هوش مصنوعی «کار خوب» را یاد میگیرد: دوازدهمین جشنواره خیریه جیوجیو و بازآفرینی نیکوکاری در چین
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، دوازدهمین جشنواره خیریه «جیوجیو» (۹۹ Giving Day) در چین، که از ۱ تا ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ برگزار شد، بیش از ۱۳۷ میلیون کاربر در آن مشارکت کردند و ۶۴۰ میلیون «کار خوب» در این رویداد ثبت شد که به ۴۶۰۰ پروژه از بیش از ۱۹۰۰ سازمان خیریه کمک رساند. اما آنچه این دوره را از سالهای گذشته متمایز میکند، نه فقط آمار مشارکت وسیع آن، بلکه ورود عمیق هوش مصنوعی به تمام زنجیره نیکوکاری است؛ از لحظهای که کاربر تصمیم میگیرد کاری خوب انجام دهد، تا زمانی که سازمان خیریه گزارش اثر آن کار را منتشر میکند.
در سالهای گذشته، مشارکت در کمپینهای خیریه بیشتر به اهدای پول یا کمکهای موردی محدود میشد. اما امسال، هوش مصنوعی این امکان را فراهم کرد تا نیکوکاری به یک تجربه روزمره، تعاملی و کمهزینه در چین تبدیل شود. مهمترین نمونه این تحول، ورود «ایجنتهای هوش مصنوعی» به عرصه خیریه است. برای مثال، «دستیار هوشمند ورکبادی» (WorkBuddy)، محصول گروه تنسنت، شرکت مادر ویچت و یکی از بزرگترین شرکتهای فناوری چین، به کاربران اجازه میدهد تنها با بیان علاقهمندیهای خود در حوزههای مختلف، مثلاً آموزش، محیط زیست یا سلامت، پروژههای خیریه مناسب و مورد علاقه خود را پیدا کنند.
این دستیار نه تنها پروژهها را معرفی میکند، بلکه توضیح میدهد پول یا کمک اهدایی دقیقاً کجا مصرف میشود و چه اثری دارد. کاربر میتواند از هوش مصنوعی «وظیفه خیریه» بگیرد و در ازای انجام آن، امتیاز یا نشانهایی کسب کند. در همین دوره، بیش از ۲۷۰ هزار نفر این قابلیت تازه را تجربه کردند.
هوش مصنوعی در خدمت خود سازمانهای خیریه، نه فقط اهداکنندگان
نکته مهمتر آن است که هوش مصنوعی فقط در خدمت اهداکنندگان نیست؛ خود سازمانهای خیریه نیز از آن بهره میبرند. در این دوره، نخستین راهحل زیرساختی هوش مصنوعی برای صنعت خیریه معرفی شد. این ابزار با ۱۱ «کپسول صحنه» و ۴۲ قابلیت تخصصی، به سازمانهای غیرانتفاعی کمک میکند کارهای اداری مانند نوشتن اسناد، تنظیم درخواست کمک مالی و پردازش فاکتورها را به صورت خودکار انجام دهند.
هر «کپسول صحنه» یعنی یک بستهٔ ازپیشتعریفشده از قابلیتهای هوش مصنوعی که برای یک «صحنه» یا «موقعیت کاری مشخص» در سازمان خیریه طراحی شده است. مثلاً یک «کپسول صحنه» میتواند مخصوص «نوشتن گزارش پیشرفت پروژه» باشد، یکی دیگر مخصوص «تنظیم درخواست کمک مالی» و یکی دیگر مخصوص «پردازش فاکتورها». هر کپسول شامل مجموعهای از قابلیتها است که ایجنتهای هوشمند آنها را اجرا میکنند. به بیان سادهتر، «کپسول صحنه» یک ماژول آمادهٔ هوش مصنوعی برای یک کار مشخص در سازمان خیریه است.
به این ترتیب، منابع انسانی محدود این سازمانها آزاد میشود تا به جای درگیری با بوروکراسی، انرژی خود را صرف خدمات مستقیم به ذینفعان کنند. این تغییر هرچند در ظاهر فنی به نظر میرسد، اما در عمل میتواند بهرهوری کل اکوسیستم خیریه را به شکل چشمگیری افزایش دهد. برای سازمانهای کوچک و متوسط که با کمبود نیروی انسانی متخصص روبهرو هستند، این ابزار میتواند به مثابه یک «کارمند اداری هوشمند» عمل کند.
«اوریگامی آرزو»: وقتی کمک مالی قابل ردیابی میشود
در کنار ایجنتهای هوش مصنوعی، دو محصول تعاملی نیز امسال توجه بسیاری جلب کردند: «اوریگامی آرزو» و «باغ گل سرخ کوچک». در «اوریگامی آرزو»، کاربران یک اوریگامی دیجیتال را باز میکنند تا آرزویی مشخص را برآورده کنند. شرکتهای حامی مالی، بودجه آن را تأمین میکنند و سازمان خیریه اجرای آن را بر عهده میگیرد. کاربر نیز به مرور گزارش پیشرفت پروژه را دریافت میکند. این بخش توانست بیش از ۲۱ میلیون کاربر را جذب کند و ۲۵.۳ میلیون آرزو به ثبت برسد.
پشت این تجربه ساده، زیرساختی به نام «اهدای واحدی» (یعنی تقسیم پروژههای بزرگ به واحدهای کوچک قابلحمایت) قرار دارد که پروژههای بزرگ را به واحدهای کوچک و قابل درک تقسیم میکند؛ مثلاً «یک درخت»، «یک وعده غذا» یا «یک ساعت همراهی آموزشی». کاربر میتواند دقیقاً ببیند کمک او به کدام واحد رسیده و چه نتیجهای داشته است. این شفافیت، حس اعتماد و تداوم مشارکت را تقویت میکند.
«باغ گل سرخ کوچک»: مشارکت در خیریه بدون اهدای پول
«باغ گل سرخ کوچک»، یک محصول تعاملی و بازیگونه در پلتفرم خیریه «تنسنت» چین است که در جشنواره خیریه «جیوجیو» امسال معرفی شد. هدف اصلی آن، کاهش موانع مشارکت در کارهای خیریه و تبدیل آن به یک عادت روزمره و لذتبخش است، بهگونهای که افراد بتوانند بدون نیاز به اهدای پول نیز در نیکوکاری سهیم شوند. فرآیند مشارکت در این باغ دیجیتال بسیار ساده و بازیگونه طراحی شده است:
- کسب «گل سرخ»: کاربران با انجام کارهای خوب (که میتواند شامل فعالیتهای ساده روزمره باشد) یک «گل سرخ» دریافت میکنند.
- کاشت و پرورش: هر «گل سرخ» به منزله کاشتن یک بذر جدید در باغ دیجیتال کاربر است. با کاشت، داشت و برداشت این گلها، میتوان «گل سرخ»های بیشتری به دست آورد.
- پرورش حیوان خانگی: کاربران میتوانند در باغ خود یک حیوان خانگی مجازی نیز سرپرستی کنند و با آن در فعالیتهای خیریه مشارکت کنند.
- تولید وعده غذایی خیریه: نهایتاً، تمام این فعالیتهای درونبرنامهای به تولید یک «وعده غذایی خیریه» منتهی میشود که به بنیاد توسعه روستایی چین اهدا میشود. این وعدهها برای تأمین شیر و تخممرغ کودکان در مناطق کمتر توسعهیافته استفاده میشوند.
- «باغ گل سرخ کوچک» نشاندهنده یک تغییر پارادایم مهم در مدلهای خیریه است:
- کاهش وابستگی به اهدای پول: این محصول مسیر جدیدی برای مشارکت باز میکند. کسانی که توانایی مالی اهدا ندارند، میتوانند با زمان، توجه و رفتار روزمره خود (مانند پیادهروی و کسب گل سرخ) در نیکوکاری سهیم شوند.
- تبدیل خیریه به سبک زندگی: با بازیگونهسازی (Gamification) و مکانیکهای جذاب، مرز میان «خیریه» و «سبک زندگی» کمرنگ میشود و انجام کار خوب به یک عادت لذتبخش تبدیل میگردد.
- گسترش پایگاه حامیان: سازمانهای خیریه میتوانند از این مدل برای جذب و حفظ حامیانی که لزوماً اهداکننده مالی نیستند، استفاده کنند و بدین ترتیب پایگاه حمایت خود را فراتر از اهداکنندگان سنتی گسترش دهند.
تغییر ساختاری در انگیزههای مشارکت: از فشار اجتماعی به همراهی سبک
اما شاید مهمترین دستاورد این دوره، تغییر ساختاری در انگیزههای مشارکت باشد. پیش از این، بسیاری از کمپینهای خیریه بر فشار اجتماعی یا رابطههای شخصی متکی بودند؛ فرد یا پول میداد یا احساس شرم میکرد. امسال، مدل «صندوق شرکتی» و «کمک جمعی» جایگزین بخشی از این فشار شد. کاربر تنها با کلیک، اشتراکگذاری یا انجام یک کار کوچک، توجه خود را کمک میکند و شرکت حامی، هزینه واقعی آن کار خیر را میپردازد.
در عین حال، «دعوت گروهی» جای «جمعآوری پول از دوستان» را گرفت و تجربه اجتماعی خیریه را از یک تعهد سنگین به یک همراهی سبک و لذتبخش تبدیل کرد. در این دوره، بیش از ۱۲۰ محصول و سرویس وابسته به گروه تنسنت در این کمپین مشارکت داشتند، بیش از ۵۰ میلیون کاربر نشانهای خیریه را در شبکههای اجتماعی به نمایش گذاشتند و بیش از ۳۶۰ شرکت حامی، مجموعاً بیش از ۳۰۰ میلیون یوان کمک مالی اهدا کردند.
منابع: