هیچ بیماری در جنگ اخیر بدون خون نماند؛ ذخایر خون کشور از مرز ۱۲ روز عبور کرد

 به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، احمد قره‌باغیان؛ مدیرعامل سازمان انتقال خون روز یکشنبه در نشست خبری به مناسب روزجهانی اهدای خون ۱۴ ژوئن (۲۴ خرداد) گفت: هدف اصلی سازمان انتقال خون تامین خون کافی و سالم است؛ بنابراین نیاز به خون هیچگاه نباید فراموش شود و به تعویق بیفتد بلکه همواره باید ذخیره مناسب داشته باشیم تا نیاز بیمارستان‌ها و بیماران تامین شود.

 قره‌باغیان افزود: با وجود تعطیلی‌های مکرر ناشی از آلودگی هوا و محدودیت‌های مصرف انرژی در ماه‌های پایانی سال، ذخایر خون کشور با برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده به طور چشمگیری افزایش یافت و برای نخستین بار از مرز ۱۲ روز ذخیره خون عبور کرد. این در حالی است که استاندارد ذخیره خون در کشور‌های توسعه‌یافته بین ۸ تا ۱۲ روز است و برای کشوری در حال توسعه مانند ایران، ذخیره ۷ تا ۸ روز نیز مطلوب ارزیابی می‌شود.

 وی با اشاره به همزمانی آغاز ماه مبارک رمضان با روز‌های پایانی سال ۱۴۰۴ گفت: پیش از آغاز جنگ ۴۰ روزه، ذخیره خون کشور در حدی بود که در صورت تعطیلی مراکز انتقال خون، امکان تأمین نیاز مراکز درمانی برای حدود پنج روز وجود داشت. اما پس از احساس نیاز به افزایش آمادگی، برنامه‌ریزی‌های جدیدی برای افزایش ذخایر و جابه‌جایی فرآورده‌های خونی در سطح کشور انجام شد.

 مدیرعامل سازمان انتقال خون، استقبال گسترده مردم از اهدای خون را عامل اصلی این موفقیت دانست و افزود: بسیاری از داوطلبان ساعت‌ها در صف مراکز انتقال خون حضور یافتند تا پس از انجام آزمایش‌های سلامت، خون و فرآورده‌های مورد نیاز مراکز درمانی کشور را تأمین کنند.

 وی از افزایش مشارکت بانوان در اهدای خون خبر داد و گفت: سهم بانوان از اهدای خون در سال‌های اخیر به کمتر از ۵ درصد کاهش یافته بود. با این حال، در اسفندماه ۱۴۰۴ نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۳، میزان مراجعه بانوان برای اهدای خون بیش از ۷۹ درصد افزایش یافت که اتفاقی بسیار ارزشمند محسوب می‌شود.

 قره‌باغیان، جوانان زیر ۲۵ سال را دیگر گروه هدف این سازمان عنوان کرد و افزود: با توجه به حرکت جمعیت کشور به سمت سالمندی و افزایش بیماری‌ها و سرطان و جراحی ها، میزان مصرف خون و فرآورده‌های خونی نیز افزایش می‌یابد و احتمال کاهش اهداکنندگان در سال‌های آینده هم وجود دارد؛ از این رو جذب نسل جوان اهمیت ویژه‌ای دارد.

 مدیرعامل سازمان انتقال خون در خصوص تامین خون مورد نیاز در زمان جنگ تحمیلی اخیر، گفت: ترک تهران توسط بسیاری از افراد در جنگ ۴۰ روزه موجب شد استقبال برای اهدای خون کاهش یابد و بیماران مختلف مانند مبتلایان سرطان و بیماران تالاسمی و زنان باردار هم تهران را ترک کردند و از سوی دیگر در برخی استان‌ها مانند گیلان، مازندران، خراسان رضوی و اصفهان با موج عظیمی از مسافر رو‌به‌رو شدیم که نیاز‌ها با توجه به حجم زیاد مسافران در آنها بیشتر احساس می‌شد و در همین راستا، پویش «سفر سرخ» را برگزار کردیم و از مسافران درخواست کردیم که نسبت به اهدای خون اقدام کنند.

 وی گفت: میزان مصرف خون در دوران جنگ هفت درصد کاهش یافت و میزان تامین ۱۰ درصد افزایش یافت و شرایط به نحوی بود که هیچ بیماری در کشور نبود که نیاز به خون داشته باشد و نیاز آن تامین نشده باشد.

برنامه‌های آتی سازمان انتقال خون

 قره‌باغیان درباره برنامه‌های سازمان انتقال خون، تاکید کرد: تامین خون کافی و سالم برای مراکز درمانی جزو برنامه‌های همیشگی سازمان انتقال خون است و همچنین توسعه بانک خون‌های نادر را داریم که این بانک در سال ۱۳۵۴ تشکیل شده است.

 وی در تعریف گروه خون نادر خاطرنشان کرد: اگر یک فرد دارای گروه خاص در میان هزار نفر باشد، جزو گروه خونی نادر محسوب می‌شود و اگر این تعداد به ۱۰ هزار و ۱۰۰هزار نفر برسد، افراد به ترتیب دارای گرو‌های خونی «خیلی نادر» و «خیلی خیلی نادر» هستند.

 مدیرعامل سازمان انتقال خون تصریح کرد: برای تامین خون مورد نیاز بیماران با گروه خونی نادر یا از بانک خون نادر سازمان انتقال خون کمک گرفته می‌شود و اگر هم آن گروه خونی نادر در این سازمان موجود نباشد با تعامل با کشور‌های دیگر می‌توانیم از دیگر کشور‌ها خون مورد نیاز را تامین کنیم.

 قره‌باغیان ادامه داد: توسعه بانک سلول‌های بنیادی خون‌ساز و تامین پلاکت با روش «آفرزیس» از دیگر برنامه‌های سازمان انتقال خون است و داوطلبان برای اهدای پلاکت به این روش می‌توانند ۲ بار در هفته و ۲۴ بار در سال پلاکت اهدا کنند.

 وی درباره تاثیر اصابت‌قرار گرفتن مراکز پتروشیمی‌ها بر روند تامین کیسه‌های خون نیز گفت: منابع داخلی و خارجی، تامین‌کننده کیسه‌های خون هستند و مشکلی در این زمینه وجود ندارد. کیسه‌های اهدای خون از ماه آینده به تدریج به کشور وارد شود همچنین شرکت داخلی باید به تامین ماده اولیه کیسه‌های اهدای خون اقدام کند.

اهدای خون در کشور ۱۰۰ درصد داوطلبانه است

 قره‌باغیان با بیان اینکه اهدای خون در کشور ۱۰۰ درصد داوطلبانه است، گفت: دغدغه‌ای برای تامین خون نداریم و هیچ دغدغه‌ای در دوران جنگ هم نداشتیم و درحال حاضر نیز میزان ذخایر خون در کشور مناسب است.

 وی درباره تاثیر محاصره دریایی بر روند تولیدات سازمان انتقال خون گفت: اگر محاصره به کشور آسیب بزند تمام حوزه‌ها آسیب می‌بینند، اما مشکلی در زمینه تامین ملزومات و تجهیزات، آزمایش‌های غربالگری و فرآورده‌ها نداشتیم و برای تهیه آنها در حال سفارش از منابع داخلی و خارجی هستیم و برخی تجهیزات استراتژیک را باید تامین کنیم و به طور پیوسته در حال سفارش هستیم.

 مدیر عامل سازمان انتقال خون تاکید کرد: اهداکنندگان سرمایه این سازمان هستند و با یاری خود خون مورد نیاز بیماران را تامین می‌کنند و از سوی دیگر، کارکنان این سازمان هم سرمایه‌های اجتماعی ما هستند وظایف خود را به خوبی در جنگ اخیر انجام دادند؛ آنها توانستند خون و فرآورده‌های خونی سالم را با انجام آزمایش‌های غربالگری برای تمام مراکز درمانی کشور فراهم کنند.

بیماران تالاسمی مصرف کنندگان همیشه خون هستند

 وی با بیان اینکه حیات برخی بیماران در گرو مصرف و تزریق خون است، گفت: مبتلایان تالاسمی جزو این گروه از بیماران و مصرف کننده همیشه خون هستند و این بیماران باید یک تا دو واحد خون در هفته یا دو هفته یکبار دریافت کنند.

 مدیرعامل سازمان انتقال خون درباره نیاز بیماران به خون و فرآورده‌های خونی، افزود: شرایط درمان برخی بیماران به نحوی است که بخشی از فرایند درمان به خون و فرآورده‌های خونی وابسته است؛ بنابراین، اگر خون و فرآورده‌های خونی در دسترس نباشد، امکان درمان هم وجود ندارد و به طور مثال، مبتلایان به سرطان که تحت شیمی‌درمانی قرار می‌گیرند به پلاکت و گلبول قرمز نیاز دارند.

 قره‌باغیان درباره سایر بیماران نیازمند خون نیز گفت: وضعیت ترومای بیماران حوادث ترافیکی به نحوی است که به خون نیاز دارند و البته بیماری‌های نیازمند خون تنها به مبتلایان تالاسمی، سرطان، دیالیز و مجروحان تصادفات محدود نمی‌شود بلکه بیماران نیازمند عمل جراحی نیز جزو دریافت‌کنندگان خون و فرآورده‌های خونی هستند.

نیاز کشور به یک میلیون ۲۰۰ هزار لیتر پلاسما

 وی درباره دارو‌های مشتق از پلاسما نیز گفت: براساس اعلام سازمان غذا و دارو برای تهیه دارو‌های مشتق از پلاسما یک میلیون و ۲۰۰ هزار لیتر پلاسما نیاز داریم تا تامین‌کننده حداقلی کشور برای دارو‌های مشتق از پلاسما باشیم و البته من معتقدم که نیاز کشور بیشتر از عدد اعلامی است.

 قره‌باغیان ادامه داد: سازمان انتقال خون توانایی تامین حدود ۳۰۰هزار لیتر پلاسما را دارد و ۹۰۰هزار لیتر باقیمانده باید در مراکز تامین‌کننده پلاسما تهیه شوند، تامین پلاسما در پالایشگاه‌ها در تمام دنیا وجود دارد و حدود ۲۰ درصد از این مسیر تامین می‌شود.

 مدیرعامل سازمان انتقال خون با بیان اینکه برای تولید دارو‌ها نیز پلاسما باید در اختیار پالایشگر‌های داخلی و خارجی قرار گیرد تا تبدیل به دارو شود، تاکید کرد: در حال حاضر دو پالایشگر در کشور حضور دارند که پلاسما را به دارو تبدیل می‌کنند و پالایشگاه پلاسما در کشور طی دهه ۷۰ ایجاد شد، اما بنا به دلایلی بسته‌شد و اگر این پالایشگاه‌ها به بهبود نیاز داشت، بهتر بود که شرایط بهبود می‌یافت، مانند آنچه در سراسر دنیا روی می‌دهد.

 وی درباره چگونگی شناسایی ویروس HIV در خون‌های اهدایی نیز گفت: این ویروس در سال ۱۹۸۳ شناسایی و کیت‌های تشخیصی در سال ۱۹۸۴ وارد بازار شد و این در حالی است که این ویروس از سال ۱۹۷۹ در حال پخش شدن بود.

ترس از کم‌خونی، مهم‌ترین علت برای عدم تمایل زنان برای اهدای خون است

 قره‌باغیان درباره ترس زنان برای اهدای خون، اظهار کرد: ترس از کم‌خونی، مهم‌ترین علت برای عدم تمایل زنان برای اهدای خون است و این درحالی است که اگر میزان هموگلوبین مناسب نباشد یا اهدای خون برای افراد ضرر داشته باشد از اهدای خون معاف می‌شوند.

 مدیرعامل سازمان انتقال خون درباره توجه به نیروی انسانی شاغل در این سازمان نیز گفت: هنگامی که کارکنان سازمان انتقال خون، خود را با پرسنل دانشگاه‌های علوم‌پزشکی مقایسه می‌کنند، با فاصله معناداری از حقوق و مزایا مواجه می‌شوند، دانشگاه‌های علوم‌پزشکی، درآمد دارند، اما چنین فرصتی در اختیار سازمان انتقال خون وجود ندارد و همچنین فقدان مسائل رفاهی در سازمان انتقال خون جای تاسف دارد و انتظار داریم که شرایط رفاهی نیروی انسانی سازمان بهبود یابد.

 وی درباره ضرورت غربالگری خون‌های اهدایی نیز گفت: براساس استاندارد سازمان جهانی بهداشت، تمام مراکز انتقال خون دنیا موظف هستند که خون‌های خود را برای چهار بیماری هپاتیت B، هپاتیت C، سیفلیس و HIV به روش سرولوژی غربالگی کنند و سازمان انتقال خون ایران نیز هر چهار بیماری را غربالگری می‌کند و یک گام پیش رفته و این بیماری‌ها با روش مولکولی غربالگری می‌شوند و همچنین یک نوع پاتوژن هم در حال حاضر در دو استان خراسان‌رضوی و خراسان شمالی غربالگری می‌شود.

 قره‌باغیان در رابطه با همکاری سازمان انتقال خون و اورژانس کشور در جهت تامین وتوزیع خون در کشور گفت: به منظور تامین پلاسمای گروه خونی AB مثبت وگروه خون O منفی می‌بایست اقدامات لازم را با اورژانس کشور انجام دهیم و در نظر داریم که تزریق این دو مورد را به نیازمندان خون و فرآورده‌های خونی را در اورژانس هوایی آغاز کنیم.

عکس‌ها از محمد ضیائی