مددکاری اجتماعی؛ بزرگترین جنبش غیرسیاسی جهان برای صلح و عدالت

مددکاری اجتماعی بزرگترین جنبش غیرسیاسی در سطح جهان برای صلح و عدالت اجتماعی است و تحقیقات نشان می‌دهند در حوزه مددکاری اجتماعی، به ازای هر دلاری که برای خدمات اجتماعی خرج می شود، سه دلار بازگشت سرمایه برای اقتصاد ملی وجود دارد.

کد خبر: ۲۴۵۶

تاریخ: ۲۸ اسفند ۱۴۰۳ - ۰۸:۵۵

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، هر ساله روز جهانی مددکاری اجتماعی در سراسر جهان در سومین سه‌شنبه ماه مارس جشن گرفته می‌شود و رویدادهایی در طول ماه مارس بدین مناسبت از سوی سازمان‌های مختلف اجتماعی، مخصوصا سازمان‌های جامعه مدنی برگزار می‌شود، فرصتی است برای مددکاران اجتماعی، تا دستاوردهای خود را جشن بگیرند.

«فدراسیون بین‌المللی مددکاران اجتماعی» (IFSW)(1)، اعلام کرده است که امسال روز جهانی مددکاری اجتماعی در 18 مارس 2025 برگزار می‌شود و موضوع آن «تقویت همبستگی بین نسلی برای رفاه پایدار» است که بر اهمیت مراقبت و احترام در بین نسل‌ها برای ایجاد جوامع قوی، حفظ محیط‌زیست و به اشتراک گذاشتن خرد برای آینده‌ای بهتر تأکید می‌کند.

هدف روز جهانی مددکاری اجتماعی

هدف روز جهانی مددکاری اجتماعی، افزایش دید خدمات اجتماعی برای آینده جوامع و دفاع از عدالت اجتماعی و حقوق بشر است. نقش مددکاران اجتماعی همکاری با افراد، خانواده‌ها، گروه‌ها و جوامع برای بهبود رفاه فردی و جمعی است و به مسائل اجتماعی، از جمله نژادپرستی، فقر و بیکاری، با رویکرد و مهارت‌هایی که منعکس‌کننده مبارزه با نابرابری‌ها هستند، می‌پردازد. مددکاری اجتماعی، رویکردی بین‌رشته‌ای و مبتنی بر تعهد به برابری اجتماعی و عدالت اجتماعی، است. از منظر جامعه‌شناسی «بینز»(Baines, 2017)، مشارکت مردم می‌تواند قدرت‌بخش یا سرکوب‌کننده باشد، بسته به اینکه چگونه با مسائل اجتماعی درگیر شویم، تشخیص دهیم و به آنها احترام بگذاریم.

پیشینه

در سال 1898 اولین کلاس مددکاری اجتماعی در دانشگاه کلمبیا برگزار شد. بزرگداشت روز جهانی مددکاری اجتماعی نیز از سال 1931، توسط جین آدامز، پیشگام مددکاری اجتماعی و از اولین زنان برنده جایزه صلح نوبل ابداع شد. جین آدامز، مددکار اجتماعی «مادر مددکاری اجتماعی»، اتحادیه بین المللی زنان برای صلح و آزادی را در سال 1919 و «خانه مددکاری اجتماعی هال هاوس» را تأسیس کرد. آدامز نقش مهمی در ترغیب افراد بیشتر به بررسی مشکلات اجتماعی و محیطی مسبب ایجاد مشکلات اجتماعی، ایفا کرد.

این انجمن جایی بود که مهاجران جوامع مختلف برای یادگیری، غذا خوردن، بحث و گفتگ‌وگو و سازگاری با جامعه در کشور جدیدشان گرد‌هم می‌آمدند و اولین جایی بود که با ارائه برنامه‌های آموزشی، خدمات بهداشتی، کتابخانه‌ها و سایر فعالیت‌ها به جوامع آسیب‌دیده خدمت‌رسانی می‌کرد. هال هاوس سهم زنان را در کار اجتماعی حرفه‌ای کرد و آنها با کار محله‌ای خود به تمرکز سیاسی و اجتماعی ساختاری‌تری کمک کردند.

مددکاری اجتماعی چیست؟

مددکاران اجتماعی در جوامع با افرادی که در زندگی با چالش‌‌هایی روبرو هستند، تعامل و به مردم کمک می‌کنند تا محیطی را مناسب زندگی سالم از طریق تصمیم‌گیری، تولید، مسئولیت اجتماعی و سلامت اقتصادی، اجتماعی، بسازند. حقوق بشر و عدالت اجتماعی در هر تفکر و عمل مددکاران اجتماعی حیاتی است. بیانیه اصول اخلاقی، هر مددکار اجتماعی را راهنمایی می‌کند تا نابرابری‌ها و تبعیض در همه اشکال آن را به چالش بکشد و افراد را قادر سازد تا مسئولیت زندگی خود را بر عهده بگیرند، مشروط بر اینکه آن‌ها به دنبال آسیب‌رساندن یا سوء استفاده از دیگران نباشند.

مددکاران اجتماعی بر حفاظت اجتماعی و تغییر  و تحول، باور دارند. آنان معتقدند که صدقه تغییر نمی آورد، بلکه می‌تواند وابستگی ایجاد کند. حمایت اجتماعی یک مسئولیت اجتماعی است، اما باید به شمول و انسجام اجتماعی در جوامع ما منجر شود. مددکاران اجتماعی مهارت‌ها، دانش و تخصص دارند تا در کنار مردم کار کنند و از آن‌ها در مسیر تغییر حمایت کنند تا بتوانند به رفاه فردی و جمعی دست یابند.

تحقیقات نشان می‌دهند در حوزه مددکاری اجتماعی، به ازای هر دلاری که برای خدمات اجتماعی خرج می شود، 3 دلار بازگشت سرمایه برای اقتصاد ملی وجود دارد و سرمایه گذاری مددکاری اجتماعی انسجام و صلح اجتماعی را ایجاد می کند و از سوی دیگر به واسطه آن تولید افزایش یافته و اشتغال رونق می‌گیرد. مددکاری اجتماعی بزرگترین جنبش غیرسیاسی در سطح جهان برای صلح و عدالت اجتماعی است.

مقابله خیریه‌ها با رویکرد مددکاری اجتماعی علیه چالش‌های جامعه

جامعه انسانی همواره با چالش‌های متعدد اجتماعی روبرو بوده است. موسسات خیریه با مددکاری اجتماعی تا حدودی به رفع معضلات اجتماعی کمک کرده و جوامع را تقویت می‌کنند. این سازمان‌ها، با مددکاری اجتماعی که با مهربانی و درک عمیق مسائل اجتماعی تغذیه می‌شوند، نقشی حیاتی در توانمندسازی افراد و خانواده‌ها برای غلبه بر چالش‌ها و پیشرفت دارند.

یک موسسه خیریه رفاه اجتماعی فراتر از خدمات مستقیم است. مددکاران اجتماعی خیریه‌ها، انسجام اجتماعی را تقویت می‌کنند و قهرمانان عدالت اجتماعی هستند زیرا در مورد مسائل اجتماعی، آگاهی را افزایش می‌دهند و توانایی ایجاد تغییرات اجتماعی  و پاسخگویی نهادهای دولتی را دارند.

موسسات خیریه مددکاری اجتماعی

موسسات خیریه مددکاری اجتماعی سازمان‌های غیرانتفاعی هستند که به طیف وسیعی از مسائل اجتماعی، از فقر و بی‌خانمانی گرفته تا سلامت روان و رفاه کودکان اختصاص دارند. بر خلاف سایر سازمان‌های خیریه که ممکن است در درجه اول بر ارائه کمک‌های فوری تمرکز کنند (بانک‌های غذا یا سرپناه)، مؤسسات خیریه مددکاری اجتماعی بر راه‌حل‌های پایدار و بلندمدت برای مشکلات اجتماعی تأکید دارند. رسالت آن‌ها ریشه در اصول عدالت اجتماعی، برابری و این باور دارد که همه سزاوار فرصتی منصفانه برای زندگی کامل هستند.

از آگاهی تا اقدام: چهار رکن نحوه خیریه مددکاری اجتماعی: موسسات خیریه مددکاری اجتماعی به مجموعه وسیعی از مسائل اجتماعی می پردازند و از مددکاران اجتماعی، مشاوران و سایر متخصصان آموزش دیده برای حمایت از افراد و خانواده‌ها در غلبه بر چالش‌هایشان استفاده می کنند. در حالی که رویکردهای خاص ممکن است متفاوت باشد، اکثر موسسات خیریه مددکاری اجتماعی یک مجموعه اصلی از اصول را به اشتراک می‌گذارند که به توانمندسازی جامعه کمک می کند. افزایش آگاهی، لابی برای تغییر سیاست‌ها و حمایت از حقوق جمعیت‌های آسیب‌پذیر، جنبه‌های حیاتی کار خیریه مددکاری اجتماعی، هستند. هدف این اقدامات ایجاد جامعه‌ای عادلانه تر است که در آن همه فرصت شکوفایی داشته باشند.

موسسات خیریه مددکاری اجتماعی افراد را به مهارت‌ها و دانشی مجهز می‌کنند که برای دفاع از خود، مدیریت امور مالی و تصمیم گیری آگاهانه در مورد زندگی خود نیاز دارند. ایجاد فضاهایی برای ارتباط، تقویت حس تعلق و ارتقای انسجام اجتماعی از جنبه‌های کلیدی توانمندسازی جامعه است. خیریه‌های مددکاری اجتماعی این ارتباطات را از طریق گروه‌های حمایتی، کارگاه ها و رویدادهای اجتماعی تسهیل می‌کنند.

مددکاری اجتماعی در جهان چه وضعیتی دارد؟

یک مطالعه جهانی اخیر نشان‌دهنده کاهش نگران‌کننده در شرایط کاری و رفاه مددکاران اجتماعی در طول سه سال گذشته است. این تحقیق که در مناطق مختلف انجام شده است، کاهش قابل توجهی در رضایت شغلی، استقلال، وضوح نقش و رفاه روانی مددکاران اجتماعی را نشان می‌دهد. این یافته‌ها فشارهای فزاینده‌ بر مددکاران اجتماعی را عامل عدم اثربخشی آنان را در جامعه معرفی می‌کند.  این یافته تاکید دارد که نفش‌آفرینی مددکاران اجتماعی به سطح رفاه اقتصادی مددکاران آنان ارتباطی مستقیم دارد. این مطالعه همچنین شرایط کاری مددکاران اجتماعی را در مقایسه با سایر حرفه‌ها در میان سخت‌ترین مشاغل قرار داده است.

مددکاران اجتماعی، با امواج جدیدی از چالش‌ها مواجه هستند که نیازمند راه حل‌های خلاقانه است. اولویت دادن به تقاضاهای در حال تغییر و افزایش جمعیت‌های نیازمند به خدمات در کنار منابع محدود یا دسترسی به ارزیابی‌های کامل یکی از این چالش‌ها است که بعد از همه گیری کرونا و در سال‌های اخیر ابعاد جدی‌تری را به خود دیده است. روبرو شدن با این چالش توسط مددکاران اجتماعی،نیاز به آموزش، کار میدانی عملی و تخصصی را ضروری می‌سازد.

پی‌نوشت:

فدراسیون بین المللی مددکاران اجتماعی (IFSW) یک سازمان بین‌المللی غیردولتی برای مددکاری اجتماعی حرفه‌ای است که شامل 141 انجمن حرفه‌ای مددکاری اجتماعی است و بیش از 3 میلیون مددکار اجتماعی را نمایندگی می‌کند. IFSW دارای وضعیت مشاوره رسمی(مقام مشورتی) با سازمان ملل متحد و سایر نهادهای جهانی است. هدف این سازمان کمک به دستیابی به یک دنیای عادلانه اجتماعی از طریق کار اجتماعی حرفه ای است. IFSW و شرکای آن استانداردهای بین المللی مددکاری اجتماعی، تعریف مددکاری اجتماعی و سیاست هایی را تنظیم و بررسی می کنند که نتایج عملکرد خوب را ارتقا می دهند.

منابع:

fco.ngo

basw.co.uk

iasw

ifsw.org

International Federation of Social Workers