هرگونه تهدید عمدی غیرنظامیان غیرقابل توجیه است/ نگرانی عمیق از شیوههای جنگافروزی
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران و به نقل از «خبرگزاری ایرنا»، میریانا اسپولیاریک رئیس کمیته بینالمللی صلیب سرخ (ICRC) روز سهشنبه هشتم اردیبهشت و در چارچوب یک سفر رسمی به منظور گفتوگو درباره دغدغههای فوری بشردوستانه به ایران سفر کرد و در طول حضور خود در ایران، با مقامهای ارشد دولتی و جمعیت هلالاحمر جمهوری اسلامی ایران دیدار داشت تا درباره پیامدهای بشردوستانه مخاصمات در ایران و منطقه و اهمیت حقوق بینالمللی بشردوستانه در حفاظت از غیرنظامیان و زیرساختهای حیاتی در زمان مخاصمه تأکید دوباره داشته باشد.
اسپولیاریک در این سفر درباره ترتیبات عملی برای ارسال اقلام و تجهیزات بیشتر توسط کمیته بینالمللی صلیب سرخ به منظور حمایت از تلاشهای امدادی شامل فعالیتهای جمعیت هلالاحمر، که در خط مقدم پاسخ دهی بشردوستانه قرار داشته، گفتوگو کرد. رئیس کمیته بینالمللی صلیب سرخ در این سفر از برخی مناطق مسکونی و غیرنظامی شهر تهران که در جریان جنگ تحمیلی سوم، هدف حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفته بود نیز بازدید کرد.
«میریانا اسپولیاریک» رئیس کمیته بینالمللی صلیب سرخ همزمان با هفته هلال احمر در گفتوگوی اختصاصی به سئوالات خبرنگار ایرنا پاسخ داد که در ادامه مشروح این گفتوگو آمده است.
ایرنا: نخستین سفر شما به ایران در مقطعی بسیار حساس و پس از دو دور حملات آمریکا و اسرائیل به ایران انجام شد. اهداف اصلی این سفر چه بود؟
اسپولیاریک: من به ایران آمدم تا پس از چند هفته مخاصمه، وضعیت بشردوستانه را از نزدیک ارزیابی کنم و درباره هماهنگیهای عملی به منظور پشتیبانی تیمهای ما از اقدامات امدادی مقامات دولتی و جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران گفتوگو کنم. تاکنون کمیته بینالمللی صلیب سرخ بیش از ۱۷۰ تُن اقلام ضروری برای کمک به افرادی که از این مخاصمه آسیب دیدهاند، ارسال کرده و در روزهای آینده نیز قرار است محمولههای بیشتری شامل لوازم پزشکی و تجهیزات پزشکی قانونی تحویل داده شود. من در این سفر درباره اهمیت حقوق بینالمللی بشردوستانه و ضرورتِ محوریِ حمایت از غیرنظامیان در جریان مخاصمات مسلحانه گفتوگو کردم.
ایرنا: در نخستین ساعات این جنگ، در ۹ اسفند ۱۴۰۴، آمریکا و اسرائیل به مدرسه ابتدایی در میناب در جنوب ایران حمله کردند. این حمله جان بیش از ۱۲۰ کودک دانشآموز را گرفت همچنین حملاتی به مدارس دیگر، اماکن تاریخی، دانشگاهها و مراکز دارویی، از جمله انستیتو پاستور، که طی ۱۰۰ سال گذشته بخش مهمی از نظام سلامت ایران بوده است، صورت گرفت. غیرنظامیانِ زیادی در ایران جان خود را از دست دادهاند. موضع کمیته بینالمللی صلیب سرخ در اینباره چیست؟
اسپولیاریک: از دست رفتن جان غیرنظامیان، بهویژه کودکان، عمیقاً غمانگیز است. تصاویر کودکانی که در یک مدرسه کشته شدند همچنان بسیاری از والدین را آزار میدهد؛ والدینی که اکنون با نگرانی از خود میپرسند آیا باید فرزندانشان را پس از بازگشایی مدارس دوباره به مدرسه بفرستند یا نه. هر پدر و مادری میخواهد در جهانی زندگی کند که بتواند فرزندش را با امنیت به مدرسه بفرستد. مدارس و دانشگاهها باید همچنان مکانهایی امن برای آموزش و یادگیری باقی بمانند. همه طرفها باید به حمایتی که حقوق بینالمللی بشردوستانه برای مدارس در نظر گرفته است؛ احترام بگذارند و اجرای آن را تضمین کنند.
ایرنا: در جریان این جنگ تحمیلی، رئیسجمهور ایالات متحده تهدیدهایی درباره هدف قرار دادن زیرساختهای حیاتی ایران، همچون شبکه برق و پلها، یا «بازگرداندن ایران به عصر حجر» عنوان کرد. برداشت شما درباره چنین اظهاراتی چیست؟
اسپولیاریک: کمیته بینالمللی صلیب سرخ درباره اظهارات سیاسی اظهار نظر نمیکند اما حقوق بینالمللی بشردوستانه بر نحوه انجام مخاصمات، محدودیتهایی وضع کرده است. نباید جنگِ بدون حد و مرز را به امری عادی تبدیل کنیم. لازم است انسانیت را دوباره به بحثهای مربوط به مخاصمات بازگردانیم. غیرنظامیان و زیرساختهایی که برای بقا به آنها وابستهاند، باید مورد حمایت قرار گیرند.
ایرنا: با توجه به مقیاس و ماهیت مخاصمات، روشن است که در حملات علیه ایران، قوانین جنگ نقض شدهاند. نقش کمیته بینالمللی صلیب سرخ در چنین شرایطی چیست؟ شما در ارتباط با نقضهای حقوق بینالمللی بشردوستانه در طول جنگ ۱۲ روزه و جنگ تحمیلی اخیر علیه ایران چه اقداماتی توانستهاید انجام دهید؟
اسپولیاریک: کمیته بینالمللی صلیب سرخ به موارد ادعاییِ نقضِ حقوق بینالمللی بشردوستانه از طریق گفتوگوی محرمانه با طرفهای درگیر رسیدگی میکند. نقش ما این است که تعهدات طرفها را به آنان یادآوری کنیم، بر رفتار آنها تأثیر بگذاریم و برای حمایت از غیرنظامیان و احترام به قوانین جنگ رایزنی و از آن دفاع کنیم. ما بهصورت علنی درباره اینکه آیا یک حادثه مشخص مصداق جنایت جنگی محسوب میشود یا نه، اظهار نظر نمیکنیم؛ اما این به آن معنا نیست که نقضهای احتمالی را جدی نمیگیریم. تجربه ما طی دهههای متمادی حضور در خطوط مقدمِ مخاصمات نشان داده است که گفتوگوی دوجانبه، اغلب نسبت به فشار علنی در تغییر رفتارِ طرفهای درگیر مؤثرتر است.
ایرنا: با توجه به وضعیت امروز، اولویتهای عملیاتی کمیته بینالمللی صلیب سرخ در ایران کداماند و چگونه پاسخ خود را برای تأمین نیازهای بشردوستانه در حال تغییر، تطبیق میدهید؟
اسپولیاریک: ما بهطور مستقیم از مقامات دولتی و جمعیت هلالاحمر جمهوری اسلامی ایران درباره وضعیت بشردوستانه در این کشور مطلع شدهایم و در حال هماهنگی برای ارسال محمولههایی از لوازم و اقلام پزشکی بهمنظور پشتیبانی از اقدامات امدادی جمعیت هلال احمر ایران هستیم. این اقلام شامل پروتزها، وسایل کمکحرکتی و تجهیزات جراحی است. اولویت اصلی ما تقویت پاسخ درمانی و بهداشتی است تا غیرنظامیانی که از مخاصمات آسیب دیدهاند بتوانند مراقبت مناسب دریافت کنند و کارکنان و مراکز درمانی نیز ابزار و امکانات لازم برای حمایت از مردم خود را در اختیار داشته باشند.
ایرنا: جمعیت هلالاحمر جمهوری اسلامی ایران در خط مقدم پاسخدهی به این بحران در کشور قرار داشته است. شما عملکرد و پاسخ آنها را چگونه توصیف و ارزیابی میکنید و کمیته بینالمللی صلیب سرخ چگونه از هلالاحمر ایران حمایت میکند؟
اسپولیاریک: جمعیت هلالاحمر ایران تعهدی فوقالعاده از خود نشان داده و بیوقفه برای ارائه کمکهای امدادی و درمانی تلاش کرده است. این نهاد در خط مقدم پاسخ بشردوستانه در ایران قرار دارد و شبکه گسترده نیروهای آن که شبانهروز در حال فعالیت هستند، واقعاً تحسینبرانگیز است. ما بهطور کامل از تلاشهای آنها حمایت میکنیم و همچنان کمکهای لازم را برای ادامه فعالیتهای نجاتبخششان در اختیارشان قرار خواهیم داد. متأسفانه، هلالاحمر ایران در جریان مخاصمات بهای سنگینی پرداخته است؛ تعدادی از اعضای این جمعیت جان خود را از دست دادهاند و ساختمانها، خودروها و تجهیزات آن نیز آسیب دیدهاند.
ما در کمیته بینالمللی صلیب سرخ همچنان به حمایت و پیگیری برای حفاظت از کارکنان بشردوستانه و نیروهای امدادرسان ادامه خواهیم داد تا نهادهایی مانند هلالاحمر ایران بتوانند با امنیت به غیرنظامیان دسترسی پیدا کرده و به آنها کمکرسانی کنند.
ایرنا: به نظر میرسد نقض حقوق بینالمللی بشردوستانه به امری گسترده تبدیل شده است؛ از غزه و لبنان گرفته تا ایران و بسیاری دیگر از مخاصمات جهان همچنین به نظر میرسد احترام به حقوق بینالملل در حال کاهش است. بهعنوان رئیس کمیته بینالمللی صلیب سرخ و پاسدار حقوق بینالمللی بشردوستانه، این احتمالاً یکی از بزرگترین چالشهای سازمان شماست؟
اسپولیاریک: الگوها و روندهایی که امروز در شیوه جنگافروزی در سراسر جهان مشاهده میکنیم، عمیقاً نگرانکننده هستند. شواهد عینی مربوط به تفسیرهای سهلگیرانه از قوانین جنگ، همهجا در برابر چشمان ما قرار دارند. هر جنگی که بدون حد و مرز پیش برده شود، در نهایت برای همه طرفها یک شکست خواهد بود. دولتها باید به تعهدات خود برای پایبندی به قوانین جنگ عمل کنند. کمیته بینالمللی صلیب سرخ در همکاری با شرکای جهانی خود در تلاش است تا تعهد سیاسی به حقوق بینالمللی بشردوستانه را احیا و تقویت کند.
منبع: