در کتابخانه ملی ایران؛

نسخه‌ای اهدایی از «مقدمه‌یی بر شناخت اسناد تاریخی»

نسخه‌ای از کتاب «مقدمه‌یی بر شناخت اسناد تاریخی» تألیف جهانگیر قائم‌مقامی که به نصرت‌الله بختورتاش تقدیم شده است، در مجموعه سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران نگهداری می‌شود. اهدای مجموعه‌کتاب‌های تخصصی بختورتاش به سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، با دغدغه علمی و فرهنگی و با هدف انتقال دانش و تجربه به نسل‌های بعدی انجام شده است.

کد خبر: ۴۸۴۷

تاریخ: ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ - ۱۹:۳۰

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران به نقل از خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، این نسخه از کتاب «مقدمه‌یی بر شناخت اسناد تاریخی» از جمله آثاری است که در جریان اهدای مجموعه شخصی سرهنگ دکتر نصرت‌الله بختورتاش به کتابخانه ملی وارد گنجینه این سازمان شده است. این کتاب که نخستین‌بار در سال ۱۳۵۰ منتشر شده، از آثار مرجع در حوزه آموزش شناخت و کاربرد اسناد تاریخی به‌شمار می‌آید.

کتاب «مقدمه‌یی بر شناخت اسناد تاریخی» تألیف جهانگیر قائم‌مقامی، از نخستین آثار منسجم در بنیان‌گذاری سندشناسی فارسی محسوب می‌شود. مؤلف که از پژوهشگران برجسته تاریخ و فارغ‌التحصیل دانشگاه سوربن فرانسه است، در این اثر با رویکردی نظام‌مند به معرفی اسناد تاریخی به‌عنوان موضوعی مستقل برای پژوهش می‌پردازد. کتاب در شش فصل، ضمن تبیین جایگاه اسناد در میان سرچشمه‌های تحقیق تاریخی، به مباحثی چون آرشیو و تاریخچه آن در ایران و جهان، طبقه‌بندی اسناد تاریخی فارسی، ارکان و اجزای سند، عناصر بصری اسناد از جمله مهر، طغرا و توقیع، آداب نگارش و صدور اسناد و روش‌های بررسی و بهره‌برداری پژوهشی از آن‌ها می‌پردازد. استخراج و تعریف اصطلاحات سندشناسی بر پایه متون و اسناد تاریخی و ارائه طرحی دقیق برای تمایز انواع اسناد دیوانی، از ویژگی‌های شاخص این اثر است که برای نخستین‌بار توجه پژوهشگران را از صرفِ محتوای متنی اسناد به ساختار، صورت و نظام تولید آن‌ها معطوف ساخت.

این اثر در ادبیات پژوهش‌های اسنادی ایران، به‌عنوان کتابی آغازگر و جریان‌ساز شناخته می‌شود که نقشی تعیین‌کننده در تبیین مفاهیم «سندشناسی» و تقویت توجه پژوهشگران تاریخ به اسناد به‌عنوان منبعی مستقل ایفا کرده و از این منظر، جایگاهی تثبیت‌شده در تاریخ مطالعات اسنادی ایران دارد.

این کتاب همچنین در دوازدهمین نشست تخصصی از سلسله‌برنامه‌های «صد کتاب ماندگار قرن»، که به‌صورت منظم در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار می‌شود، مورد بررسی و بازخوانی قرار گرفته است.

سرهنگ دکتر نصرت‌الله بختورتاش از پژوهشگران برجسته حوزه تاریخ، فرهنگ و نمادهای هویتی ایران است که افزون بر پیشینه نظامی، تحصیلات دانشگاهی خود را تا مقطع دکتری علوم سیاسی در دانشگاه تهران ادامه داد. او پس از بازنشستگی، تمرکز خود را بر پژوهش و نگارش در حوزه‌هایی چون تاریخ ایران باستان، فرهنگ سیاسی، نمادشناسی ملی و به‌ویژه پرچم ایران قرار داد و با تألیف آثار متعدد، نقشی اثرگذار در این عرصه ایفا کرد. بختورتاش در نوشته‌های خود می‌کوشد با پرهیز از زبان کهنِ دشوار، مفاهیم تاریخی و تخصصی را با بیانی روشن و امروزی عرضه کند؛ رویکردی که آثار او را به منابعی قابل استفاده برای طیف گسترده‌ای از پژوهشگران بدل ساخته است.

اهدای مجموعه کتاب‌های تخصصی بختورتاش به سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، در امتداد همین دغدغه علمی و فرهنگی و با هدف انتقال دانش و تجربه به نسل‌های بعدی انجام شده است. نگهداری نسخه‌های اهدایی از آثار مرجع حوزه اسناد تاریخی، افزون بر غنای منابع پژوهشی، امکان بازخوانی تاریخ شکل‌گیری دانش سندشناسی و پیوند میان نسل‌های مختلف پژوهشگران این حوزه را در کتابخانه ملی ایران فراهم می‌سازد.