ضرورت نهادینهسازی وقف فرهنگی و احیای گفتمان خیّر کتابخانهساز
به گزارش پایگاه خبری خیر ایران به نقل از روابط عمومی پژوهشکده مطالعات و قف و نیکوکاری، شصتوششمین نشست تخصصی خیرماندگار با عنوان «وقف فرهنگی از تاریخ تا تجربه»؛ به همت پژوهشکده مطالعات وقف و نیکوکاری در روز سهشنبه مورخ هشتم اردیبهشتماه ۱۴۰۵ در سالن شهید موحدیان دانشگاه اصفهان برگزار شد. در این نشست، جمعی از استادان دانشگاه، خیرین فرهنگی و فعالان حوزه کتابخانه و میراث مکتوب، ابعاد مختلف وقف فرهنگی را از منظر تاریخی و تجربی بررسی کردند.
در این نشست دکتر منصور کوهی رستمی، عضو هیأت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز و رییس انجمن علمی ارتقای کتابخانههای عمومی، مهندس سیداحمد مطهری و مهندس سیدروح ا... قاضی عسگر، فرزند مرحوم دکتر سید احمد قاضیعسگر، از خیرین و واقفین وقف فرهنگی و دکتر میترا پشوتنیزاده معاون کتابخانه، مرکز اسناد و انتشارات دانشگاه اصفهان، به عنوان مدیر جلسه، حضور داشتند.
دکتر میترا پشوتنیزاده: «شناخت انگیزه خیران فرهنگی به توسعه وقف کمک میکند»
در آغاز نشست، دکتر میترا پشوتنیزاده معاون کتابخانه، مرکز اسناد و انتشارات دانشگاه اصفهان، با خوشآمدگویی به حاضران، هدف برگزاری این نشست را تحلیل علمی تجربهی خیرین و واقفین حوزه وقف فرهنگی و همچنین تقدیر از نیکوکاران فرهنگی عنوان کرد.
او گفت شناخت انگیزهها، دغدغهها و مسیر فعالیت خیرین فرهنگی، ما را در جهتدهی بهتر ظرفیتهای مردمی به سوی توسعه علمی و فرهنگی کشور یاری میکند. وی همچنین ابراز امیدواری کرد که این نشستها به بستری پایدار برای تقویت فرهنگ نیکوکاری علمی و فرهنگی در کشور و دانشگاهها تبدیل شود.
کوهی رستمی: «خیر کتابخانهساز در گفتمان عمومی مغفول مانده است»
در ادامه، دکتر منصور کوهی رستمی عضو هیئت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز و رئیس انجمن علمی ارتقای کتابخانههای عمومی کشور، با ارائه سخنرانی تحت عنوان «وقف فرهنگی؛ از تاریخ تا تجربه»، به بررسی پیشینه و چالشهای کنونی وقف در حوزه کتاب پرداخت. وی با اشاره به سنت دیرپای وقف کتاب در تمدن ایرانی ـ اسلامی اظهار کرد: در حالی که خِیر مدرسهساز به یک الگوی پذیرفتهشده اجتماعی تبدیل شده، گفتمان خِیر کتابخانهساز هنوز جایگاه درخور خود را نیافته است.
کوهی با تأکید بر لزوم ساختارمندسازی مشارکت خیرین، از نبود شفافیت، بروکراسی اداری و ضعف برنامهریزی برای جذب خیرین فرهنگی بهعنوان چالشهای اصلی این حوزه یاد کرد و افزود: وقف فرهنگی نیازمند اعتمادسازی، شفافیت مالی و نهادهایی است که خَیِر را از یک حامی مقطعی به یک شریک فرهنگی پایدار تبدیل کند.
او همچنین پیشنهاد کرد «مجمع ملی خیرین فرهنگی» برای هماهنگی میان نهادهای دولتی، دانشگاهها و واقفان تشکیل شود تا ظرفیتهای مردمی به سمت توسعه کتابخانههای عمومی و دانشگاهی هدایت گردد.
مطهری: «نسخ خطی، میراث زنده فرهنگ ایران است»
در بخش دیگری از نشست، مهندس سید احمد مطهری از خیرین فعال در حوزه میراث مکتوب، به بیان تجربه شخصی خود در اهدای نسخ خطی خانوادگی پرداخت. او گفت: نسخ خطی صرفاً کتاب نیستند؛ گنجینهای از تفکر، دانش و فرهنگ ایرانیاند که باید از دستبرد زمان، حفظ و به نسلهای آینده منتقل شوند. وی با اشاره به سابقه علمی خاندان خود، از جمله مرحوم سید حسن کاشی، خطیب و عالم برجسته اصفهان در دوره قاجار، افزود: وقف و اهدای این آثار نه تنها حفظ دانش گذشته است، بلکه ادای دِینی فرهنگی به آینده جامعه محسوب میشود.
قاضیعسگر: «پدرم وقف علم و اخلاق بود»
در ادامه، مهندس سید روحالله قاضیعسگر، فرزند مرحوم دکتر سید احمد قاضیعسگر، ضمن روایت گوشههایی از زندگی علمی و اخلاقی پدرش گفت: کتابخانه شخصی پدرم با بیش از یکهزار جلد کتاب به دانشگاه اصفهان اهدا شد تا در خدمت پژوهشگران قرار گیرد. او باور داشت کتاب، موقوفهای معنوی است که روح علم را زنده نگه میدارد. وی با یادکرد از نقش اثرگذار پدرش در آموزش اخلاق و ترویج فرهنگ مطالعه، افزود: مرحوم دکتر قاضیعسگر نمونهای از استادان متعهد و خیراندیشی بود که علم را وقف جامعه کرد و در زندگی علمی و اجتماعیاش، فروتنی و انسانیت را چراغ راه خود ساخت.
صفاری: «خیرین، پشتوانه پایدار دانشگاههای پیشرو هستند»
در بخش پایانی نشست، دکتر بابک صفاری، معاون پژوهش و فناوری دانشگاه اصفهان، ضمن قدردانی از خیرین حاضر در حوزه علم و فرهنگ اظهار داشت: در همه دانشگاههای معتبر دنیا، خیرین فرهنگی و آموزشی بازوی پایدار برای رشد علم و پژوهشاند. دانشگاه اصفهان نیز در مسیر تقویت این همراهی گام نهاده است؛ و در ادامه افزود: ما خود را امین و نگهدار میراث فرهنگی و موقوفات خیرین میدانیم و امیدواریم با همراهی آنان، بتوانیم الگویی از تعامل میان دانشگاه و نیکوکاران فرهنگی ارائه دهیم.
جمعبندی نشست
نشست «وقف فرهنگی؛ از تاریخ تا تجربه» با تأکید بر پیوند میان علم، ایمان و نیکوکاری، بر لزوم شفافیت، ساختارمندی و ترویج الگوی «خَیِر کتابخانهساز» تأکید کرد. شرکتکنندگان این نشست، احیای سنت وقف فرهنگی را ضرورتی دانستند که میتواند سرمایه اجتماعی و هویتی کشور را در مسیر توسعه داناییمحور تقویت کند.
