دسترسی رایگان مردم جهان به ۳۳ فیلم و مستند دربارۀ فلسطین

بخش مستند خبرگزاری «الجزیره»، مجموعه‌ای از فیلم‌ها و مستندهای معتبر را دربارۀ فلسطین، به شکل رایگان در دسترس مخاطبان قرار داده است. این مستندها با پرداخت به موضوعاتی چون تاریخ فلسطین، زندگی روزمره مردم و تحولات سیاسی و اجتماعی، تصویری جامع از وضعیت این منطقه نمایش می‌دهند.

کد خبر: ۳۸۵۱

تاریخ: ۰۱ شهريور ۱۴۰۴ - ۱۵:۳۵

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، این روزها دیگر صدای «Free Palestine» (آزاد باد فلسطین!) نه فقط در محافل سیاسی و نخبگانی بلکه در خیابان‌‌های کشورهای مختلف دنیا پیچیده است، اما این هنرمندان‌‌اند که با شهود و لطافتشان راه را برای جهانی آزاد و بی‌ستم روشن کرده‌‌ و از چند دهه‌ پیش تا اکنون، هنر را به‌خدمت انصاف و حقیقت درآورده‌اند.

«الجزیره‌داکیومنتری» مجموعه‌ای از مستندهای معتبر را درباره فلسطین، به شکل رایگان در اختیار عموم مخاطبان قرار داده است. این مستندها با پرداخت به موضوعاتی چون تاریخ فلسطین، زندگی روزمره مردم و تحولات سیاسی، تصویری جامع از وضعیت این منطقه نمایش می‌دهند.  در ادامه پیوندهایی به این فیلم‌ها آمده است که برای گسترش پیام، آن‌ها را تماشا و به اشتراک بگذارید.

«Keeper of Memory»

این مستند با تمرکز بر زندگی و خاطرات نسل‌های گذشته فلسطینی حافظ تاریخ شفاهی این مردم است. کارگردان این مستند، اثرش را با مصاحبه با شخصیت‌های مختلف پیش برده است. فیلم‌ساز تلاش کرده است تا روایت‌های فراموش‌شده را زنده کند و به نسل‌های جدید منتقل نماید.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Empty Seat»

«Empty Seat» زندگی دانش‌آموزان فلسطینی را هدف گرفته است؛ آن‌ها که هر روز با فقدان همکلاسی‌های خود در حملات نظامی و درگیری‌‌ها مواجه‌اند. این مستند با استفاده از تصاویر آرشیوی و مصاحبه با خانواده‌ها، ژرفای تراژدی‌های انسانی را به نمایش می‌گذارد.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Resistance Pilot»

این مستند داستان یک خلبان فلسطینی را روایت می‌کند که در دوران مقاومت علیه اشغالگری، با استفاده از هواپیماهای سبک، عملیات‌های شجاعانه‌ای انجام می‌دهد. فیلم با نمایش تصاویر نادر از این عملیات‌ها، جنبه‌های کمترشناخته‌شده تاریخ مقاومت فلسطین را نشان می‌دهد.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Jenin»

فیلم «Jenin» بر نبرد جنین در سال ۲۰۰۲ استوار است. این پیکار یکی از خونین‌ترین درگیری‌ها در تاریخ فلسطین بود. این مستند با استفاده از شهادت‌های عینی و تصاویر میدانی، واقعیت‌های پشت پرده این نبرد را آشکار می‌سازد.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«The Olive Tree»

«The Olive Tree» داستان خانواده‌ای فلسطینی را روایت می‌کند که درخت زیتون قدیمی‌شان را به‌عنوان نمادی از هویت و مقاومت خود می‌بینند. فیلم با تمرکز بر این درخت، نمایش تاریخ و فرهنگ فلسطین است.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Scenes from the Occupation in Gaza»

این مستند که در سال ۱۹۷۳ ساخته شده، یکی از اولین آثار سینمایی است که اشغال نوار غزه را بررسی کرده و نمایشگر زندگی مردم غزه در دوران اولیه اشغالگری است.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Gaza Fights For Freedom»

این مستند با تمرکز بر تظاهرات «راهپیمایی بازگشت» در غزه، راوی مقاومت مسالمت‌آمیز مردم در برابر اشغالگری است. فیلم با استفاده از تصاویر نادر و شهادت‌های عینی، واقعیت‌های پشت پرده این اعتراضات را نشان می‌دهد.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Arna’s Children»

«Arna’s Children» داستان گروه تئاتر کودکان در منطقه جنین را روایت می‌کند. این مستند با تمرکز بر زندگی این کودکان و تأثیرات جنگ بر آن‌ها، به جنبه‌های انسانی درگیری‌ها می‌پردازد.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Strawberry»

«Strawberry» داستان کودکی فلسطینی را روایت می‌کند که در پی جنگ و درگیری‌ها، تلاش می‌کند تا زندگی عادی خود را بازسازی کند. فیلم با استفاده از نمادهای ساده، پیام‌های عمیقی درباره امید و مقاومت منتقل می‌کند.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«The Place»

«The Place» به زندگی روزمره مردم فلسطین در سایه اشغالگری می‌پردازد. فیلم با تمرکز بر مکان‌های خاص، داستان‌های انسانی را روایت می‌کند که در دل درگیری‌ها و محدودیت‌ها شکل می‌گیرند.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«The Mayor»

«The Mayor» راوی داستان شهردار فلسطینی است که در شرایط دشوار تلاش می‌کند تا خدمات به مردمش ارائه دهد. فیلم با نمایش چالش‌های مدیریتی در مناطق اشغالی، جنبه‌های سیاسی و اجتماعی زندگی فلسطینیان را نمایش می‌دهد.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«The Creation and the Nakba 1948»

این مستند گویای وقایع سال ۱۹۴۸ و تأسیس اسرائیل است؛ وقایعی که به آوارگی و ناپدیدشدن بسیاری از فلسطینیان  منتهی شد. فیلم با استفاده از منابع تاریخی و شهادت‌های عینی، راوی این رویدادهاست.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Occupation 101»

«Occupation 101» به تاریخچه و ابعاد مختلف اشغالگری اسرائیل در فلسطین اشاره می‌کند. فیلم با استفاده از منابع مختلف، تحلیلی جامع از وضعیت کنونی ارائه می‌دهد.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«The Shadow of Absence»

این مستند، روایتی انسانی و سنگین از فقدانی است که شاید در نگاه اول کمتر دیده می‌شود: نبود عزیز و چالش بازگویی فقدان. کارگردان فیلم به‌سراغ خانواده‌هایی رفته که عزیزانشان در جنگ، بازداشت یا درگیری‌ها ناپدید شده‌اند و هنوز خبری از سرنوشت‌شان نیست. او با قرار دادن دوربین مقابل چشم‌ها و صدای بازماندگان، تاریکی ناشناخته‌بودن مرگ یا بازداشت را به تصویری ملموس می‌کشد.

«سایهٔ فقدان» از منظر رسانه‌ای سند مهم محسوب می‌شود؛ چرا که فقدان‌هایی را نشان می‌دهد که همچنان در حافظه جمعی معلق مانده‌اند.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«The Don’t Exist»

این مستند هویت فلسطینی را از منظر فردی و جمعی با دقت نقد می‌کند، به‌ویژه در نسبت با روایت غالب که خواهان تعیینی مبهم یا انکار هویت فلسطینی است. سخنان برخی رهبران بین‌المللی یا تاریخ‌نویسان، حتی تا دهۀ اخیر، به‌گونه‌ای بوده که فلسطینیان را فاقد وجود جمعی می‌خواندند. فیلم با مصاحبه‌هایی از فعالان فرهنگی، یاران تاریخی و روشنفکران نسل‌های مختلف، این انکار را به چالش می‌کشد. کارکرد رسانه‌ای این مستند در برجسته‌کردن مسئلۀ هویت فرهنگی و سیاسیِ فلسطینی، کاربرد دانشگاهی و اجتماعی گسترده‌ای یافته است.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«As The Poet Said»

این مستند با تمرکز بر شاعر فلسطینی –اعم از محمود درویش و دیگرانی که امواج مقاومت را در اشعارش شکل داده‌اند– تصویری شاعرانه و مستند از نقش کلمات در نگهداری هویت ارائه می‌کند. شاعر داستان را منتقل می‌کند؛ اشعار از خاطرات، تبعید، عشق به وطن و اعتراض اجتماعی جوانه می‌زنند. نماهای فیلم معمولاً ترکیبی از تصاویر شاعر و مطالعه‌کنندگان شعر در مکان‌های طبیعی و شهری‌اند. نقد مهم فیلم در این است که نشان می‌دهد ادبیات، به‌ویژه شعر، نه فقط زیباست، بلکه تسلی‌بخش و سازنده تاریخ جمعی نیز هست.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Five Broken Cameras»

فیلمی تجربی و مستند است که با هسته‌ای محکم از زندگی شخصی، تاریخ جمعی را روایت می‌کند. دوربین‌های شکسته نمادی از هر مرحله فشار، خشونت و زخم‌های زندگی ویدیویی‌اند. این مستند طبقه‌ای از اعتراضات مسالمت‌آمیز روستای بیلین را ثبت کرده است. آنچه فیلم را ماندگار کرده، روایت اول‌شخص است که از زبان دوربین‌ها سخن گفته می‌شود.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Paradise Now»

این فیلم بلند داستانی ریشه‌ در زمین واقعیت دارد و داستانش مهمل نیست؛ «Paradise Now» روایت دو جوان فلسطینی در آستانۀ عملیات انتحاری در تل‌آویو است. شخصیت‌ها در تضاد درونی قرار دارند: یکی تردید دارد، دیگری معتقد است قربانی راهی برای اثبات هویت است. فیلم با صحنه‌هایی ظریف از شخصیت‌پردازی و فضاسازی غربت‌محور، مخاطب را در موضوعی جدی گرفتار می‌کند: انتخاب میان ساراندن زخم یا غرق‌شدن در آن. این فیلم از منظر سینمایی در سطح جهانی درخشان اس و نگاهی انسانی به پدیده‌ای سیاسی و پیچیده دارد.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Abnadam»

«Abnadam» فیلم کوتاهی است که در میان آثار فلسطینی کمتر شناخته‌شده است، اما عمق دارد. این اثر راوی زنی است که در جامعه‌ای مردسالار به‌دنبال هویت خود می‌گردد؛ فضای فیلم با رنگ‌آمیزی زنانه همراه با عکس‌هایی از دنیای روزمره‌اند. فیلمساز از وسایلی مانند لباس‌ها، خاطرات روزمره و فضاهای خانه برای ترکیب صداهای درونی و بیرونی استفاده کرده است. روایت در عین کوتاهی، نمادی از مقاومت روزمره زنان در گذشته و امروز فلسطین است.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Wedding of Galilee»

فیلمی بلند و داستانی که در زمان خود، در میان نخستین فیلم‌های بلند فلسطینی شناخته شد. روایت از مراسم عروسی در روستایی آغاز می‌شود که ناگهان در حضور فرماندار اسرائیلی به میدانی برای مذاکره سیاسی تبدیل می‌شود. تصویر فرهنگ فلسطینی با آیین عروسی، غذا، موسیقی و روابط خانوادگی زنده است. در عین حال، کنترل سیاسی و حضور اشغالگر به‌شدت محسوس است. این اثر کارگردانی و فیلمنامه‌ای به‌شدت انسانی و هنرمندانه دارد.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Keffiyeh»

فیلم بلند مستند-تئاتری درباره‌ شال معروف فلسطینی‌ کفیه است. فیلم از زاویۀ فرهنگی و تاریخی به ساختار تبدیل این پوشاک به نماد مقاومت می‌پردازد. روایت از طریق گفت‌وگو با تاریخ‌دانان مد و فعالان سیاسی و تصویرهای کارگاهی تولید کفیه همراه با موسیقی محلی فلسطینی انجام می‌شود. تماشاچی درمی‌یابد که چگونه یک قطعه پارچه تبدیل به زبان بصری هویت و اعتراض شده است.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Slingshot Hip Hop»

فیلم با تمرکز بر گروه‌های موسیقی مثل DAM (یکی از اولین گروه‌های رپ فلسطینی)، PR و هنرمندان جوان دیگر، نشان می‌دهد چگونه زبان موسیقی تبدیل به ابزاری برای مقاومت، هویت‌سازی و اعتراض می‌شود.

«Slingshot Hip Hop» فراتر از موسیقی است؛ این فیلم فرهنگی جایگزین را ثبت می‌کند که نسل جدید فلسطینی‌ها از طریق آن، خشم، امید، و آرزوهایشان را بیان می‌کنند. در شرایطی که فضای عمومی تحت محدودیت‌های نظامی، سانسور و فقر شدید است، رپ برای این جوانان بدل به رسانه‌ای زنده و بی‌واسطه می‌شود. ترانه‌ها در فیلم به موضوعاتی چون اشغال، بیکاری، فقر، نژادپرستی و محدودیت آزادی تردد می‌پردازند.

فیلم همچنین پل ارتباطی بین جوامع پراکنده فلسطینی را برقرار می‌سازد؛ جوانان غزه، کرانه باختری و حتی فلسطینی‌های ساکن اسرائیل با همدیگر شبکه‌ای فرهنگی می‌سازند. این وجه شبکه‌ای و فرامکانی، اهمیت هیپ‌هاپ را به‌عنوان مقاومت فرهنگی چندبرابر می‌کند.

«Slingshot Hip Hop» در جشنواره ساندنس 2008 به نمایش درآمد و تحسین زیادی به دست آورد. منتقدان آن را نمونه‌ای از مستندسازی موسیقی-سیاسی دانستند که موفق شده فراتر از کلیشه‌های جنگ و خشونت، تصویری تازه و زنده از زندگی و مقاومت فلسطینی‌ها ارائه کند.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Tall al-Zaatar” 1977, Jean Khalil Chamoun»

این مستند روایتی تکان‌دهنده از سرنوشت هزاران فلسطینی در اردوگاه تل‌الزعتر است. فیلم بر تجربه بازماندگان تمرکز دارد و مقاومت فلسطینی‌ها در برابر محاصره را بازنمایی می‌کند.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Tall al-Zaatar_The Secrets of the Battle»

این مستند به محاصره و نبرد خونین اردوگاه فلسطینی تل‌الزعتر در سال ۱۹۷۶ می‌پردازد. با استفاده از شهادت‌ها و تصاویر آرشیوی، ابعاد انسانی و نظامی این فاجعه را روایت می‌کند.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

In the Grip of the Resistance

این مستند محصول فضای متشنج پس از جنگ‌های اواخر دهه هفتاد است و به‌طور مشخص به گروه‌های مقاومت فلسطینی در اردوگاه‌ها می‌پردازد. فیلم با ترکیبی از تصاویر آرشیوی و گفت‌وگوهای میدانی نشان می‌دهد که چگونه جنگ و اشغال، به جای خاموش کردن میل به بقا، انرژی و سازماندهی تازه‌ای در میان جوانان ایجاد کرده است. روایت فیلم خشک و شعاری نیست؛ دوربین نزدیک به زندگی روزانه اردوگاه‌ها می‌رود، جایی که کودکان، زنان و مردان در عین محرومیت، در حال سازماندهی جمعی‌اند. اهمیت تاریخی اثر در این است که تصویری نادر از شکل‌گیری فرهنگ مقاومت جمعی در میان آوارگان ثبت کرده است. از این مستند بارها در پژوهش‌های دانشگاهی به‌عنوان منبع اولیه درباره سیاست‌های مقاومت در اوایل دهه هشتاد استفاده شد.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Swings»

این اثر فیلمی کوتاه که به زندگی کودکان در غزه می‌پردازد. عنوان آن از تاب‌های ساده‌ای گرفته شده که در کوچه‌های شلوغ نصب شده‌اند. کارگردان در این فیلم، تضاد عمیقی میان معصومیت کودکانه و خشونت روزمره محاصره را به نمایش می‌گذارد. کودکان در حالی تاب می‌خورند و می‌خندند که صدای پهپادها و انفجارهای دوردست در پس‌زمینه شنیده می‌شود. فیلم‌برداری مینیمال اما اثرگذار است. تماشاچی با قاب‌های ثابت، صدای محیط و گفت‌وگوهای کوتاه کودکان درمی‌یابد که بازی برای این بچه‌ها تفریح ساده نیست، بلکه مقاومتی نمادین در برابر روزمرگی مرگبار است. ارزش این اثر در همین نگاه شاعرانه و ظریف به زندگی کودکان در شرایط غیرانسانی است.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Naji al-Ali: An Artist with Vision»

این مستند به زندگی و میراث ناجی‌العلی؛ کاریکاتوریست مشهور فلسطینی می‌پردازد که با شخصیت «حنظله» به صدای وجدان جهان عرب بدل شد. فیلم مسیر زندگی او را از اردوگاه‌های لبنان تا ترور در لندن دنبال می‌کند. گفت‌وگو با همکاران، دوستان و تحلیل‌گران در کنار نمایش آثارش، نشان می‌دهد که چرا کاریکاتورهای او هنوز هم زنده و برانگیزاننده‌اند. فیلم نه‌فقط زندگی یک هنرمند، بلکه تاریخچه‌ای از مقاومت فرهنگی در جهان عرب را به تصویر می‌کشد. اهمیت مستند در این است که ناجی العلی را نه تنها به‌عنوان کاریکاتوریست سیاسی، بلکه به‌مثابه مورخی بصری معرفی می‌کند.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«The Upper Gate»

این مستند بر بخش قدیمی شهر ناصره تمرکز دارد و سرگذشت خانواده‌ها و بناهایی را روایت می‌کند که طی دهه‌ها اشغال و سیاست‌های توسعه‌ای از میان رفته‌اند. فیلم ساختاری شاعرانه دارد: نماهای طولانی از کوچه‌ها و دروازه‌های تاریخی با صدای گفتار متن که خاطرات سالخوردگان را بازگو می‌کند. اثر به‌ویژه بر «باب‌العلویه» یا همان دروازۀ بالایی تمرکز دارد که زمانی یکی از ورودی‌های اصلی شهر بود. فیلم در عین ثبت معماری و تاریخ، لایه‌ای عاطفی دارد؛ زیرا نشان می‌دهد که چگونه محو یک دروازه یا کوچه، معادل محو بخشی از حافظه جمعی مردم است.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«In Search of Palestine»

فیلم از نظر ساختاری یک جست‌وجوی شخصی است، اما در سطحی گسترده‌تر به موضوع تبعید و هویت می‌پردازد. راوی با آرامش و دقت روشنفکرانه، روایت می‌کند که چگونه خانه کودکی‌اش اکنون در اختیار خانواده‌ای اسرائیلی است و چگونه خاطره شخصی با واقعیت سیاسی گره خورده. فیلم نمونه‌ای ممتاز از تلفیق اتوبیوگرافی و تحلیل سیاسی است و جایگاه کاراکتر را به‌عنوان صدایی جهانی در دفاع از عدالت تثبیت می‌کند.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Salt of this Sea»

این اثر فیلمی داستانی است به کارگردانی آن‌ماری جاسر که در مرز میان داستان و مستند حرکت می‌کند. داستان دختری فلسطینی_آمریکایی است که برای بازپس‌گیری ارث خانوادگی به رام‌الله بازمی‌گردد. فیلم در دل خود پرسش‌های بزرگ‌تری طرح می‌کند: مالکیت، ریشه‌ها و مفهوم بازگشت. بخش زیادی از صحنه‌ها در مکان‌های واقعی و میان مردمی عادی فیلم‌برداری شده و همین امر حال‌وهوای مستندگونه‌ای به اثر داده است. بازیگران غیرحرفه‌ای در کنار صحنه‌های شهری رام‌الله، فیلم را به سندی زنده از وضعیت معاصر فلسطین بدل کرده‌اند. «Salt of this Sea» هم در جشنواره کن توجه بسیاری را برانگیخت و هم در میان جامعه فلسطینی به عنوان صدای نسلی جدید بازتاب یافت.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«Speak, Bird»

عنوان فیلم برگرفته از ضرب‌المثل عربی است که قصه‌گویی را آغاز می‌کند: «ای پرنده، بگو». فیلم سراغ روایت‌های عامیانه و افسانه‌های شفاهی فلسطینی می‌رود و آن‌ها را با تصاویر معاصر درهم می‌آمیزد. زنان و مردان سالخورده قصه‌هایی از عشق، جدایی، قهرمانان و جن‌ها نقل می‌کنند؛ قصه‌هایی که در عین تخیلی بودن، حامل تاریخ و حافظه جمعی‌اند. این مستند نشان می‌دهد که چگونه روایت شفاهی ابزار مقاومت فرهنگی است؛ چرا که در نبود اسناد رسمی، قصه‌ها حامل تاریخ می‌شوند. فیلم تجربه‌ای شاعرانه و در عین حال مردم‌نگارانه است که ارزش زیادی برای پژوهشگران فرهنگ عامه دارد.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«The Palestinian Exodus»

روایت فیلم فراتر از ثبت تاریخ است؛ در گفت‌وگو با شاهدان عینی از ده‌ها روستا و شهر، ابعاد انسانی کوچ اجباری روشن می‌شود. اثر در چهار قسمت ساخته شد و کوشیده است میان روایت فلسطینی‌ها و اسناد بریتانیایی/اسرائیلی تعادل برقرار کند. این سریال در میان منابع معتبر برای بررسی علمی نکبا جایگاه مهمی دارد و به‌ویژه برای پژوهش‌های دانشگاهی به‌عنوان منبعی قابل اعتماد به کار می‌رود.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.

«I Am Jerusalem»

این مجموعه مستند قدس را به‌عنوان مرکز هویت، تاریخ و مناقشه فلسطینی بررسی می‌کند. فیلم با بهره‌گیری از روایت‌های شخصی و تاریخی، جایگاه قدس در حافظه جمعی فلسطینیان را برجسته می‌‌کند.

فیلم را از اینجا تماشا کنید.