تداوم خیرخواهی در بیمارستان مفید از 50 سال پیش تاکنون

در نهمین قسمت از مستند «بومرنگ 2» با محوریت «انجمن خیریه بیمارستان مفید» گزارشی از وضعیت فعلی و برنامه‌های آتی بیمارستان مفید، شکل‌گیری خیرین سلامت و برخی مشکلات موجود در حوزه خیر از جمله فقدان ایده و فکر برای کارهای خیر ارائه شد.

کد خبر: ۸۸۳

تاریخ: ۲۱ فروردين ۱۴۰۳ - ۱۰:۴۲

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، نهمین قسمت از مستند «بومرنگ 2» با عنوان «انجمن خیریه بیمارستان مفید» شامگاه دوشنبه 20 فروردین‌ماه نمایش داده شد. این مستند با موضوع خیریه‌ها و خیرین، هر شب تا پایان ماه مبارک رمضان ساعت 19:30 از شبکه مستند سیما نمایش داده می‌شود.

تهیه‌کنندگی، نویسندگی و کارگردانی این اثر را فاطمه‌سادات محمودپور به عهده داشته و استودیو نیک‌سو (وابسته به مرکز فرهنگ نیکوکاریِ خیر ماندگار)، مجری طرح بوده است.

داستان این قسمت از مستند «بومرنگ» در مورد پزشکانی است که به خاطر عشق به وطن  با وجود تمام مشکلات و کاستی‌ها در کشور خود ماندند تا با درمان کودکان بیمار مرهمی برای درد خانواده‌ها باشند و از طرفی بتوانند تجربه خود را به نسل جدید پزشکی انتقال دهند.

یکی از بهترین لحظات برای هر خانواده‌، زمانی است که خدا به او فرزندی عطا می‌کند. اگر فرزند پیشرفت کند، شادی خانواده دوچندان می‌شود. بیمارستان مفید جایی است که فرزندانی در آن جمع شدند که برخی از آن‌ها قرار بود مایه نشاط خانواده شوند اما بیماری مانع شد. دسته دیگر، فرزندانی هستند که رشد کردند و دوره تخصصی و فوق تخصصی را برای خدمت به هم‌نوعان گذراندند. در کنار هر دوی این‌ها، بزرگانی هستند که در نقش پرورش‌دهندگان این پزشکان و طبیبی برای کودکان، جزو گنج‌های این کشور محسوب می‌شوند.

بیمارستان مفید در بسیاری از رشته‌ها قطب منطقه است

آغازگر این مستند سخنان توران مفید؛ دختر دکتر حبیب‌الله مفید بود که چنین گفت: بیمارستان مفید سال ۱۳۵۳ توسط پدرم ساخته شد. پدرم یک انسان کامل بود و من عاشق ایشان بودم و هستم. هر قدمی که برمی‌دارم اول برای خدا و بعد برای پدرم است. بالاترین ثروت من نام پدرم هست.

دکتر فرید ایمان‌زاده؛ فوق‌تخصص گوارش و کبد کودکان با اشاره به اینکه بیمارستان مفید در اوایل تاسیس، سه، چهار رشته تخصصی اعم از اعصاب، جراحی و خون داشت، عنوان کرد: در سال ۸۰ معاون آموزشی بیمارستان مفید شدم. آن زمان دکتر سیاری، معاون وزیر بهداشت بود. با همکاری ریاست بیمارستان، بخش‌های مختلف همچون غدد و کلیه را راه‌اندازی کردیم. در حال حاضر در دنیا، هر رشته فوق‌تخصصی که وجود داشته باشد، بیمارستان مفید آن را دارد. بیمارستان مفید از نظر پزشکی می‌تواند جوابگوی بسیاری از بیماران در سراسر کشور باشد و در رشته‌هایی مانند نوزادان، اعصاب، جراحی، عفونت و خون قطب منطقه است.

دکتر شمس‌الله نوری‌پور؛ رئیس بیمارستان مفید و فوق تخصص طب نوزادی با بیان اینکه بیمارستان مفید یک مرکز آموزشی درمانی است، افزود: بسیاری از دوره‌ها برای پزشکان در اینجا برگزار می‌شود. به عنوان مثال رشته فوق‌ تخصص نوزادان داریم و در رشته‌های داخلی اطفال، فوق‌ تخصص تربیت می‌کنیم.

حوزه درمان کودکان رنجور و آسیب‌پذیر است

نادر ممتازمنش؛ متخصص بیماری‌های کودکان، حوزه درمان کودکان را رنجور و آسیب پذیر دانست و اظهار داشت: یکی از مشکلات ما در بیمارستان مفید این است که با یک بیمارمواجه نیستیم بلکه ما با بچه، مادر و پدر سر و کار داریم ضمن اینکه ما از تمام نقاط کشور بیمار داریم.

دکتر علی‌اکبر سیاری؛ فوق تخصص بیماری‌های گوارش و کبد کودکان با اشاره به اینکه پایه بیمارستان مفید خیر است، خاطرنشان کرد: ۲۵ درصد خدمات درمان کودکان شهر تهران را بیمارستان مفید ارائه می‌دهد، بیمارستانی که توسط دکتر مفید که خیّر و نیکوکار بود، تاسیس شد. وقتی وزارت بهداشت تشکیل شد، این بیمارستان را به دانشگاه شهیدبهشتی واگذار کرد.خیرین به این بیمارستان کمک می‌کردند چون دخل و خرجش بیمارستان به هم نمی‌خورد.

دکتر سیاری ادامه داد: سال۱۳۷۳ دولت قانون نظام نوین مدیریت بیمارستان را وصل کرد. طبق این قانون بیمارستان‌ها باید خودکفا می‌شدند. دولت اعلام کرد که فقط پول پزشکان را تقبل می‌کند و مدتی بعد قبول کرد که پول پزشکان، اعضای هیئت‌علمی و پرستاران را بدهد. هزینه بقیه خدمات نیز به عهده بیمارستان باشد.

بیمارستان‌ها، بنگاه‌های اقتصادی ورشکسته هستند

وی تصریح کرد: دولت تعرفه را پایین می‌گیرد ومی‌گوید که اسناد را به سازمان‌های بیمه تحویل دهیم که بیمه هم از چند ماه تا چند سال پرداخت می‌کند. در حقیقت بیمارستان‌ها، بنگاه‌های اقتصادی ورشکسته هستند که دخل و خرجشان به هم نمی‌خورد.

ابراهیم بای سلامی؛ کارآفرین و عضو هیئت‌مدیره انجمن خیرین بیمارستان مفید اظهار داشت: حوزه درمان در کشور ما تجاری نیست. بازیگران اصلی درمان در دنیا، بیمه هستند که آزادی عمل ندارند. این عوامل باعث شد که حوزه درمان کودکان خیلی رشد مطلوبی نداشته باشد. در کل کشور بیمارستان تخصصی کودکان که سرویس قابل قبول بدهد، نداریم.

بای سلامی که حوزه کاری‌اش تولید نرم‌افزارهاست و از سال ۱۳۹۷ با انجمن خیرین بیمارستان مفید آشنا شده است، خاطرنشان کرد: نکته‌ای که در حوزه کودکان مغفول مانده است، حوزه‌های تکاملی بین ذهن، جسم و پرورش است. یک بخش این قضیه، آموزش و بخش دیگر روانپزشکی است. این دو بخش درهم تلفیق نشده‌اند. این‌ها نشان می‌دهد که ما به کودکان آنطور که باید توجه نکردیم.

اکثر مراجعه‌کنندگان به بیمارستان‌های دولتی، قشر ضعیف هستند

دکتر ایمانی‌زاده با بیان اینکه بهترین دستگاه ام آر آی را در بیمارستان مفید داریم، عنوان کرد: اینجا تعرفه دستگاه سه، چهار میلیاردی با تعرفه دستگاه ۱۲ میلیاردی یکی است اما می‌دانیم که کیفیت این دو دستگاه یکی نیست. بیمارستان دولتی، جذب برای افراد با وضعیت مالی خوب ندارد در حالیکه امکان ندارد بیمارستان خصوصی همه رشته‌های تخصصی را داشته باشد. بیمارستان دولتی همه رشته‌های تخصصی را دارد و مشاوره‌ها هم در آنجا انجام می‌شود. بسیاری از بیمارستان‌های خصوصی آی سی یو ندارند. ما ۱۹ تخت متمرکز در آی سی یو داریم. یک آی سی یو دیگر با ۱۲ تخت جدا نیز داریم.

بیمارانی که به بیمارستان‌های دولتی مراجعه می‌کنند، کم‌برخوردار و جزء قشر فقیر جامعه محسوب می‌شوند. آن‌ها کسانی که بیماری فرزند یکی از مشکلات آن‌هاست. بسیاری از این خانواده‌ها مجبور می‌شوند به خاطر فقر و نداشتن توان هزینه درمان به بخش مددکاری مراجعه کنند. اغلب بیماران با پیگیری مددکاری و اثبات عدم توان آن‌ها برای پرداخت هزینه درمان با تخفیف‌های بالا  و یا به طور رایگان ترخیص می‌شوند، بیمارانی که هزینه درمان آن‌ها هم به مخارج بیمارستان اضافه می‌شود.

بیمارانی که پول خوراک و لباس ندارند چه برسد به هزینه درمان

رضا نصیری؛ مددکار اجتماعی بیمارستان مفید اظهار داشت: بچه‌ای با مشکل کلیوی داشتیم که هزینه درمانش حدود ۲۰ میلیون تومان می‌شد. پدر و بچه نزد من آمدند. زمستان بود و دیدم لباس کَم و کهنه‌ای به تن و دمپایی به پا دارند.گفتم: «چرا تن این بچه کاپشن نکردی؟» گفت:« کاپشن ندارد.» خجالت کشیدم که لباس گرم پوشیده بودم. پدر گفت: «سه، چهار میلیون بیشتر ندارم و نمی‌توانم ۲۰ میلیون بدهم.»

نصیری ادامه داد: به پدر گفتم: «اول برو با پولی که داری یک دست لباس کامل و خوب برای خودت و بچه بخر. بعد بیا اینجا و به فکر هزینه هم نباش.» چند ساعت بعد برگشتند در حالیکه بچه لباس کامل و گرم به تن داشت اما لباس پدر همچنان همان بود. خیرین کمک کردند و هزینه درمان این بچه داده شد.

وی یادآور شد: بیماری داشتیم که هزینه درمانش ۱۰۰ میلیون تومان می‌شد و می‌گفت که حتی ۵۰۰ هزار تومان هم ندارد. از جایی با نام «قلعه گبری» در نزدیکی تهران آمده بود بیمارستان. رفتیم به محل زندگی او. وسط بیابان و زمین کشاورزی با چوب و در قدیمی خانه‌ها اتاقکی ساخته بود و در آن سرما آنجا زندگی می‌کردند. بهداشت در منزل صفر بود، روی خاک می‌نشستند و فرشی نداشتند. آموزش‌های لازم را دادیم. در این مورد هم خیرین تقبل کردند و ۱۰۰ میلیون را دادند.

تاسیس انجمن خیرین بیمارستان مفید و شکل‌گیری خیرین سلامت

تمام این مسائل، پزشکان و مسئولان بیمارستان مفید را به این نتیجه رساند که برای جبران هزینه‌ها، انجمن خیریه بیمارستان مفید را تاسیس کنند.

دکتر سیاری خاطرنشان کرد: وقتی دکتر هاشمی، وزیر بهداشت شد معاونت اجتماعی را در وزارتخانه تاسیس کرد. ماموریت آن سازماندهی خیرین بود.خیرین سلامت شکل گرفت. یکی از اساتید گفت: «ما هم باید الگوبرداری کنیم و یک واحد علمی چابک در این راستا داشته باشیم.»

مجتبی دهاقین؛ مدیرعامل انجمن خیرین بیمارستان مفید با بیان اینکه این انجمن درسال ۱۳۹۸ تشکیل شد، گفت: انجمن خیرین بیمارستان مفید پیرو دستور وزارت بهداشت که به بیمارستان‌ها داده بود، با کمک تعدادی از پزشکان و خیرین و حمایت خانم توران مفید، دختر دکتر مفید با هدف جمع آوری مشارکت‌های مردمی شکل گرفت.

دعوت از صاحبان بنگاه‌های اقتصادی به بیمارستان مفید

هسته اولیه بیمارستان مفید را دکتر حبیب الله مفید ایجاد کرد و پزشکان به مرو زمان دریافتند آنچه باعث می‌شود بیمارستان از ورشکستگی نجات پیدا کند، دعوت از صاحبان بنگاه‌های اقتصادی و خُبرگان حوزه اقتصاد است.

دکتر محسن روزرخ که سال گذشته با معرفی یکی از دوستانش به انجمن خیریه بیمارستان مفید ملحق شده است، بیان کرد: جزو مدیران ارشد بانک بودم. یکی از چیزهایی که در اینجا ذهنم را درگیر کرد، این بود که آیا به فردی که کمک می‌کنیم، استحقاقش را دارد یا خیر.

دکتر روزرخ که فوق تخصص جراحی اطفال است، اظهار داشت: ظرفیتی از خیرین ایجاد کردیم که در بیمارستان با شرایط جدید حضور داشته باشنند. ما آن‌ها را بانک پولی نمی‌دیدیم. خیلی از آن‌ها در بیزینس موفق بودند و علم داشتند. ما به علم آن‌ها نیاز داشتیم. کمک حتماً نباید جنبه مالی داشته باشد، می‌تواند فکری باشد حتی صحبت کردن و دلداری باشد.

آنچه در انجمن خیرین بیمارستان مفید از ابتدا مطرح شد، حل مشکلات به طور ریشه‌ای بود. برای درمان کودکان می‌توان چشم امید به آمدن خیرین داشت و اگر روزی خیرین نیامدند، چه باید کرد؟ کمک خیرین، مثل مُسکّن، موقتی بود و باید فکر اساسی می‌شد.

اولین هدف ما کمک به بیماران بی‌بضاعت است

مدیرعامل انجمن خیرین بیمارستان مفید خاطرنشان کرد: طبق اساسنامه‌ای که داریم، تمام وجوهات دریافتی باید صرفاً در بیمارستان هزینه شود. این وجوهات در حساب انجمن است و بیمارستان با توجه به اولویت‌ها از آن برداشت می‌کند. چهار هدف را دنبال می‌کنیم که اولین هدف، کمک به بیماران بی‌بضاعت است.

دکتر سیاری تصریح کرد: قرار شد مددکاری بررسی کند و ما ماهیانه ۱۰۰ میلیون تومان به بیماران نیازمند کمک داشته باشیم.

دکتر روزرخ با اشاره به اینکه در زمان تاسیس بیمارستان مفید جمعیت تهران سه میلیون نفر بود، بیان کرد: فضای تیم پرستاری و کادر درمان در بیمارستان مدرن طراحی شده بود. جمعیت تهران زیاد شد ، اساتید برجسته علمی در این بیمارستان حضور پیدا کردند و فعالیت‌های علمی نیز در این بیمارستان شکل گرفت. همه این‌ها نیاز به فضا را بیشتر کرد. بیمارستان مفید نو و حدود هشت برابر خواهد شد

بای سلامی با بیان اینکه برای بیمارستان مفید به فضای مناسب نیاز داریم، افزود: بیمارستان کودکان با بزرگسالان فرق دارد. به عنوان مثال ضریب همراهان در بیمارستان کودکان ۳.۲ است یعنی به ازای هر یک بچه، سه نفر(پدر،مادر ومادربزرگ یا پدربزرگ) پذیرش می‌کنیم و این خود یک چالش است. وضعیت سالن انتظار و اتاق پرستاران و پزشکان خوب نیست ضمن اینکه ساختمان هم فرسوده شده است.

عضو هیئت‌مدیره انجمن خیرین بیمارستان مفید ادامه داد: ما یک آورده داشتیم و آن زمین ۱۲ هزار متری جنب بیمارستان است.با شهرداری و طراحان مشورت کردیم. بینی کردیم که یک برج ۱۲ طبقه در محل فعلی بیمارستان بسازیم و برج ۳۰ ،۴۰ طبقه در جنب بیمارستان در مساحتی حدود ۳۵۰ متر مربعی داشته باشیم. در حال حاضر ۴۰ هزار متر مربع فضا داریم که می‌توانیم آن را هفت، هشت برابر کنیم.

وی تصریح کرد: می‌توانیم یک بخش عمومی داشته باشیم و بخشی هم برای خانواده‌های متوسط و متمول که از هزینه این بخش سرویس‌دهی به بخش عمومی داشته باشیم. پیش بینی کردیم که هزینه‌ها بین سه بخش یعنی دولت، خیرین و سرمایه‌داران تقسیم شود. سرمایه‌داران و دولت هریک مراقب سرمایه خود هستند و با شکل‌گیری این سیستم در انجمن، خود به خود کارها انجام می‌شود. قرار شد که ساختار این طرح مصوب شود.

فقدان خیّرِ فکر در کشور

این کارآفرین با اشاره به اینکه برای اجرای این طرح فراتر از پول به فکر نیاز داشتیم، بیان کرد: پیش از تامین بودجه به افکار و ایده‌هایی با هدف ارائه راهکار به منظور جلوگیری از هدر رفت منابع ، درآمدزایی و تامین هزینه‌های بیمارستان نیاز داریم. از خیرینی که وقت و ایده را در اختیار ما قرار دهند، استقبال می‌کنیم.آنچه در خیریه‌ها از آن غافل ماندیم که ما می‌خواهیم آن را احیا کنیم، فکر است. خیّر فکر، کم داریم چون فقط دنبال پول و سرمایه هستیم.

دکتر روزرخ با بیان اینکه بیمارستان مفید به خاطر لوکیشن مفید و ارزشمند است، عنوان کرد: اگر بهترین بیمارستان در هر جای دیگر مثلاً در جاده رودهن تاسیس شود، دیگر مفید نیست مردم اینجا را آخرین خط برای شفای کودک بیمار خود می‌دانند

حدود 5۰ سال است که از شکل‌گیری بیمارستان مفید می‌گذرد و افرادی با جدیت طرح‌های توسعه را در کنار کمبودها پیگیری می‌کنند، افراد دغدغه‌مندی که رشد و پیشرفت بیمارستان مفید به دغدغه و کارهای آن‌ها اضافه شده است. پزشکان فوق تخصص در بیمارستان مفید هر کدام می‌توانستند در بخش خصوصی فعالیت کنند یا در خارج از مرزها در شرایط به مراتب بهتر به طبابت بپردازند. این افراد آرمان‌ها و دغدغه‌هایی داشتند که از یکی آن‌ها آموزش نسل آینده است.

وجود هفت استادتمام به صورت شبانه‌روزی در بیمارستان مفید

بای سلامی در ادامه گفت: در حوزه سلامت و درمان، 80 درصد به سلامت و ۲۰ درصد به درمان تعلق می‌گیرد. در درمان تعداد تخت‌ها برای بچه‌ها ۱۰ تا ۱۵ هزار تخت است و تعداد بچه‌ها ۲۰ میلیون نفر است. در حوزه سلامت، بحث خودمراقبتی داریم که پدر و مادرها هم می‌توانند در این حوزه کمک کنند.

دکتر سیاری نیز اظهار داشت: هفت عضو هیئت‌علمی داریم که استاد تمام هستند و می‌توانستند برای خود مطبی داشته باشند. همه آن‌ها تمام وقت در بیمارستان هستند و مطبی ندارند و شب و نصف شب و در مواقع ضروری به بالای سر بیماران می‌آیند.

‌ این مستند ظرفیت‌های موجود و نقاط قوت و کاستی‌های بیمارستان مفید و حوزه درمان و تلاش خیرین را در زمانی اندک به تصویر کشید. باید ضمن تلاش و جدیت برای رفع مشکلات به طور ریشه‌ای و اساسی، نگران آن روزی باشیم که جان کودکان بیمار به دلیل نبود امکانات به خطر بیفتد. نگران آن روزی که نسل جدید پزشکان که هر یک دانشجویان ممتاز دانشگاه‌ها هستند به جای امید، یأس را در چهره اساتیدِ خود ببینند، سرخورده شوند و بار سفر به کشورهای دیگر ببندند.

گزارش از مریم داوری