ابتکار خیریه در غنا؛ مادرانی که برای درمان فرزندانشان نان میپزند
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، در پایتخت کشور غنا، یک سازمان خیریه و مردمنهاد محلی با حمایت مالی بازوی مسئولیت شرکتی یک بانک، برای کمک به مادرانی که از کودکان مبتلا به سرطان خود نگهداری میکنند، دست به ابتکاری جالب زدهاند. سازمان مردمنهاد «لایفلاین برای سرطان کودکان غنا» با همکاری «انجمن بانوان بانکداری و کسبوکار بانک آبسا»، یک نانوایی خصوصی در بیمارستان آموزشی کورل-بو در آکرا، راهاندازی کرده است.
داستان نانوایی «برای امید نان بپز» (Bake for Hope)، که شروع کارش با آموزش هشت مادر بود، فراتر از یک واحد تولیدی ساده است. در این برنامه، مادران کودکان سرطانی مهارت میآموزند، صاحب شغل میشوند و درآمد حاصل از فروش محصولات، صرف درمان فرزندانشان میشود. از سوی دیگر، پس از اتمام دوره، هر مادر با دریافت یک «بستهٔ کارآفرینی»، میتواند کسبوکار شخصی خود را راه بیندازد. این طرح با سه هدف همزمانِ توانمندسازی، تأمین مالی درمان، و ایجاد اشتغال پایدار، با هدف کم کردن بار مالی خانوادههایی که کودکان مبتلا به سرطان دارند، مورد استقبال خانوادهها قرار گرفته است.
ماجرا از کجا شروع شد؟
بسیاری از مادرانی که فرزندشان به سرطان مبتلا میشود، ناچارند برای مراقبت طولانیمدت از کودک، شغل و منبع درآمد خود را رها کنند. این موضوع فشار مالی سنگینی بر خانواده تحمیل و در بسیاری از موارد، خانوادهها را مجبور میکند که درمان را نیمهکاره رها کنند؛ چراکه دیگر توان تأمین هزینههای حملونقل، تغذیه و سایر مخارج جانبی را ندارند.
آکوا سارپونگ، مدیر اجرایی لایفلاین، میگوید که این سازمان سالها به خانوادهها در تأمین هزینههای درمان کمک میکرده، اما به این نتیجه رسیده که کمک مالیِ صرف، راهکار دائمی نیست. به همین دلیل، از سال ۲۰۲۴ برنامهٔ آموزش مهارتهای نانوایی را برای مادران طراحی کرد تا هم درآمدی پایدار داشته باشند و هم خودشان در چرخهٔ تأمین هزینههای درمان مشارکت کنند. تا امروز، این برنامه ۵۸ مراقب (شامل ۵۷ زن و یک مرد) را آموزش داده که از میان آنها ۴۸ نفر با موفقیت دورهها را گذراندهاند.
تأثیر بر روند درمان از زبان پزشکان
پروفسور لورنا آوو رِنِر، متخصص انکولوژی کودکان در بیمارستان کورل-بو، میگوید که این طرح مستقیماً بر موفقیت درمان تأثیر میگذارد. به گفتهٔ او، هرچند بسیاری از سرطانهای کودکان بهشدت قابلدرمان هستند، اما آمار نشان میدهد که شمار قابلتوجهی از خانوادهها به دلیل فشار مالی، درمان را ناتمام رها میکنند. او تأکید کرد که این پروژه با تأمین درآمد برای مادران و کاهش فشار مالی، به خانوادهها کمک میکند تا دورهٔ درمان را به پایان برسانند. ضمن اینکه تغذیهٔ بهتر کودکان که با درآمد نانوایی تأمین میشود، سیستم ایمنی آنان را تقویت کرده و پاسخدهی به شیمیدرمانی را بهبود میبخشد.
نقش بانک آبسا؛ از تجهیز نانوایی تا آموزش مدیریت مالی
نقش بانک آبسا در طرح «برای امید نان بپز» را باید در چارچوب رویکرد مسئولیت اجتماعی شرکتی این بانک با عنوان «نیرویی برای خوبی» (Force for Good) بررسی کرد که فراتر از فعالیتهای خیریهٔ سنتی است و بر ایجاد «ارزش مشترک» تأکید دارد؛ به این معنا که بانک با سرمایهگذاری در جامعه، هم به بهبود زندگی افراد کمک میکند و هم به نفع خود کسبوکار عمل مینماید.
حمایت آبسا از این طرح، صرفاً یک اقدام خیرخواهانه یا کمک مالی مقطعی نیست، بلکه با سه هدف راهبردی در حوزهٔ مسئولیت اجتماعی این بانک همسو است. نخستین هدف، توانمندسازی اقتصادی زنان و مراقبان است. یکی از اولویتهای اصلی آبسا در غنا، توانمندسازی گروههای حاشیهنشین، بهویژه زنان، از طریق آموزش مهارتهای فنی و حرفهای است. این بانک پیشتر نیز با سازمان «کمپین برای آموزش دختران» (CAMFED) همکاری کرده و به صدها زن جوان آموزشهای حرفهای ارائه داده است.
این بانک علاوه بر تأمین تجهیزات صنعتی نانوایی و پشتیبانی از هزینههای اولیه، برنامه دارد تا به مادران فارغالتحصیل، دورههای تخصصی سواد مالی، مدیریت کسبوکار و مهارتهای زندگی را نیز ارائه دهد. این اقدام با برنامهٔ کلان «مسائل پولی آبسا» (Absa Money Matters) همخوانی کامل دارد؛ برنامهای که تاکنون بیش از ۱۲۶ هزار دانشآموز را در سراسر غنا با مفاهیم عملی بودجهبندی، پسانداز و مدیریت مالی آشنا ساخته است. هدف از این آموزشها این است که مادران پس از دریافت «بستهٔ کارآفرینی» و راهاندازی نانوایی شخصی خود، بتوانند کسبوکارشان را بهدرستی مدیریت کنند، سودآوری را افزایش دهند و در بلندمدت به استقلال مالی کامل دست یابند.
ادوارد نارتی باتچوی، مدیرعامل آبسا در غنا، خود شخصاً در مراسم افتتاحیهٔ نانوایی حضور یافت و این پروژه را نه یک کمکِ یکباره، بلکه سرمایهگذاری در خودکفایی بلندمدت مادران توصیف کرد. رویکرد آبسا این است که با پشتیبانی از یک ابتکارِ مهارتآموزی بهجای یک طرحِ صرفاً پزشکی، به درمانی پایدارتر کمک میکند؛ چراکه نتایجِ ماندگارِ درمان به اندازهٔ مراقبتهای بالینی، به ثبات اقتصادی خانواده وابسته است. به گفتهٔ مدیرعامل این بانک، وقتی مادری بتواند در کنار بالین فرزندش، درآمدی پایدار داشته باشد و پس از ترخیص نیز کسبوکار خود را ادامه دهد، نه تنها درمان فرزندش با موفقیت بیشتری به پایان میرسد، بلکه خود او و خانوادهاش از چرخهٔ فقر خارج میشوند.
ابعاد ملموسِ مسئولیت شرکتی آبسا در این طرح، بسیار گسترده و متنوع است. در بُعد حمایت مالی و تجهیزاتی، بانک آبسا از طریق انجمن بانوان بانکداری خُرد و کسبوکار (RBB) خود، تمامی تجهیزات صنعتی مورد نیاز نانوایی را تأمین کرده است؛ از فرهای صنعتی و همزنهای بزرگ گرفته تا قالبها و ابزارهای تخصصی پخت نان و شیرینی. در بُعد توانمندسازی مهارتی، آبسا هزینهٔ برگزاری دورهٔ سهماههٔ آموزش نانوایی را برای مادران تقبل کرده و از اساتید مجرب برای آموزش آنان استفاده کرده است.
این بانک متعهد شده تا به تمامی مادران این دوره، آموزشهای تکمیلی در زمینهٔ بودجهبندی، قیمتگذاری محصولات، بازاریابی و مدیریت هزینهها ارائه دهد. همچنین در بُعد تأمین ابزار کارآفرینی، آبسا مسئولیت تهیهٔ «بستهٔ کارآفرینی» را برای هر مادر بر عهده گرفته است؛ بستهای که شامل وسایل اولیهٔ نانوایی مانند قالبهای کوچک، همزنهای دستی، مواد اولیه و سایر ملزومات راهاندازی یک نانوایی خانگی است و راهاندازی این نانوایی، یک جریان درآمدی پایدار برای خودِ خیریه ایجاد کرده است تا بتواند بهطور مستمر از درمان کودکان سرطانی حمایت کند، بدون اینکه وابسته به کمکهای مقطعی باشد.
اقدامات گستردهتر آبسا در حوزهٔ مسئولیت اجتماعی
این بانک در سال ۲۰۲۴ حدود ۱۲۰ هزار دلار صرف برنامههای مسئولیت اجتماعی خود کرده است. از دیگر اقداماتِ شاخصِ این بانک میتوان به برنامهٔ «آماده برای کار» (ReadytoWork) اشاره کرد که تاکنون به ۱٫۷ میلیون جوان در غنا مهارتهای کارآفرینی، مدیریت مالی و تفکر خلاق آموزش داده است. همچنین آبسا با همکاری بنیاد مسترکارت، بیش از ۱۳۷ میلیون دلار وامِ بدونوثیقه با سود ده درصد به بیش از هشت هزار کسبوکار کوچک، عمدتاً با مالکیت زنان، پرداخت کرده که این وامها منجر به ایجاد پنجاههزار شغل برای جوانان شده است.
در حوزهٔ تأمین آب آشامیدنی سالم، این بانک اقدام به حفر و تجهیز چاههای آب در یازده منطقهٔ محروم غنا کرده و در حوزهٔ پایداری زیستمحیطی نیز، پنجاه و سه دستگاه خودپرداز خورشیدی نصب، مصرف انرژی خود را بیست و پنج درصد کاهش داده و پنج هزار اصله درخت کاشته است. افزون بر اینها، کارکنان آبسا در سال ۲۰۲۵ بیش از هفده هزار و چهارصد ساعت بهصورت داوطلبانه در پروژههای اجتماعی مشارکت داشتهاند.
منابع: