ششمین همایش ملی مراقبت‌های حمایتی و تسکینی سرطان؛ تأکید بر حمایت همه‌جانبه از بیماران و خانواده‌ها
در ششمین همایش ملی مراقبت‌های حمایتی و تسکینی سرطان، مسئولان حوزه سلامت و فعالان نیکوکاری با اشاره به ثبت سالانه حدود ۱۴۰ هزار مورد جدید سرطان در کشور، هزینه‌های سنگین درمان و چالش دسترسی به خدمات تخصصی، بر ضرورت تشخیص زودهنگام، توسعه مراقبت‌های حمایتی و تسکینی و تقویت مشارکت خیرین برای کاهش فشار اقتصادی و روانی بر بیماران و خانواده‌های آنان تأکید کردند.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، ششمین همایش ملی مراقبت‌های حمایتی و تسکینی سرطان با حضور جمعی از مسئولان حوزه سلامت، متخصصان و فعالان حوزه حمایت از بیماران برگزار شد. در این همایش، سخنرانان با اشاره به افزایش موارد ابتلا به سرطان، هزینه‌های سنگین درمان و چالش‌های دسترسی به خدمات تخصصی، بر ضرورت پیشگیری و تشخیص زودهنگام، کاهش هزینه‌های پرداختی بیماران، توسعه مراقبت‌های حمایتی و تسکینی و تقویت مشارکت نهادهای نیکوکاری تأکید کردند.
بر اساس آمارهای مطرح‌شده در این همایش، سالانه حدود ۱۴۰ تا ۱۴۲ هزار مورد جدید سرطان در کشور شناسایی می‌شود؛ به این معنا که تقریباً هر پنج دقیقه یک بیمار جدید به جمع مبتلایان اضافه می‌شود. این آمار، ضرورت تقویت زیرساخت‌های تشخیصی و درمانی و توجه هم‌زمان به ابعاد پزشکی، اقتصادی و اجتماعی بیماری را برجسته می‌کند.
هر پنج دقیقه یک بیمار جدید مبتلا به سرطان شناسایی می‌شود
دکتر مریم بهشتیان، رئیس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت، با اشاره به شناسایی سالانه حدود ۱۴۲ هزار مورد جدید سرطان در کشور، بر ضرورت افزایش آمادگی نظام سلامت برای پاسخ‌گویی به نیازهای بیماران تأکید کرد. او با اشاره به احتمال کم‌شماری موارد ثبت‌شده، یادآور شد که آمارهای موجود ممکن است تصویر کاملی از وضعیت ابتلا به سرطان در کشور ارائه نکنند.
بهشتیان با تأکید بر اهمیت مراقبت‌های حمایتی و تسکینی گفت این خدمات نباید صرفاً به مراحل پایانی بیماری محدود شوند، بلکه لازم است از زمان تشخیص آغاز شوند و نیازهای جسمی، روانی و اقتصادی بیمار و خانواده او را نیز در بر بگیرند.
او ادغام مراقبت‌های حمایتی و تسکینی در شبکه بهداشت و درمان کشور را ضروری دانست و به ظرفیت زیرساختی موجود شامل ۱۷ هزار خانه بهداشت، ۶ هزار مرکز بهداشت و ۶ هزار مرکز جامع خدمات سلامت اشاره کرد. به گفته او، استفاده مؤثر از این ظرفیت به برنامه‌ریزی دقیق و تأمین منابع مالی نیاز دارد و می‌تواند دسترسی مردم به خدمات را بهبود بخشد. این خدمات همچنین باید به سایر مبتلایان به بیماری‌های مزمن گسترش یابد.
رئیس اداره پیشگیری از سرطان وزارت بهداشت، ضعف آموزش عمومی درباره خودمراقبتی و تشخیص زودهنگام را از چالش‌های این حوزه دانست. او با اشاره به اجرا نشدن مطلوب برخی برنامه‌های آموزشی، بر ضرورت افزایش آگاهی مردم درباره عوامل خطر، علائم هشداردهنده و اهمیت مراجعه به‌موقع تأکید کرد.
بهشتیان همچنین استفاده ناکافی از ظرفیت رسانه‌ها و تبلیغات شهری برای آموزش عمومی را مورد توجه قرار داد و خواستار تقویت اطلاع‌رسانی درباره پیشگیری و کنترل سرطان شد. به گفته او، مسیر بیماری می‌تواند سال‌ها ادامه یابد و در این مدت، علاوه بر هزینه‌های درمان، فشارهای روانی و خانوادگی قابل توجهی به بیمار و اطرافیان او وارد شود.
فاصله تشخیص تا آغاز درمان باید کاهش یابد
دکتر علی قنبری مطلق، متخصص رادیوآنکولوژی و رئیس سابق اداره سرطان وزارت بهداشت، با اشاره به محدودیت‌های اقتصادی و زیرساختی کشور، بر ضرورت طراحی برنامه‌های واقع‌بینانه برای پیشگیری و درمان سرطان تأکید کرد.
او با اشاره به برنامه ایجاد شبکه ملی مراقبت از سرطان، گفت اجرای مؤثر این شبکه به فراهم بودن امکانات، زیرساخت‌های الکترونیک و هماهنگی میان مراکز ارائه‌دهنده خدمات نیاز دارد. به گفته او، تکمیل پرونده الکترونیک سلامت و ساماندهی دسترسی به خدمات آزمایشگاهی و تصویربرداری می‌تواند به مدیریت بهتر مسیر تشخیص و درمان بیماران کمک کند.
قنبری مطلق همچنین بر ضرورت ایجاد سازوکاری برای راهبری بیمار در مسیر تشخیص و درمان تأکید کرد؛ سازوکاری که بتواند فاصله میان شناسایی بیماری و آغاز درمان را کاهش دهد و از سرگردانی بیماران میان مراکز مختلف جلوگیری کند.
او پرداخت بخش قابل توجهی از هزینه‌های درمان از جیب مردم را یکی از چالش‌های جدی این حوزه دانست و بر لزوم تقویت پوشش بیمه‌ای، تضمین کیفیت خدمات و اصلاح شیوه خرید خدمات توسط بیمه‌ها تأکید کرد.
توزیع نامتوازن تجهیزات تشخیصی، از جمله دستگاه‌های ماموگرافی، نیز از دیگر موضوعات مطرح‌شده از سوی قنبری مطلق بود. او بر ضرورت توزیع متناسب تجهیزات با نیاز مناطق مختلف و معرفی مراکز معتبر تشخیصی به مردم تأکید کرد.
هزینه رادیوتراپی در برخی مراکز به بیش از یک میلیارد تومان رسیده است
عبدالرحمن رستمیان، رئیس مجتمع بیمارستانی امام خمینی(ره)، با اشاره به فشار اقتصادی ناشی از درمان سرطان، از تفاوت چشمگیر هزینه خدمات تخصصی در مراکز مختلف سخن گفت.
به گفته او، هزینه رادیوتراپی یک بیمار در یکی از مراکز خصوصی حدود یک میلیارد و ۴۰ میلیون تومان اعلام شده است؛ در حالی که این رقم در یک مرکز خیریه حدود ۴۰۰ میلیون تومان و در مجموعه بیمارستانی محل فعالیت او حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان برآورد شده است.
این تفاوت هزینه‌ها، اهمیت دسترسی عادلانه به خدمات درمانی و نقش مراکز دولتی و خیریه در کاهش فشار اقتصادی بر خانواده‌ها را برجسته می‌کند.
رستمیان با تأکید بر اینکه حمایت از بیمار نباید به زمان بستری محدود شود، گفت بیماران پس از ترخیص نیز ممکن است به مراقبت‌های مستمر، پیگیری درمان و خدمات حمایتی نیاز داشته باشند. از این منظر، همکاری مراکز درمانی، خانواده‌ها و نهادهای حمایتی برای تداوم مراقبت اهمیت دارد.
او همچنین به مشکلات تأمین برخی تجهیزات و مواد پزشکی در شرایط تحریم اشاره کرد و بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌های داخلی و مشارکت خیرین در تأمین تجهیزات تخصصی تأکید داشت.
پیشگیری از سرطان نیز از محورهای دیگر سخنان رستمیان بود. او با اشاره به اهمیت کاهش عوامل خطر، بر ضرورت توجه به مصرف دخانیات، اصلاح سبک زندگی، تغذیه مناسب و تشخیص زودهنگام تأکید کرد.
برای نجات بیماران سرطانی باید نسخه ایرانی بنویسیم
سیدروح‌الله میری، رئیس انستیتو کانسر مجتمع درمانی امام خمینی(ره)، با تأکید بر ضرورت تدوین الگویی بومی و متناسب با شرایط کشور برای مدیریت سرطان، بر اهمیت پیوند میان پیشگیری، تشخیص، درمان و مراقبت‌های پس از درمان تأکید کرد.
به گفته او، مدیریت مؤثر سرطان نیازمند برنامه‌ریزی منسجم، استفاده از ظرفیت علمی کشور و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده‌های معتبر است. در این مسیر، اطلاعات دقیق درباره وضعیت ابتلا، امکانات درمانی و نیازهای مناطق مختلف می‌تواند به تخصیص بهتر منابع و کاهش نابرابری در دسترسی به خدمات کمک کند.
میری همچنین بر ضرورت توجه به توزیع تجهیزات تخصصی، تأمین دارو و تربیت نیروی انسانی تأکید کرد و یادآور شد که وجود تجهیزات به‌تنهایی برای ارائه خدمات مطلوب کافی نیست؛ بلکه باید زیرساخت‌ها و نیروهای متخصص مورد نیاز نیز فراهم باشند.
تأکید بر تدوین «نسخه ایرانی» برای مدیریت سرطان، ناظر بر استفاده از تجربیات علمی و بین‌المللی در کنار طراحی راهکارهایی متناسب با شرایط اقتصادی، اجتماعی و ساختار نظام سلامت کشور است؛ رویکردی که می‌تواند به استفاده مؤثرتر از منابع و پاسخ‌گویی بهتر به نیاز بیماران کمک کند.
حمایت از بیماران سرطانی باید فراتر از هزینه درمان باشد
محمد جهانگیری، مدیرعامل مؤسسه نیکوکاری کنترل سرطان ایران (مکسا)، با اشاره به ابعاد اقتصادی و اجتماعی سرطان، بر ضرورت توجه به نیازهای بیماران فراتر از درمان پزشکی تأکید کرد.
مراقبت در منزل، حمایت روانی و اجتماعی، پیگیری وضعیت بیمار پس از ترخیص و کمک به خانواده‌ها برای عبور از شرایط دشوار بیماری، از جمله خدماتی است که می‌تواند کیفیت زندگی بیماران را بهبود دهد.
مشارکت خیرین در این حوزه می‌تواند به تأمین بخشی از هزینه‌های درمان و گسترش خدمات مراقبتی کمک کند. با این حال، اثربخشی حمایت‌های مردمی به شناسایی دقیق نیازها و هماهنگی میان مؤسسات خیریه و مراکز درمانی وابسته است.
جهانگیری با اشاره به فعالیت‌های مکسا در حمایت از بیماران، بر اهمیت همراهی مستمر با آنان تأکید کرد. در این رویکرد، بیمار تنها دریافت‌کننده کمک مالی نیست، بلکه فردی است که ممکن است در طول درمان به مجموعه‌ای از خدمات پزشکی، مراقبتی، روانی و اجتماعی نیاز داشته باشد.
نقش خیرین در تکمیل زنجیره مراقبت از بیماران
یکی از محورهای مشترک مباحث این همایش، اهمیت مشارکت نهادهای نیکوکاری در کاهش فشارهای ناشی از سرطان بود. این مشارکت می‌تواند در حوزه‌های مختلفی از جمله تأمین تجهیزات، توسعه زیرساخت‌های درمانی، کمک به پرداخت هزینه‌های درمان، ارائه خدمات مراقبتی در منزل و حمایت از خانواده بیماران شکل بگیرد.
با این حال، حمایت مؤثر از بیماران به کمک‌های مقطعی محدود نمی‌شود. شناسایی نیازهای واقعی، اولویت‌بندی بیماران، هماهنگی میان مؤسسات خیریه و مراکز درمانی و ارزیابی نتایج کمک‌ها می‌تواند اثربخشی منابع نیکوکارانه را افزایش دهد.
همچنین، حمایت از بیمار نباید صرفاً به تأمین هزینه‌های درمان محدود بماند. توجه به مراقبت پس از ترخیص، حمایت روانی و اجتماعی، آموزش خانواده و پیگیری وضعیت بیمار در طول مسیر درمان، از جمله زمینه‌هایی است که نهادهای مردمی می‌توانند در آن نقش‌آفرین باشند.
پیشگیری و مراقبت مستمر؛ دو ضرورت در مدیریت سرطان
مجموع مباحث مطرح‌شده در ششمین همایش ملی مراقبت‌های حمایتی و تسکینی سرطان نشان می‌دهد که مقابله با این بیماری تنها به توسعه روش‌های درمانی وابسته نیست. پیشگیری، تشخیص زودهنگام، دسترسی عادلانه به خدمات، تأمین دارو و تجهیزات، کاهش هزینه‌های پرداختی بیماران و توسعه مراقبت‌های حمایتی باید در قالب برنامه‌ای هماهنگ دنبال شوند.
در این مسیر، تدوین الگوی بومی مدیریت سرطان، تقویت زیرساخت‌های نظام سلامت و بهرهگیری از ظرفیت علمی کشور، در کنار مشارکت مؤثر خیرین و نهادهای مردمی، می‌تواند به کاهش فشار بیماری بر بیماران و خانواده‌های آنان کمک کند.
در نهایت، موفقیت سیاست‌های حوزه سرطان تنها با افزایش امکانات درمانی سنجیده نمی‌شود؛ بلکه میزان دسترسی مردم به خدمات، کاهش فشار اقتصادی بر خانواده‌ها و توان نظام سلامت در کاهش رنج بیماران و حفظ کیفیت زندگی آنان نیز از معیارهای اساسی ارزیابی این سیاست‌هاست.
لینک کپی شد
گزارش خطا
ارسال دیدگاه