکتر هاشمی، وزیر سابق بهداشت، در یکی از سخنرانیهایشان اعلام کرده بودند که ما از خیرین میخواهیم از الگوی محک استفاده کنند؛ به جای اینکه بیمارستان بسازند و به وزارت بهداشت بدهند برای اداره، خودشان مسئولیت اداره بیمارستان را بر عهده بگیرند.
-در مورد آینده محک بفرمایید. مهمترین برنامه یا دغدغهای که میخواهید در سالهای آینده به آن برسید، چیست؟
ما آینده را در آینده نمیسازیم. آینده را باید از امروز بسازیم و امروز مشغول ساخت آینده هستیم. دو استراتژی «تحول درمان» و «تحول دیجیتال» ساخت آینده محک را شکل میدهد. علیرغم همه مشکلات زمینهای که ممکن است امروز با آنها مواجه باشیم، ما به طور جدی تحول دیجیتال محک را دنبال میکنیم که بتواند یک ورکلایف کاملاً دیجیتال داشته باشد. این موضوع هم در ارتباطاتش با جامعه و هم در زیرساختهای ادارهاش تأثیرات مثبت بسیار زیادی دارد.
در بحث درمان هم ما امروز داریم سعی میکنیم به پروتکلهای جهانی درمان سرطان اطفال ملحق شویم که حاصل تجربه صدها بیمارستان در دنیاست که این پروتکلها را اجرا میکنند و هر روز اطلاعاتی برای بهبود آنها تولید میکنند. پیوستن ما به این پروتکلها اجازه میدهد که ما بخشی از حرکت جهانی درمان سرطان اطفال باشیم و بتوانیم با تکنولوژیهای جدید تشخیص و درمان همگام بشویم؛ به ویژه با موضوع توسعه دانش ژنتیک برای تشخیص و درمان بیماری سرطان که دیگر فقط یک ایده برای آینده نیست.
نسل اول داروهای ژنتیکی، داروهایی که ژنتراپی انجام میدهند، الان در بازار هستند و قیمتهای خیلی سنگینی دارند. البته مطمئنیم بهزودی، مثل هر نوآوری دیگری، در مسیری قرار میگیرد که قیمتهایشان متعادل بشود و بیماران قدرت دستیابی به آنها را داشته باشند. این دو مسیر، در واقع مسیر حرکت محک از امروز به سمت آینده است.
-اگر بخواهید یک پیام به مردم ایران بدهید، بهویژه به کسانی که تصور میکنند کمک کوچک آنها ممکن است تاثیرگذار نباشد، چه میتوانید به آنها بگویید؟
میتوانم از آن بیتی استفاده کنم که در صدر اساسنامه محک هم هست: «ما بدان مقصد عالی نتوانیم رسید/ هم مگر پیش نهد لطف شما گامی چند»