نخبگان میتوانند در محله مشوق فعالیتهای داوطلبانه باشند
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، به نقل از بهزیستی، در جلسه شورای معاونان سازمان بهزیستی که روز یکشنبه ۴ بهمن ۱۴۰۴ برگزار شد، رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: محلهگرایی در بسیاری از بخشهای جامعه تضعیف شده و ما قصد داریم در ۱۴ بهمن با معرفی ۲۵۰۰ محله در سراسر کشور بستری برای فعالیتهای محلهمحور و اجتماعمحور فراهم کنیم.
سید جواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی کشور در این نشست اعلام کرد: در ادامه اجرای طرح سلام، رویداد «سلام محله» بهعنوان مرحله تکمیلی این طرح اجرا خواهد شد.
وی با اشاره به وضعیت فعلی اجرای طرح افزود: در حال حاضر طرح سلام در ۵۲ نقطه از کشور در حال اجراست که بهعنوان سلول اولیه این برنامه تلقی میشود. از همان ابتدا نیز تأکید داشتیم که با توجه به گستره موضوعی و دامنه فعالیتهایی که مدنظر داریم این طرح باید توسعه یابد و فراگیرتر شود.
اهدف اصلی رویداد «سلام محله»
رئیس سازمان بهزیستی کشور با تشریح اهداف این رویداد گفت: یکی از اهداف رویداد سلام محله این است که افرادی که در محلات خود علاقهمند به مشارکت در فعالیتهای محلهمحور هستند به این پویش بپیوندند. برای این منظور، ۱۳ نوع فعالیت مشخص تعریف شده است که علاقهمندان میتوانند از طریق فضای مجازی یا بهصورت حضوری در هر یک از این فعالیتها ثبتنام کنند.
وی افزود: هدف دیگر این رویداد آن است که دستگاههای دولتی و عمومی نیز متوجه شوند که کانون جدیدی در محلهها در حال شکلگیری است و میتوانند از این ظرفیت استفاده کرده و فعالیتها و خدمات خود را به سطح محلات منتقل کنند.
رئیس سازمان بهزیستی با اشاره به نشست برگزارشده با رئیسجمهور گفت: در آن جلسه این سؤال مطرح شد که محلهمحوری به چه معناست. ما توضیح دادیم که تجربههای محلهمحور در کشور تاکنون بهطور کلی در سه دسته قابل تقسیم است.
وی توضیح داد: در رویکرد نخست، محلهمحوری به معنای گسترش خدمات دولت در سطح محلات تعریف شده است. در رویکرد دوم، برگزاری انتخابات محلی، تشکیل شورای محله و انتخاب معتمدان محلی مدنظر قرار گرفته که منجر به شکلگیری فعالیتهای محلهمحور شده است.
حسینی افزود: رویکرد سوم، فعالیتهایی است که خود مردم محله در قالب گروههایی مانند برنامههای بهزیستی از جمله CBR، گروههای خرد مالی، همیاران سلامت و سایر گروههای اجتماعمحور، شکل دادهاند. در این مدل مردم محله با استفاده از تسهیلگران، نیازهای محلی را شناسایی کرده و برای رفع آنها اقدام میکنند.
وی تأکید کرد: محلهمحوری در جمهوری اسلامی ایران عملاً با هر سه شیوه تجربه شده است، اما در طرح سلام تمرکز اصلی ما بر شیوه سوم است. البته برای نهادینه شدن این رویکرد بهتناسب از دو شیوه دیگر نیز استفاده میکنیم، اما محور اصلی همان فعالیتهای اجتماعمحوری است که پیشتر در سازمان بهزیستی تجربه شده است. به همین دلیل طرح سلام یک مدل تلفیقی با تمرکز بر گروههای همیار بهزیستی محسوب میشود.
تجربه سازمان بهزیستی در فعالیتهای اجتماع محور
وی افزود: سازمان بهزیستی دارای سابقه گستردهای در اجرای فعالیتهای اجتماعمحور است از جمله طرح محب، گروههای همیار سلامت روان، مانا، خاتم، همیاران سلامت، توانبخشی مبتنی بر جامعه، همیاران مالی خرد و سایر برنامههای ملی.
رئیس سازمان بهزیستی ادامه داد: علاوه بر این تجربههای ملی متعددی مانند دوران جنگ تحمیلی، بسیج مردمی، بسیج سلامت در دوران کرونا، مدیریت بحران در زلزلههایی مانند بم، گلستان، لرستان و سرپلذهاب همچنین تجربه جنگ تحمیلی دوازدهروزه اخیر، شورایاریها، بازآفرینی شهری و طرحهایی مانند «۲۰-۲۰ محله» در کشور وجود داشته است. در سطح بینالمللی نیز دستکم پنج طرح مشابه بررسی شده که همراستایی بالایی با طرح سلام دارند.
حسینی گفت: بررسیها نشان میدهد طرحهای محلهمحور، چه در سطح ملی و چه بینالمللی زمانی موفق بودهاند که نقش مردم بهطور جدی در آنها لحاظ شده، محله بهعنوان یک واحد بنیادین به رسمیت شناخته شده و مردمیسازی بیش از ظرفیتسازی مورد توجه قرار گرفته است.
وی افزود: تمرکز بر کانونهای اقدام محلی مانند مدارس، مساجد، مراکز خدماتی و نهادهای محلی، شبکهسازی بیننهادی و ایجاد همافزایی از عوامل اصلی موفقیت این طرحها بوده است. همچنین نشانهگذاری و برندسازی فعالیتهای موفق، دیده شدن اقدامات، دریافت بازخورد، افزایش اعتماد و مسئولیتپذیری اجتماعی و اجرای مداخلات زودهنگام در «زمان طلایی» نقش تعیینکنندهای در شکلگیری و تداوم این گروهها داشته است.
رئیس سازمان بهزیستی تأکید کرد: بر همین اساس، یک پویش سراسری طراحی شده تا محلهمحوری را احیا کرده، خون تازهای در رگهای آن جاری سازد و مشارکت اجتماعی را در سطح محلات کشور تقویت کند.
رئیس سازمان بهزیستی از راهبرد جدید این سازمان برای تقویت مشارکتهای مردمی و نظاممند کردن اطلاعرسانی در سطح محلات خبر داد.
وی بر لزوم تبدیل محتواهای ملی به جریانهای محلی از طریق شبکههای اجتماعی و ظرفیتهای مردمی تأکید کرد.
نخبگان و چهرههای اثرگذار به میان بیایند
حسینی در ادامه بر نقش حیاتی نخبگان و چهرههای اثرگذار محلی تأکید کرد و خواستار شناسایی ورزشکاران، هنرمندان، معلمان و معتمدان شناختهشده در هر محله شد. وی تصریح کرد که این افراد به واسطه مرجعیت اجتماعی خود بهترین کانال برای انتقال پیام به بدنه جامعه هستند.
رئیس سازمان بهزیستی با هدفگذاری بر تغییر نگرش شهروندان خاطرنشان کرد: ما باید این ذهنیت را در مردم ایجاد کنیم که فعالیتهای محلهمحور در جریان است. هدف ما جلب مشارکت داوطلبانه شهروندان است تا مشخص شود هر فرد تا چه میزان آمادگی دارد در توسعه و بهبود وضعیت محله خود سهیم باشد.
وی افزود: حتماً در کنار پویش یک رویداد فرهنگی و هنری نیز برگزار شود بهعنوان مثال اگر مدرسهای بهعنوان محل اجرای برنامه انتخاب شده است از تمام گروههای اجتماعی دعوت شود تا حضور پیدا کنند و غرفه بزنند مانند غرفه CBR با حضور مربی آن. بازدید از این غرفهها همراه با ارائه توضیحاتی که درباره فعالیتها انجام میشود، نمایش عینی فعالیتها را ممکن میسازد.
امکان ثبتنام حضوری
وی متذکر شد: امکان ثبتنام حضوری نیز باید در روز رویداد یعنی ۱۴ بهمن فراهم شود. اگر بتوانیم در روز رویداد با نخبگان محلی گفتوگو کنیم بهگونهای که مردم آنها را از نزدیک ببینند و نخبگان محلی نسبت به این طرح توجیه شوند، این نخبگان میتوانند در محله مشوق فعالیتهای داوطلبانه باشند. همچنین شایسته است در این روز میز خدمت نیز مستقر شود و دستگاههایی که تمایل دارند، حضور پیدا کرده و خدمات ارائه دهند.
رئیس سازمان بهزیستی عنوان کرد: باید فعالیتهای تبلیغی صداوسیمایی انجام شود و ترجیح بر این است که گفتوگوهای صدا وسیما و رسانهها با تسهیلگران و نخبگان محلی صورت گیرد چرا که این کار ماهیتی محلی دارد و دولتی صرف نیست.
حسینی افزود: پس از آنکه پویش «سلام محله» در ۱۴ بهمن اجرا شد، اقدامات دیگری را برای قوام و دوام کار مدنظر داریم. نخست، ایجاد سامانه و اپلیکیشنی توسط وزارت ارتباطات است بهگونهای که مثلا ماهی یکبار اعلام شود در این مکان و در این ساعات حضور داریم و تمام دستگاههای دولتی مشخص کنند که در کدامیک از این ۲۵۰۰ مکان میتوانند فعالیت اجرا کنند و توان و زمان خود را اعلام کرده و در اپلیکیشن ثبت کنند تا در ادامه در میزهای خدمت محله جانمایی شوند.
رئیس سازمان بهزیستی ادامه داد: دوم، موضوع تعاونیهای محلهمحور است و مدیران بهزیستی استانها باید حساب امید محله و تعاونی محلهمحور را در محلات ایجاد کنند.
وی گفت: برای داوطلبانی که در پویش «سلام محله» ثبتنام میکنند، دو هدف دنبال میشود؛ نخست اینکه به شبکه داوطلبان موجود پیوست پیدا کنند و دوم اینکه علاوه بر این، گروههای جدید داوطلبانه نیز شکل بگیرد.