کشف لاشه صدها بچه نهنگ در سواحل آرژانتین/ورود سازمانهای غیردولتی به بحران
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، در هفته جاری نیز لاشه دهها بچهنهنگ دیگر از گونه «رایت جنوبی» به سواحل جنوبی استان «چوبوت» کشیده شد؛ پدیدهای که ادامه یک روند نگرانکننده از ماه ژوئن تاکنون است.
ماریانو کاسکارلا، کارشناس حیات وحش در «آزمایشگاه پستانداران دریایی» وابسته به شورای ملی تحقیقات آرژانتین، در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه تأیید کرد میزان مرگومیر در میان نهنگهای جوان، بهویژه در فصل جاری، بسیار بالاست. کاسکارلا که در «پورتو مادرین»، یکی از مقاصد اصلی تماشای نهنگها در سواحل اقیانوس اطلس، مستقر است، اظهار داشت دامپزشکان احتمال میدهند علت این تلفات، شیوع بیماری «اریزیپلاس» باشد؛ یک عفونت جدی که توسط باکتریهای موجود روی پوست این پستانداران ایجاد میشود. او گفت: «به نظر میرسد علت این شیوع طبیعی باشد، با این حال نمیتوانیم تأثیر فعالیتهای انسانی را بهطور کامل رد کنیم.»
دولت استان «چوبوت» روز چهارشنبه اعلام کرد برای حل معمای مرگ این نهنگها همکاری نزدیکی با جامعه علمی دارد. تحقیقات اولیه نشان میدهد عامل این پدیده، نوعی «باکتری رایج دریایی» بوده است. «پورتو مادرین» و «شبهجزیره والدس» در نزدیکی آن، زیستگاه و محل اصلی زاد و ولد نهنگهای رایت جنوبی هستند؛ نهنگهایی که طول آنها به ۱۷ متر میرسد و وزنشان بهطور میانگین ۴۰ تن است که تقریباً با وزن چهار فیل برابری میکند.
در سال ۲۰۲۵ میلادی جمعیت بیسابقه ۲۱۱۰ نهنگ در این منطقه ثبت شد که ۸۰۰ مورد از آنها نهنگهای جوان بودند. کاسکارلا گفت در سال جاری (۲۰۲۶) مقامات ۱۲۷۵ نهنگ، از جمله نزدیک به ۴۰۰ بچهنهنگ، را شمارش کردهاند. او افزود با توجه به میانگین طول عمر نهنگهای رایت جنوبی که مقامات محلی آن را ۶۰ سال برآورد میکنند، مرگومیرهای اخیر «خطر میانمدتی» برای جمعیت نهنگهای این منطقه محسوب نمیشود.
واکنش سازمانهای غیردولتی آرژانتینی و بینالمللی به بحران
در همین حال، سازمانهای غیردولتی آرژانتینی و بینالمللی نیز در بررسی و واکنش به این بحران فعال شدهاند. «مؤسسه حفاظت از نهنگها» (ICB)، مستقر در پورتو مادرین، که از دهه ۱۹۷۰ فعالیت میکند، با انتشار بیانیهای رسمی نگرانی خود را از مرگومیر غیرعادی بچهنهنگها اعلام کرد و بر ادامه مطالعات برای درک عوامل مؤثر بر این عفونتها تأکید کرد. این مؤسسه «برنامه تحقیقاتی نهنگ رایت جنوبی» را با تمرکز بر شناسایی عکسمحور و پایش بیولوژیکی اجرا میکند و در «برنامه پایش سلامت» که از سال ۲۰۰۳ نهنگهای تلفشده در سواحل چوبوت را مطالعه میکند، مشارکت دارد. برنامه «یک نهنگ را به فرزندی قبول کنید» نیز برای جلب حمایت مالی و عمومی از این تحقیقات راهاندازی شده است.
«بنیاد پاتاگونیا ناتورال» به عنوان یکی از اعضای کلیدی «برنامه پایش سلامت»، در پایش میدانی سواحل و بررسی لاشهها مشارکت دارد. «صلح سبز آرژانتین» نیز با انتشار گزارشها و مقالات، به اطلاعرسانی و فشار بر مقامات برای اقدام کمک میکند و در برخی موارد در نمونهبرداری و بررسی علل مرگومیر همکاری داشته است. «انجمن حفاظت از حیات وحش» (WCS Argentina) در مطالعات مربوط به مرگومیر دستهجمعی نهنگها در شبهجزیره والدس، بهویژه در سالهای ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۳، نقش داشته و یکی از نهادهای همکار در برنامه پایش سلامت است.
«اتحاد اقیانوس» (Ocean Alliance) نیز همکاری طولانیمدتی در پروژه تحقیقاتی نهنگ رایت جنوبی و برنامه پایش سلامت مشارکت میکند؛ این سازمان در ایجاد و نگهداری کاتالوگ بیش از ۴۵۰۰ نهنگ شناساییشده در شبهجزیره والدس نقش دارد. «بنیاد سِتوس» (Fundación Cethus) از سال ۲۰۱۳ برنامه مطالعه نهنگهای رایت جنوبی در سواحل میرامار را اجرا میکند و با سازمان حفاظت از نهنگ و دلفین (WDC) همکاری دارد. همچنین «کنسرسیوم نهنگ رایت جنوبی»، یک ابتکار همکاری علمی بینالمللی که در سال ۲۰۲۲ تأسیس شد، محققانی از آرژانتین، برزیل، شیلی، آفریقای جنوبی، استرالیا و نیوزیلند را گرد هم میآورد تا اقدامات حفاظتی مبتنی بر علم تدوین کنند.