فقر نباید دختران مستعد را از تحصیل بازدارد
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، در یکصد و چهلمین نشست «یک چای، یک تجربه» آکادمی خیر ایران، زهرا صدراعظم نوری، مدیرعامل مؤسسه خیریه اجتماعی فرهنگی یاس، به معرفی فعالیت‌ها، تجربه‌ها و چالش‌های این مؤسسه در حمایت از دختران مستعد کم‌برخوردار پرداخت.
در این نشست، موضوعاتی همچون حمایت تحصیلی بلندمدت، توانمندسازی دختران و خانواده‌ها، تأمین نیازهای معیشتی، شناسایی استعدادها، اشتغال مددجویان، تأمین منابع پایدار برای خیریه‌ها و ضرورت همکاری بیشتر میان مؤسسات نیکوکاری مطرح شد.
نزدیک به سه دهه حمایت از دختران مستعد
صدراعظم نوری با اشاره به آغاز فعالیت این مجموعه از سال ۱۳۷۸ گفت مؤسسه یاس با هدف فراهم‌کردن فرصت تحصیل برای دختران مستعدی شکل گرفت که به دلیل فقر، محرومیت یا یتیم‌بودن، امکان ادامه مسیر آموزشی خود را نداشتند.
این مؤسسه در سال ۱۳۸۰ مجوز رسمی خود را به‌عنوان یک مجموعه غیردولتی، مردم‌نهاد، غیرانتفاعی و عام‌المنفعه دریافت کرد و فعالیت‌های آن بر آموزش، مشاوره، مددکاری اجتماعی و توانمندسازی دختران متمرکز شد. به گفته او، همراهی مؤسسه ممکن است از دوره ابتدایی آغاز شود و تا پایان تحصیلات دانشگاهی و دستیابی فرد به استقلال اقتصادی و اجتماعی ادامه پیدا کند.
حمایت فقط پرداخت پول نیست
مدیرعامل مؤسسه یاس تأکید کرد که حمایت از مددجویان تنها به پرداخت کمک‌هزینه محدود نمی‌شود و مجموعه تلاش می‌کند نیازهای آموزشی، مشاوره‌ای، درمانی و اجتماعی آنان را نیز پوشش دهد. کمک‌هزینه تحصیلی، تأمین لوازم‌التحریر، کوله‌پشتی، لپ‌تاپ و تبلت در صورت امکان، برگزاری کلاس‌های تقویتی و زبان، مشاوره فردی و خانوادگی، آموزش مهارت و پرداخت برخی کمک‌های درمانی و معیشتی از جمله خدمات این مجموعه است.
رویکرد مؤسسه خانواده‌محور است و به‌ویژه وضعیت مادران نیز مورد توجه قرار می‌گیرد؛ زیرا در بسیاری از خانواده‌های تحت حمایت، شرایط زندگی دختر با وضعیت اقتصادی و اجتماعی مادر ارتباط مستقیمی دارد.
از پذیرش تا استقلال
فرایند ورود افراد به مؤسسه با مصاحبه تلفنی و حضوری آغاز می‌شود و پس از بررسی وضعیت تحصیلی، اقتصادی و خانوادگی، مددکاران از محل زندگی فرد بازدید می‌کنند. پرونده سپس در شورای مددکاری بررسی می‌شود و در صورت پذیرش، مددجو متناسب با مقطع تحصیلی تحت حمایت قرار می‌گیرد.
صدراعظم نوری توضیح داد که این حمایت‌ها به‌صورت دوره‌ای پایش می‌شود و هدف نهایی آن است که فرد بتواند از طریق تحصیل، مهارت و اشتغال به استقلال برسد. او نمونه‌ای از یک دانشجوی داروسازی تحت حمایت مؤسسه را مطرح کرد که پس از اشتغال در داروخانه، خود اعلام کرده بود دیگر نیازی به کمک ندارد و خواسته بود حمایت مالی او به فرد دیگری اختصاص پیدا کند.
هزار و ۵۰ مددجو در ۱۰ سال
به گفته مدیرعامل مؤسسه یاس، این مجموعه در ۱۰ سال اخیر حدود هزار و ۵۰ مددجو داشته است و بخشی از آنان توانسته‌اند وارد دانشگاه شوند و پس از فارغ‌التحصیلی به بازار کار راه پیدا کنند.
مددجویان این مؤسسه در بیش از ۴۰ رشته دانشگاهی از جمله پزشکی، داروسازی، پرستاری، مهندسی، روان‌شناسی، علوم تربیتی، معماری و ارتباطات پذیرفته شده‌اند و برخی از آنان در دانشگاه‌هایی مانند تهران، صنعتی شریف، امیرکبیر و شهید بهشتی تحصیل کرده‌اند. صدراعظم نوری در عین حال تأکید کرد که دانشگاه رفتن نباید به‌تنهایی هدف باشد و انتخاب رشته باید به مهارت و امکان اشتغال نیز منتهی شود.
«کودک گرسنه نمی‌تواند درس بخواند»
یکی از محورهای نشست، نسبت میان کمک‌های معیشتی و توانمندسازی بود.مدیرعامل مؤسسه یاس با تأکید بر اینکه اولویت اصلی این مجموعه توانمندسازی است، گفت نمی‌توان نیازهای فوری خانواده‌ها را نادیده گرفت.
او گفت کودکی که گرسنه است یا کفش مناسب برای رفتن به مدرسه ندارد، نمی‌تواند صرفاً با برنامه‌های آموزشی توانمند شود و به همین دلیل، حمایت معیشتی و توانمندسازی باید همزمان دنبال شوند. به گفته ایشان، مؤسسه هر سال در آغاز سال تحصیلی تلاش می‌کند کفش، کوله‌پشتی و لوازم‌التحریر مورد نیاز دانش‌آموزان را فراهم کند.
افزایش فشار اقتصادی بر خانواده‌ها
صدراعظم نوری در بخش دیگری از نشست، از افزایش مشکلات اقتصادی خانواده‌های کم‌برخوردار سخن گفت و تأکید کرد که کاهش قدرت خرید، فشار بیشتری بر جامعه هدف خیریه‌ها وارد کرده است. به گفته او، برخی خانواده‌های تحت حمایت حتی اقلامی مانند گوشت، مرغ و میوه را از سبد زندگی خود حذف کرده‌اند و افزایش هزینه مسکن نیز شرایط را برای خانواده‌های مستأجر دشوارتر کرده است.
او معتقد است در چنین شرایطی باید سازوکاری ایجاد شود که کمک‌های مردمی به‌صورت هدفمند به افرادی برسد که بیشترین نیاز را دارند.
خیریه‌ها یکدیگر را رقیب نبینند
تأمین منابع مالی پایدار، حفظ اعتماد خیرین، مشکلات دریافت مجوز، مالیات و تأمین مکان فعالیت از جمله چالش‌هایی بود که مدیرعامل مؤسسه یاس در این نشست به آنها اشاره کرد.
ایشان همچنین ضعف همکاری میان مؤسسات خیریه را یکی از مسائل مهم این حوزه دانست و گفت مؤسسات به جای آنکه یکدیگر را رقیب جذب حامی و منابع مالی بدانند، باید ظرفیت‌های خود را در اختیار یکدیگر قرار دهند.
صدراعظم نوری معتقد است اگر هر خیریه تخصص و امکانات خود را وارد یک شبکه همکاری واقعی کند، مجموعه‌های نیکوکاری می‌توانند خدمات گسترده‌تر و مؤثرتری به جامعه هدف ارائه دهند.
آنچه از مجموع مباحث این نشست برمی‌آید، این است که حمایت از دختران کم‌برخوردار تنها با تأمین هزینه تحصیل پایان نمی‌یابد. توجه به خانواده، رفع نیازهای اولیه، شناسایی استعدادها، آموزش مهارت و فراهم‌کردن زمینه ورود به بازار کار، حلقه‌های یک مسیر به‌هم‌پیوسته‌اند که هدف نهایی آن رسیدن فرد به استقلال پایدار است.