از صدای انفجار تا همراهسراهای روشن؛ روایت تابآوری یک خیریه در دل جنگ
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، مدیریت سازمانهای مردمنهاد در شرایط بحرانی، بهویژه در دوران جنگ، با چالشهای پیچیدهای همراه است که بقای خدماترسانی را با تهدیدات جدیای مواجه میکند. در چنین شرایطی، انعطافپذیری سازمانی و بهرهگیری از مشارکتهای مردمی به راهکارهایی حیاتی برای عبور از بنبست تبدیل میشوند. در همین راستا، میترا قاسمیراد؛ مدیرعامل مؤسسه خیریه بیماران خاص و سرطان بزرگسالان، در گفتوگو با ما به تشریح تجربیات و راهکارهای مدیریتی این مؤسسه در دوران جنگ پرداخته است.
میترا قاسمیراد؛ مدیرعامل مؤسسه خیریه بیماران خاص و سرطان بزرگسالان، در گفتوگو با خیر ایران درباره شرایط مکانی این موسسه توضیح داد که استان هرمزگان و بهویژه شهرستان میناب از مناطقی بودند که در آغاز جنگ، شرایط بسیار حساس و بحرانی را تجربه کردند و آثار شروع جنگ در این مناطق بهوضوح قابل مشاهده بود.
اسکان بیماران در شرایط بحران
وی افزود که مؤسسه دارای همراهسراست و همیشه اسکان رایگان به بیماران ارائه میدهد. او تأکید کرد که در ایام جنگ نیز همراهسرا حتی یک روز تعطیل نشد و همکاران بهصورت شیفتی و با برنامهریزی دقیق مشغول کار بودند تا خدمات اسکان، بهویژه برای بیماران مبتلا به سرطان، بدون هیچ وقفهای ادامه یابد.
او ادامه داد که خدمات اداری نیز بدون وقفه ارائه شد. خدماتی مانند صدور نامههای تخفیف دارویی و معرفینامههای کالای پزشکی بهطور منظم انجام شد. تنها تغییر ایجادشده جابهجایی ساعت کاری بود. شماره تماسی نیز بر روی درِ دفتر نصب شد تا مراجعان در ساعات غیراداری بتوانند ارتباط بگیرند. قاسمیراد تأکید کرد که با تلاش و ممارست کل این مجموعه در زمان جنگ، «هیچ کار بیماری روی زمین نماند.»
تداوم فعالیت مرکز درمانی
ایشان خاطرنشان کرد که امسال برای نخستین بار در طول بیست سال فعالیت خیریه، مراکز درمانی در ایام نوروز تنها یک روز تعطیل بودند و برای جلوگیری از معطلی بیماران پرتودرمانی از روز دوم نوروز فعالیت خود را آغاز کردند. وی گفت که با توجه به وابستگی همراهسرا به این خدمات، امکان تعطیلی آن وجود نداشت و مؤسسه موظف بود هماهنگ با مراکز درمانی فعال بماند.
کاهش شدید کمکهای مردمی
او در ادامه به چالش بزرگ کاهش کمکهای مردمی اشاره کرد و توضیح داد که بخش اعظم مشارکتهای مردمی همواره از طریق اطلاعرسانی در فضای مجازی جذب میشد، اما در دوران جنگ این امکان به دلیل عدم دسترسی به اینترنت بینالملل بهطور کامل از بین رفت. وی افزود که به همین دلیل مجبور شدند با افراد شاخص و حامیان ثابت مؤسسه تماس بگیرند، شرایط را توضیح دهند و مشکلات فوری بیماران را از همین طریق حل کنند. به گفته او، میزان کمکهای دریافتی تا حدود ده درصد قبل کاهش یافت و از دست رفتن فضای مجازی ضربهای جدی بود.
وی اظهار داشت که حدود بیست تا بیستوپنج روز پیش گروهی در پیامرسان «بله» راهاندازی کردهاند، اما همچنان بسیاری از مردم تمایلی به استفاده از پیامرسانهای داخلی ندارند. او افزود که حتی پس از ارسال لینک و پیامک نیز تعداد زیادی از مخاطبان وارد گروه نشدند. با وجود این محدودیتها، تأکید کرد که خدمات خیریه بدون توقف ادامه یافت.
اختلال در تردد بیماران جزایر
مدیرعامل خیریه سپس به مشکلات مربوط به بیماران جزایر اشاره کرد و گفت که در این جنگ اسکلههای لافت و شهید ذاکری هدف حمله قرار گرفتند و رفتوآمد بهشدت مختل شد. او ادامه داد که آمبولانس دریایی نیز آسیب دید و امکان استفاده از آن از بین رفت.
وی توضیح داد که در این شرایط تنها راه انتقال بیماران استفاده از قایقهای ناجی بود. با همین قایقها دو خانم باردار در شرایط حساس از جزایر به بندرعباس منتقل و در همراهسرا اسکان داده شدند. او افزود که پس از آسیب به اسکله هرمز، عملاً ارتباط این جزیره با مرکز استان قطع شده بود.
ثبت و مستندسازی
وی تاکید کرد که هدف اصلی مؤسسه این بود که حتی در سختترین شرایط نیز خدمات ادامه یابد تا مردم احساس کنند خیریه در کنارشان است. او بیان کرد که تمامی خدمات و اتفاقات این دوره از جمله مصاحبه با بیماران، عکسها و فیلمهای متعدد مستندسازی شده است. بهعنوان نمونه توضیح داد که خانمی از شیراز به دلیل شرایط جنگ و مشکلات درمانی مجبور شد ادامه پرتودرمانی خود را در بندرعباس انجام دهد و حدود دو ماه به همراه پسرش در همراهسرا اقامت داشته باشد. روایت او بهصورت ویدئویی ثبت شده است و به گفته قاسمیراد، تمامی این مستندات در صورت نیاز از طریق پیامرسانهای داخلی قابل ارسال است.
مدیریت منابع انسانی در بحران
در بخش دیگری از این گفتوگو، مدیرعامل مؤسسه خیریه بیماران خاص و سرطان بزرگسالان با تمرکز بر راهکارهای موثر بر عبور از بحران توضیح داد که مدیریت منابع انسانی در این دوره نقشی اساسی داشت. به گفته او، قرار داشتن دفتر خیریه در بخشی از همان مهمانسرا کمک کرد تا نیروها هماهنگتر عمل کنند.
کارکنان اداری که بومی بودند، توانستند در محل بمانند، اما آشپز مؤسسه که اهل استان دیگری بود، در روزهای نخست جنگ مجبور به بازگشت شد و خیریه بدون آشپز ماند. قاسمیراد افزود که در این شرایط، کادر اداری مسئولیت آشپزی را بر عهده گرفتند و سه خانم و یک آقا از کارکنان اداری علاوه بر انجام وظایف روزانه، کار آشپزخانه را نیز مدیریت کردند. بیماران و همراهانشان نیز در تهیه مواد اولیه و انجام کارهای جانبی همکاری داشتند. او توضیح داد که این مشارکت جمعی فضای مثبتی ایجاد کرد و حتی بیماران شیرینیهای مخصوص ماه رمضان را با هم آماده میکردند.
مدیریت اضطراب بیماران و ایجاد فضاهای جمعی برای آرامش
قاسمیراد یکی از مهمترین نگرانیها را موقعیت مکانی مهمانسرا دانست. او توضیح داد که این مکان در امتداد منطقه نیروهای دریایی قرار دارد و به دلیل نزدیکی به مراکز نظامی، صدای انفجارها بهصورت مکرر شنیده میشد. به گفته او، گاهی بین صبح تا ظهر سه تا چهار بار صدای انفجار به گوش میرسید و همین مسئله اضطراب بیماران را افزایش میداد.
مدیرعامل مؤسسه خیریه بیماران خاص و سرطان بزرگسالان تأکید کرد که برای کاهش اضطراب بیماران، آنان را تشویق کردند بیشتر در فضای عمومی مهمانسرا کنار یکدیگر باشند. همچنین شیفت عصر پرتودرمانی هر روز به مهمانسرا سر میزد تا از نزدیک وضعیت بیماران را پیگیری کند.
نقش مشارکت بیماران در روحیهسازی و پیشبرد امور
وی افزود که برای افزایش ایمنی، با مشارکت بیماران تمامی شیشههای اتاقها با چسب پوشانده شد. به گفته او، مهمانسرا دارای چهار واحد و حدود هفده تا هجده اتاق است و تمام شیشهها توسط بیماران چسبکاری شد. همچنین فضایی امنتر در بخش عمومی مشخص شد تا در صورت شدت گرفتن خطر، بیماران بتوانند در آنجا تجمع کنند. قاسمیراد تأکید کرد که مدیریت بسیاری از این اقدامات داوطلبانه بر عهده خود بیماران بود و آنان با همدلی این کارها را انجام دادند.
به گفته مدیرعامل مؤسسه، استفاده از راهکارهای جایگزین و مهمتر از آن مشارکت بیماران و همراهان، نقشی کلیدی در تداوم فعالیتها داشت. او افزود که این مشارکت نهتنها به پیشبرد امور کمک میکرد، بلکه روحیه بیماران را نیز به شکل محسوسی تقویت میکرد و حس همدلی را افزایش میداد.
در پایان، قاسمیراد به نمونهای از مشارکت و همدلی اشاره کرد و گفت که خانوادهای از سیرجان به دلیل شرایط جنگی مجبور بودند کودکان خود را نیز همراه بیاورند. او توضیح داد که اگرچه نگرانی و ترس در میان افراد وجود داشت، اما حضور در کنار سایر بیماران و خانوادهها، فضای آرامتری ایجاد میکرد و موجب کاهش اضطراب آنان میشد.
