سازمان ملل در آستانه خلا رهبری؛ مخالفت دو عضو دارای حق وتو شورای امنیت با گرینسپن
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران و به نقل از خبرگزاری ایرنا، «ربکا گرینسپن» نامزد کاستاریکایی در نهمین دور رأیگیری غیررسمی شورای امنیت برای انتخاب دبیرکل بعدی سازمان ملل با مخالفت دو عضو دائم و دارای حق وتو روبهرو شد و این رأیگیری بدون توافق بر سر جانشین «آنتونیو گوترش» پایان یافت؛ آن هم در شرایطی که تنها یک ماه به پایان دوره دبیرکلی او باقی مانده و هنوز چشمانداز روشنی برای انتخاب جانشین او وجود ندارد.
منابع دیپلماتیک درباره رأیگیری روز جمعه شورای امنیت سازمان ملل برای تعیین دبیرکل جدید این نهاد بینالمللی اعلام کردند دو عضو دائم شورای امنیت در رأیگیری غیررسمی به نامزدی ربکا گرینسپن، نماینده کاستاریکا، رأی منفی دادند.
معاون پیشین رئیسجمهور کاستاریکا تاکنون از نامزدهای پیشتاز جانشینی آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، به شمار میرفت و دوره دوم دبیرکلی گوترش در پایان ماه دسامبر (ماه آتی میلادی) به پایان میرسد.
گرینسپن در این رأیگیری ۱۰ رأی موافق، ۴ رأی مخالف و یک رأی ممتنع به دست آورد که دو رأی مخالف از میان پنج عضو دائم وتودار شورای امنیت، یعنی روسیه، فرانسه، چین، انگلیس و ایالات متحده آمریکا، بود. این نتیجه احتمال بلاتکلیف ماندن سازمان ملل در انتخاب دبیرکل جدید را افزایش داده است؛ موضوعی که به گفته دیپلماتها میتواند این نهاد بینالمللی را بدون رهبر باقی بگذارد. از آنجا که رأیگیری به صورت محرمانه انجام شده است، مشخص نیست کدام کشورها به گرینسپن رأی موافق یا مخالف دادهاند. در هفت دور از هشت رأیگیری قبلی نیز او از نامزدهای پیشتاز بوده است.
«کارولین رودریگز بیرکت» سفیر گویان در سازمان ملل نیز دو رأی مخالف دریافت کرد و «رافائل گروسی» نامزد آرژانتینی با سه رأی مخالف روبهرو شد. در منشور سازمان ملل درباره نحوه مدیریت این نهاد بینالمللی در صورت خلا رهبری چیزی مطرح نشده است؛ اما تاکنون هرگز دبیرکل سازمان ملل دوره خود را بدون جانشین تمام نکرده است.
در عصر هوش مصنوعی و رسانههای اجتماعی، فرایند انتخاب دبیرکل سازمان ملل همچنان در گذشته باقی مانده است. نامزدها اغلب ماهها برای جلب حمایت دولتهایشان با اعضای شورا لابی میکنند. سپس با مجموعهای از رأیگیریهای محرمانه مواجه میشوند که در آن اعضا به سه صورت «موافق»، «مخالف» یا «ممتنع/بدون نظر» رأی میدهند. در صورتی که نامزدی در شورای امنیت بدون مخالفت اعضای دائم این شورا پیشتاز شود، شورا آن نامزد را به مجمع عمومی ۱۹۳ عضوی سازمان ملل توصیه میکند.
تأیید دبیرکل سازمان ملل در شورای امنیت به دستکم ۹ رأی از ۱۵ رأی و بدون وتو از سوی هیچیک از اعضای دائم نیاز دارد؛ سپس مجمع عمومی سازمان ملل به صورت رسمی دبیرکل را منصوب میکند و تاکنون مجمع هرگز انتخاب شورا را رد نکرده است. البته فردی که در نهایت به عنوان دبیرکل جدید سازمان ملل در شرایط کنونی انتخاب شود، با مجموعهای از بحرانهای پیچیده روبهرو خواهد بود؛ از جمله چندین جنگ، کاهش کمکهای مالی ایالات متحده به سازمان ملل و کاهش اهمیت سیاسی این نهاد ۱۹۳ عضوی در سطح جهان.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که واشنگتن از دهها نهاد وابسته به سازمان ملل خارج شده و نقش و نفوذ سیاسی این سازمان در عرصه بینالمللی با چالشهای فزایندهای روبهرو است. راه زیادی تا پایان سال جاری میلادی و آغاز به کار دبیرکل جدید سازمان ملل متحد باقی نمانده است؛ اما فرایند انتخاب دبیرکل جدید چند ماه پیش آغاز شده و نامزدهای این منصب در حال رقابت با یکدیگر هستند.
نخستین نظرسنجی غیررسمی که از اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد انجام شد، نشان داد ربکا گرینسپن، معاون سابق رئیسجمهور کاستاریکا و دبیرکل فعلی آنکتاد (کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل متحد)، در حال حاضر بیشترین شانس را برای رسیدن به این منصب دارد؛ با این حال، رقابت میان ۶ نامزد از مجموع ۷ نامزد این پست همچنان نزدیک است و همگی بین ۶ تا ۹ رأی موافق جلب کردهاند.
بسیاری از تحلیلگران معتقدند پس از ۸۰ سال زمان آن رسیده است که یک زن به عنوان دبیرکل سازمان ملل متحد برگزیده شود؛ با این حال، سه مرد نیز در میان نامزدها حضور دارند که در میان آنها رافائل ماریانو گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، با قرار گرفتن در رده سوم نظرسنجی غیررسمی، نسبت به سایر نامزدها شانس بیشتری دارد.
منابع:
خبر آنلاین