تئاتر «لمس»؛ وقتی هلن کلر معلم خوبی دارد

کارگردان «لمس» با اشاره به این‌که این نمایش زندگی هلن کلر را تصویر می‌کند، عنوان کرد که در تحقیقاتش متوجه نوعی بلاتکلیفی در نوجوانان شده و سعی کرده است در این اثر امید و امیدواری را ترویج دهد.

کد خبر: ۴۴۷۹

تاریخ: ۲۰ آذر ۱۴۰۴ - ۲۱:۰۱

علیرضا تاجیک؛ نویسنده و کارگردان نمایش «لمس» که در بخش نوجوان سی‌امین جشنواره بین‌المللی کودک و نوجوان حضور دارد، با اشاره به خط داستانی نمایش به خبرنگار مهر توضیح داد: داستان نمایش، روایت زندگی هلن کلر است. ما از آثار سینمایی و زندگی‌نامه او استفاده کردیم تا داستانی درباره دختری شکل بگیرد که در کودکی بر اثر بیماری، بینایی، شنوایی و قدرت سخن گفتن را از دست می‌دهد.

تاجیک در بخش دیگری از این گفت‌وگو به مسئله اهمیت الگو و همراه در زندگی نوجوان اشاره کرد و یادآور شد: در روایت ما، معلمی درست و آگاه در کنار هلن کلر قرار می‌گیرد و همین عامل مسیر زندگی او را تغییر می‌دهد، اما نوجوان امروزی معمولاً همراهان درستی ندارد. الگوها و معلمان درست پیدا نمی‌کند و در بسیاری از مواقع به سمت آدم‌های پوچ گرایش پیدا می‌کند. اگر این آگاهی در جامعه ترویج پیدا کند و اهمیت نقش الگوها برجسته شود، تربیت این گروه سنی می‌تواند اصلاح شود.

معلمی در هفت‌سالگی مسئولیت آموزش او را بر عهده می‌گیرد و در طول نمایش، کشمکش میان معلم و دختر را می‌بینیم تا این‌که در پایان، نوعی معجزه رخ می‌دهد و مسیر زندگی این کودک تغییر می‌کند.

وی با تأکید بر اهمیت نسل نوجوان و ضرورت پرداختن درست به مسائل آنان، عنوان کرد: کودک امروز، نوجوان فرداست و نوجوان امروز، جوان فردا. این چرخه همین‌طور ادامه دارد و اگر امروز به دغدغه‌های نوجوان توجه نکنیم، در آینده با بحران‌های عمیق‌تری روبه‌رو می‌شویم.

من در تحقیقاتم متوجه شدم نوجوان‌های امروز نوعی ناامیدی و بلاتکلیفی را تجربه می‌کنند. این مسئله برایم مهم بود و تلاش کردم نمایش را به شکلی طراحی کنم که در آن درباره امید صحبت شود.

این کارگردان ادامه داد: زندگی هلن کلر برای من نمونه‌ای از امید و اراده بود. بچه‌ای که در شرایط بسیار سخت و با محدودیت‌های جدی بزرگ می‌شود، اما با امید و همراهی درست موفق می‌شود. این پیام برای نوجوان امروز ضروری است. می‌خواستم بگویم اگرچه مشکلات واقعی و فشارهای روانی وجود دارد، اما امید هم می‌تواند واقعیت زندگی باشد.

کارگردان نمایش «لمس» درباره فرم و اجرای این اثر توضیح داد: در این نمایش از تکنیک‌هایی استفاده کردیم که مخاطب کمتر با آن‌ها مواجه بوده است؛ از فرم‌های فانتزی گرفته تا نوعی شخصیت‌پردازی که جذابیت بیشتری برای نوجوان دارد. عامدانه از شوخی‌های مبتذل و شخصیت‌های سخیف استفاده نکردیم و تلاش کردیم نمایش فقط سرگرمی نباشد و بعد آموزشی نیز داشته باشد.

بسیاری از آثار امروز صرفاً بر سرگرمی تأکید دارند و مخاطب

در روایت ما، معلمی درست و آگاه در کنار هلن کلر قرار می‌گیرد و همین عامل مسیر زندگی او را تغییر می‌دهد، اما نوجوان امروزی معمولاً همراهان درستی ندارد. الگوها و معلمان درست پیدا نمی‌کند و در بسیاری از مواقع به سمت آدم‌های پوچ گرایش پیدا می‌کند. اگر این آگاهی در جامعه ترویج پیدا کند و اهمیت نقش الگوها برجسته شود، تربیت این گروه سنی می‌تواند اصلاح شود.

با دست خالی سالن را ترک می‌کند، اما تئاتر برای من نوعی کتاب‌خواندن است؛ باید پیام داشته باشد، آموزش بدهد و در ذهن مخاطب چیزی برجای بگذارد. وی با اشاره به لزوم شناخت دقیق مخاطب کودک و نوجوان افزود: از نظر من با ساده‌ترین شیوه‌ها می‌توان به کودک و نوجوان آموزش داد. اما این آموزش نیازمند مخاطب‌شناسی درست است. وقتی برنامه‌های سوشال مدیا هر ماه به‌روزرسانی می‌شوند و ابزارهای سرگرمی هر روز بیشتر می‌شوند، تئاتر هم باید به‌روز شود. نمی‌شود با فرم‌های قدیمی با دنیای پرسرعت امروز رقابت کرد.

تاجیک با اشاره به این‌که نوجوان‌ها وقت محدودی دارند، تصریح کرد: کودک و نوجوان امروزی وقت کافی ندارد و دنبال حرف‌های خلاصه و مؤثر است. اگر مخاطب را درگیر روایت کنیم و حس اهمیت را به او منتقل کنیم، ما را دنبال می‌کند. این نسل اگر احساس کند نمایش برای اوست و در آن دیده می‌شود، ارتباط عمیقی برقرار می‌کند.

این کارگردان در پایان مطرح کرد: نمایش «لمس» تلاشی است برای اینکه نوجوان احساس کند امید ممکن است، همراه درست، وجود دارد و تئاتر می‌تواند نه‌تنها سرگرم کند، بلکه مسیر فکری‌اش را تغییر دهد. امیدوارم همچنان نمایش‌هایی تولید کنیم که به جای تکرار شعارهای سطحی، تجربه‌ای واقعی و مفید برای این نسل بسازند.

نمایش «لمس» تلاشی است برای اینکه نوجوان احساس کند امید ممکن است، همراه درست، وجود دارد و تئاتر می‌تواند نه‌تنها سرگرم کند، بلکه مسیر فکری‌اش را تغییر دهد.

سی‌اُمین جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک و نوجوان همدان با شعار «کودک امروز، روایت تازه، صحنه فردا» به دبیری آزاده انصاری از ۱۴ تا ۲۰ آذر ۱۴۰۴ با حضور گروه‌های نمایشی داخلی و خارجی در شهر همدان برگزار شد.