وصیت مجتبی مینوی برای اهدای ۲۵هزار جلد کتاب از کتابخانه ۶۰ ساله‌اش

خواندن درباره مردی که گفته است: اگر به‌اندازه بال پشه‌‌ای به تمدن و فرهنگ ایران خدمت کرده باشم زندگانی من بیهوده نبوده است.

کد خبر: ۴۸۱۳

تاریخ: ۰۸ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۱:۴۷

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران به نقل از مهر، مسیر حرفه‌ای مجتبی مینوی با فعالیت‌های متنوع اداری و فرهنگی گره خورده است. او در سال ۱۳۰۵ به عنوان تندنویس در مجلس شورای ملی مشغول به کار شد و تنها دو سال بعد به ریاست کتابخانه ملی رسید. سمت‌های دیگری همچون رایزنی فرهنگی سفارت ایران در لندن، پاریس و ترکیه، ریاست تعلیمات عالیه وزارت فرهنگ و استادی دانشگاه تهران از دیگر مسئولیت‌های مهم او بودند که نشان‌دهنده جایگاه رفیع علمی و اجرایی‌اش در کشور است.

۱۰ تا ۱۵ سالگی‌اش، رسمی در خانه‌شان برقرار بوده است، به این صورت که پدر کتاب‌های چاپی را امانت می‌گرفت و فرزندان را به خواندنشان تشویق می‌کرد. خانواده شب‌ها کتابخوانی می‌‌کردند، این‌طور که یک نفر شروع می‌کرد کتاب را بلند خواندن و تا نفس داشت می‌خواند. وقتی خسته می‌شد می‌داد به نفر بعدی و این روند سه چهار ساعت ادامه داشت. هزار و یک شب، اسکندرنامه، رموز حمزه، حسین کرد شبستری، امیرارسلان نامدار، شمس و طغراء، سیاحت‌نامه ابراهیم‌بیگ و کتاب‌های ترجمه‌شده‌ای مثل حاجی‌بابا اصفهانی، هشتاد روز دور دنیا، کنت دو مونت کریستو، سرگذشت ژیل بلاس، تلماک، لارن مارگو، تاریخ لویی چهاردهم، تاریخ سلمی و... را این‌طور خوانده بودند. البته در این خواندن‌ها به آثار داستانی یا تاریخی بسنده نمی‌شد و گاه داستان‌هایی از شاهنامه کلیات سعدی و غزلیات حافظ هم خوانده می‌شد. مینوی این لذت کتاب‌خوانی جمعی را از لذت‌های فراموش‌ناشدنی این دوره از زندگی خود می‌دانست.

آثار پژوهشی و تصحیحات مینوی گواهی بر دقت نظر و وسعت اطلاعات اوست. او بیش از ۱۲ هزار نسخه خطی از کتابخانه‌های معتبر جهان، از جمله توپقاپی، موزه بریتانیا و آکسفورد را بررسی و میکروفیلم کرد. آن‌طور که ایرج افشار نوشته است، او فقط در مدت سال‌هایی که رایزن فرهنگی ایران در ترکیه بود: «توانست بیش از هزار میکروفیلم از نسخ خطی معتبر و مهم کتابخانه‌های مختلف آن سرزمین تهیه کند.»

تصحیح آثار ماندگاری همچون دیوان ناصر خسرو، سیاست‌نامه، نامه تنسر، عیون‌الحکمه ابن‌سینا و تحریر المقال سنایی، از جمله دستاوردهای برجسته او محسوب می‌شوند که پایه‌های «نهضت ادبی تحقیقی» را در ایران استوار کردند.

میراث ارزشمند مینوی، کتابخانه‌ای بود با ۲۵ هزار جلد کتاب و نشریه و نسخه خطی و رساله به زبان‌هایی نظیر فارسی، عربی، ترکی، فرانسه، انگلیسی، آلمانی، روسی و تعدادی میکروفیلم و عکس از نسخ خطی و مقالات و یادداشت‌های مستشرقین.

او ده روز پیش از در گذشتش در نامه‌ای که از روی تخت بیمارستان به وزیر وقت مهرداد پهلبد نوشت، کتابخانه خود را که ۶۰ سال جمع‌آوری کرده بود به بنیاد فردوسی واگذار کرد؛ و اصغر مهدوی، یحیی مهدوی، ایرج افشار و علیرضا حیدری را به عنوان هیئت امنای آن پیشنهاد داد. پس از درگذشت او وزارت فرهنگ خانه‌اش را از همسرش خرید تا کتابخانه را به همان صورت حفظ کند. پس از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷، بنیاد فردوسی با دیگر مؤسسات در پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی ادغام شد، و کتابخانه مینوی نیز به آن پیوست.