نامۀ جامعهشناسان ایران به انجمن بینالمللی جامعهشناسی در محکومیت جنگ تحمیلی
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، در واکنش به حملات اخیر ایالات متحده و اسرائیل به خاک ایران، انجمن جامعهشناسی ایران و اتحادیه انجمنهای علوم اجتماعی ایران با ارسال نامهای رسمی به «جفری پلیرز»، رئیس «انجمن بینالمللی جامعهشناسی»، خواستار موضعگیری قاطع جامعه جهانی در برابر این «تجاوزات» شدند. در این نامه که به شرح زیر است، ضمن محکومیت نقض قوانین بینالملل و کشتار غیرنظامیان، از نهادهای علمی خواسته شده تا با تشکیل کمیسیونهای حقیقتیاب و حمایت از آتشبس، مسئولیت اخلاقی و اجتماعی خود را در قبال بحران جاری ایفا کنند.
مخاطب:
جفری پلیرز
رئیس انجمن بینالمللی جامعهشناسی
احتراماً به آگاهی میرساند که در تاریخ ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۶ فوریه ۲۰۲۶) ارتشهای ایالات متحده و اسرائیل برای دومینبار طی کمتر از نه ماه، بهطور غیرقانونی و بدون هیچگونه مجوز حقوقی یا اعلام قبلی، خاک ایران را هدف حملات گسترده نظامی قرار دادهاند. این تجاوزات در بحبوحهی مذاکرات میان ایران و آمریکا رخ داده و منجر به تلفات وسیع غیرنظامیان و خسارات سنگین به زیرساختها، مراکز درمانی، آموزشی، فرهنگی و تاریخی کشور شده است.
طبق ماده ۵۱ منشور ملل متحد، ایران صرفاً در چارچوب دفاع مشروع از خود اقدام کرده است. ماهیت و ابعاد این حملات آشکارا ناقض اصول بنیادین حقوق بینالملل، کنوانسیونهای ژنو و قواعد آمرهی حقوق بشردوستانه است. از جمله موارد بارز نقض قانون میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تجاوز به حاکمیت و تمامیت ارضی ایران (نقض ماده ۲ بند ۴ منشور ملل متحد).
- حمله به مدرسه ابتدایی در میناب و کشته شدن ۱۶۸ کودک (نقض کنوانسیون حقوق کودک ۱۹۸۹).
- بمباران مراکز درمانی و امدادی.
- حملات به مناطق غیرنظامی که منجر به ویرانی بیش از ۱۷ هزار واحد مسکونی و مجروح شدن هزاران نفر شد.
- تخریب مراکز فرهنگی ثبتشده در فهرست میراث جهانی یونسکو.
- نابودی زیرساختهای حیاتی و پیامدهای زیستمحیطی وسیع.
- این رویدادها نهتنها بنیانهای همزیستی صلحآمیز میان ملتها را تهدید میکند، بلکه به تضعیف ارزشهایی، چون
- آزادی، برابری و کرامت انسانی، ارکان اصلی جوامع مدرن، میانجامد.
بدیهی است که در این بحران عالمان علوم اجتماعی و دانشگاهیان هم به عنوان بخشی از مردم این جامعه، در شرایط دشواری قرارگرفتهاند. انجمن جامعهشناسی ایران و اتحادیه انجمنهای علوم اجتماعی ایران از ابتدای تأسیس خود، همواره چالشهای اجتماعی، از جمله موارد مربوط به حکمرانی دموکراتیک و رفاه عمومی را، بههر وسیلهای که در اختیار داشته، در سپهر عمومیای که از پیش، مملو از مخاطرات و محدودیتها بوده، موضوع بررسی و تجزیه تحلیلهای خود قرار دادهاند. ما بدینترتیب، همواره در مسیر حمایت از مداخلات انتقادی و سازنده حرکتکردهایم. با اینحال، جنگ توانایی ما را بیش از پیش برای تداوم تأثیرگذاری انتقادی و سازندهمان در سطح جامعه کاهش میدهد، به ویژه، در نتیجهی اختلال جدیای که در فعالیتهای آکادمیک، بهوجود میآورد.
از منظر جامعهشناسی، بیتفاوتی در برابر اقداماتی که موجودیت جامعه و امکان زندگی مشترک انسانی را به خطر میاندازد، روا نیست. بر این اساس، بدینوسیله، انجمن جامعهشناسی ایران (و اتحادیه انجمنهای علوم اجتماعی ایران متفقا) از انجمن بینالمللی جامعهشناسی انتظار دارد:
۱. موضع رسمی خود را علیه تحمیل جنگ از سوی ایالات متحده و اسرائیل اعلام کند؛
۲. جامعهشناسان، بهویژه در کشورهای درگیر، را به تحلیل پیامدهای اجتماعی و اخلاقی این جنایات و مطالبهی توقف آن فراخواند؛
۳. از تشکیل کمیسیون حقیقتیاب بیطرف بینالمللی برای بررسی کشتار غیرنظامیان، بهویژه کودکان، حمایت کند؛
۴. بر ضرورت حفاظت از میراث فرهنگی و جلوگیری از تداوم تخریب آثار تاریخی تأکید ورزد؛
۵. از تلاشهای بینالمللی برای برقراری آتشبس، پیشگیری از تکرار تجاوز و جبران خسارتها پشتیبانی نماید.
ما اطمینان داریم جامعهشناسان سراسر جهان، بر پایهی مسئولیت اخلاقی و علمی خویش، در برابر چنین تهدیدی نسبت به بنیانهای انسانی و اجتماعی سکوت نخواهند کرد.
با احترام.
مشترکاً
شیرین احمدنیا.
رئیس انجمن جامعهشناسی ایران
و
سید حسین سراجزاده
رئیس اتحادیه انجمنهای علوم اجتماعی ایران
