رتبه‌بندی سال ۲۰۲۵ مجله فوربس از ۱۰۰ خیریه برتر آمریکا

مجله فوربس در تازه‌ترین رتبه‌بندی خیریه‌های برتر آمریکا در سال ۲۰۲۵، معیار‌های کارایی، شفافیت و استقلال مالی را به‌عنوان عوامل کلیدی موفقیت برجسته کرده است. در این میان، سازمان «دایرکت ریلیف» با کسب امتیاز کامل در شاخص کارایی جذب منابع و قرارگیری در رده پنجم ملی و دوم جهانی، الگویی از نیکوکاری کارآمد و مبتنی بر کمک‌های خصوصی را ارائه می‌دهد. این گزارش نشان می‌دهد تاب‌آوری نهادی در شرایط کاهش حمایت‌های دولتی، مستلزم مدل‌های حکمرانی شفاف، تمرکز بر مأموریت اصلی و استفاده بهینه از منابع است.

کد خبر: ۴۵۱۳

تاریخ: ۲۵ آذر ۱۴۰۴ - ۱۹:۰۱

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، انتشار فهرست سالانه «۱۰۰ خیریه برتر آمریکا» از سوی «مجله فوربس» در سال ۲۰۲۵، بار دیگر توجه فعالان جامعه مدنی و نیکوکاری حرفه‌ای را به نقش داده، شفافیت و کارایی در اعتماد عمومی جلب کرده است. در این فهرست، سازمان بشردوستانه «دایرکت ریلیف»، با قرار گرفتن در جایگاه پنجم، نه‌تنها از نظر حجم کمک‌های خصوصی بلکه از منظر نحوه مصرف منابع، به‌عنوان یکی از کارآمدترین نهاد‌های خیریه آمریکا معرفی شده است.
فوربس در ارزیابی خود، دو شاخص کلیدی را برجسته می‌کند: «کارایی جذب منابع» و «تعهد خیریه‌ای». دایرکت ریلیف در شاخص نخست امتیاز کامل ۱۰۰ درصد را به دست آورده است؛ به این معنا که هزینه‌های جمع‌آوری کمک‌های مردمی در این سازمان در پایین‌ترین سطح ممکن قرار دارد. همچنین امتیاز ۹۹ درصدی تعهد خیریه‌ای نشان می‌دهد که تقریباً تمام منابع مالی صرف مأموریت‌های مستقیم بشردوستانه شده و سهم هزینه‌های غیرمأموریتی بسیار ناچیز است.

نگاهی تحلیلی به ۵ خیریه برتر آمریکا در سال ۲۰۲۵

رتبه‌بندی «صد خیریه برتر آمریکا» تصویری روشن از تنوع الگو‌های نیکوکاری در این کشور ارائه می‌دهد. در صدر این فهرست، « سازمان خیریه تغذیه آمریکا»، با تمرکز بر امنیت غذایی و شبکه‌ای گسترده از بانک‌های غذا قرار دارد که نزدیک به ۵ میلیارد دلار کمک خصوصی جذب کرده است. در مقابل، سازمان خیریه «گود ۳۶۰» (Good۳۶۰) با وجود حجم کمتر عملیات میدانی مستقیم، به دلیل مدل توزیع کمک‌های غیرنقدی، موفق به کسب امتیاز ۱۰۰ درصدی در هر دو شاخص شده است.

رتبه سوم به بیمارستان تحقیقاتی »کودکان سنت جود» (St. Jude Children’s Research Hospital) اختصاص دارد که تمرکز آن بر درمان و پژوهش‌های سرطان کودکان است. در جایگاه چهارم، «یونایتد وی ورلدواید» (United Way Worldwide) قرار گرفته که به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین شبکه‌های نیکوکاری محلی در آمریکا شناخته می‌شود که منابع مالی و داوطلبان را برای حل مسائل اجتماعی محلی مانند آموزش، سلامت و ثبات اقتصادی بسیج می‌کند. در جایگاه پنجم این فهرست نیز «دایرکت ریلیف»، قرار دارد که از یک سو نشان‌دهنده مقیاس بسیار بزرگ عملیات (بیش از ۲.۳ میلیارد دلار کمک خصوصی) و از سوی دیگر بیانگر ترکیب کم‌نظیری از مقیاس بالا و کارایی حداکثری است؛ ترکیبی که معمولاً دستیابی هم‌زمان به آن برای سازمان‌های بزرگ دشوار است.

جایگاه جهانی؛ فراتر از مرز‌های آمریکا

فوربس علاوه بر رتبه‌بندی ملی، عملکرد خیریه‌ها را در حوزه «نیاز‌های بین‌المللی» نیز بررسی کرده است. در رتبه‌بندی فوربس ۲۰۲۵ از خیریه‌های فعال در حوزه «نیاز‌های بین‌المللی»، پنج سازمان نخست تصویری گویا از الگو‌های متنوع نیکوکاری فرامرزی ارائه می‌دهند. گود ۳۶۰، در صدر این فهرست قرار دارد؛ سازمانی که با تکیه بر مدیریت حرفه‌ای زنجیره تأمین و توزیع کالا‌های غیرنقدی، نقش محوری در رساندن اقلام ضروری به شبکه‌ای گسترده از نهاد‌های امدادی در سراسر جهان ایفا می‌کند.

پس از آن، دایرکت ریلیف (Direct Relief) در جایگاه دوم دیده می‌شود؛ نهادی بشردوستانه با تمرکز بر سلامت که به‌واسطه استقلال از منابع دولتی و ظرفیت بالای لجستیکی، در بحران‌های انسانی و سلامت جهانی حضوری مستمر و اثرگذار دارد. در رتبه سوم، سازمان خیریه «خانه‌سازی برای بشریت» (Habitat for Humanity International) قرار گرفته که مأموریت اصلی آن تأمین مسکن ایمن و مقرون‌به‌صرفه برای خانوار‌های کم‌درآمد در کشور‌های مختلف است.

جایگاه چهارم به «امریکرز» (Americares)، اختصاص دارد؛ سازمانی فعال در حوزه امداد پزشکی و تقویت نظام‌های سلامت که در بحران‌ها و بلایای طبیعی مداخلات سریع درمانی انجام می‌دهد؛ و در رتبه پنجم، «کامپشن اینترنشنال» (Compassion International) قرار دارد که با تمرکز بر حمایت بلندمدت از کودکان در جوامع محروم، رویکردی توسعه‌محور و مبتنی بر همراهی اجتماعی را دنبال می‌کند.

تفسیر این لیست، نشان می‌دهد که سازمان‌هایی با مدل اتکا به کمک‌های خصوصی و غیرنقدی (مانند دارو و تجهیزات پزشکی) توانسته‌اند حتی در شرایط کاهش بودجه‌های دولتی، دامنه فعالیت خود را حفظ یا گسترش دهند. حضور دایرکت ریلیف در رتبه دوم جهانی، آن هم با کارایی ۱۰۰ درصدی در جذب منابع، مؤید این نکته است که استقلال مالی از دولت‌ها می‌تواند به انعطاف‌پذیری و پاسخ‌گویی سریع‌تر در بحران‌های انسانی منجر شود.

اعتبارسنجی مستقل

اهمیت جایگاه دایرکت ریلیف زمانی پررنگ‌تر می‌شود که این رتبه‌بندی در کنار ارزیابی‌های نهاد‌های مستقل دیگر قرار گیرد. «چریتی نویگیتور» (Charity Navigator) در سال ۲۰۲۵ امتیاز کلی صد درصدی را به این سازمان اعطا کرده و این پانزدهمین سال متوالی است که دایرکت ریلیف رتبه چهار ستاره دریافت می‌کند. همچنین قرار گرفتن در فهرست «بهترین خیریه‌های امدادرسانی بشردوستانه» این نهاد، با اشاره به واکنش‌ها در بحران‌هایی، چون طوفان ملیسا، آتش‌سوزی‌های لس‌آنجلس و وضعیت انسانی سودان و اوکراین، نشان می‌دهد که این سازمان صرفاً در شاخص‌های مالی موفق نبوده، بلکه در میدان عمل نیز اثرگذاری قابل توجهی داشته است.

نیکوکاری در تلاقی کارایی، استقلال و ریسک سیاست‌گذاری

انتشار فهرست «صد خیریه برتر آمریکا» از سوی مجله فوربس در سال ۲۰۲۵، تنها یک رتبه‌بندی سالانه نیست، بلکه تصویری فشرده از وضعیت کنونی نیکوکاری سازمان‌یافته در ایالات متحده و جهان ارائه می‌دهد؛ تصویری که در آن، داده‌های مالی، سیاست‌گذاری عمومی و مدل‌های حکمرانی خیریه به‌طور مستقیم به یکدیگر گره خورده‌اند. پشت این اثرگذاری، مدلی از حکمرانی مالی قرار دارد که بر سه اصل استوار است: تخصیص کامل کمک‌های هدف‌گذاری‌شده به همان هدف، استقلال از منابع دولتی و استفاده حداکثری از کمک‌های غیرنقدی. این مدل نه‌تنها اعتماد اهداکنندگان را تقویت کرده، بلکه امکان داده است منابع نقدی محدود، بیشترین اثر اجتماعی را ایجاد کنند.

نیکوکاری در سالی پرریسک

فوربس سال ۲۰۲۵ را سالی دشوار برای بسیاری از خیریه‌های بزرگ توصیف می‌کند. کاهش معنادار بودجه‌های دولتی ایالات متحده در حوزه امدادرسانی بشردوستانه، کمک‌های مرتبط با بلایای طبیعی و خدمات اجتماعی، چه در داخل آمریکا و چه در سطح بین‌المللی، بخشی از سازمان‌ها را با ریسک عملیاتی جدی مواجه کرده است. هرچند رتبه‌بندی فوربس هنوز بازتاب‌دهنده همه پیامد‌های این تغییرات نیست، اما به‌روشنی نشان می‌دهد کدام خیریه‌ها به‌شدت به منابع دولتی وابسته بوده‌اند و در نتیجه آسیب‌پذیرتر هستند. نمونه‌هایی مانند سازمان خیریه «کمیته بین‌المللی نجات» (International Rescue Committee) و سازمان خیریه «نجات کودکان» (Save the Children Federation) در این چارچوب برجسته شده‌اند؛ سازمان‌هایی که ناچار به کاهش بخشی از فعالیت‌های خود شده و هم‌زمان تلاش برای جذب کمک‌های خصوصی را افزایش داده‌اند.

منطق رتبه‌بندی فوربس

رتبه‌بندی فوربس به‌طور کامل بر پایه کمک‌های خصوصی ثبت‌شده در آخرین سال مالی گزارش‌شده هر سازمان انجام می‌شود؛ سالی که در اغلب موارد پیش از آغاز دور جدید دولت ترامپ به پایان رسیده است. در کنار این شاخص اصلی، فوربس داده‌های مکملی مانند میزان اتکای هر سازمان به بودجه‌های دولتی، کارایی جذب منابع و تعهد خیریه‌ای را نیز منتشر می‌کند. مجموع کمک‌های خصوصی دریافتی صد خیریه برتر در آخرین سال گزارش‌شده، ۶۶.۵ میلیارد دلار بوده که رشدی بالاتر از نرخ تورم را نشان می‌دهد و حدود ۱۱ درصد از کل کمک‌های اهدایی به دو میلیون سازمان غیرانتفاعی آمریکا را شامل می‌شود. این ارقام نشان می‌دهد که اگرچه فضای سیاست‌گذاری پرنوسان شده، اما اعتماد عمومی به نهاد‌های بزرگ خیریه-دست‌کم در کوتاه‌مدت-همچنان حفظ شده است.

معنای این داده‌ها برای نیکوکاری معاصر

مرور هم‌زمان داده‌های فوربس و عملکرد میدانی سازمان‌هایی مانند دایرکت ریلیف نشان می‌دهد که نیکوکاری معاصر بیش از هر چیز با مفهوم تاب‌آوری نهادی تعریف می‌شود. سازمان‌هایی که توانسته‌اند جایگاه بالایی در این رتبه‌بندی به دست آورند، صرفاً به دلیل حجم منابع مالی موفق نبوده‌اند، بلکه به‌واسطه ترکیبی از استقلال نسبی از منابع دولتی، شفافیت و انضباط مالی، و ظرفیت تبدیل منابع به مداخله‌های ملموس و سریع برجسته شده‌اند. تجربه این نهاد‌ها نشان می‌دهد که در شرایط ناپایداری سیاسی و کاهش حمایت‌های عمومی، آن دسته از خیریه‌ها پایدارتر و اثرگذارتر خواهند بود که مدل مالی متنوع، مأموریت روشن و زیرساخت اجرایی قوی برای پاسخ‌گویی در میدان عمل داشته باشند؛ الگویی که به‌تدریج به معیار جدید ارزیابی موفقیت در نیکوکاری جهانی تبدیل می‌شود.

اهمیت این رتبه‌بندی برای جامعه نیکوکاری ایرانی

رتبه‌بندی فوربس ۲۰۲۵ و جایگاه نهاد‌هایی مانند دایرکت ریلیف، برای جامعه نیکوکاری ایران چند پیام کلیدی دارد، نخست، اهمیت داده و شاخص‌های قابل سنجش در جلب اعتماد عمومی؛ دوم، نقش شفافیت مالی و گزارش‌دهی استاندارد در اعتباربخشی به سازمان‌های مردم‌نهاد؛ و سوم، امکان اثرگذاری بزرگ حتی بدون اتکا به منابع دولتی است. برای خیریه‌ها و نهاد‌های مدنی ایرانی، این تجربه نشان می‌دهد که حرکت به‌سوی مدل‌های حرفه‌ای ارزیابی، استفاده از کمک‌های غیرنقدی و تمرکز بر مأموریت اصلی، می‌تواند هم اعتماد اجتماعی را افزایش دهد و هم مسیر تعامل مؤثرتر با نهاد‌های بین‌المللی را هموار کند.

شورانگیز داداشی

منابع:

Forbes

Direct Relief