«توسعه‌پذیری» یا «توسعه‌آفرینی» سمن‌ها؛ کدام مهم است؟

ایثار خدادادی؛ مدرس و مشاور مدیریت ان‌جی‌اوها معتقد است: بسیاری از سمن‌ها در کشورمان صرفاً «توسعه‌پذیر» هستند و فعالیت‌های خود را به خوبی توسعه داده‌اند، در حالی که برخی سمن‌ها «توسعه‌آفرین» هستند و به جای اینکه صرفاً به فکر توسعۀ فعالیت‌های خود باشند، در هنجارها و سطح آگاهی جامعه تغییراتی ایجاد می‌کنند که از بازتولید بسیاری از آسیب‌ها جلوگیری شود.

کد خبر: ۲۲۰۶

تاریخ: ۰۴ بهمن ۱۴۰۳ - ۱۱:۳۵

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، ایثار خدادادی؛ مدرس و مشاور مدیریت NGO و مدیریت منابع انسانی با انتشار ویدئویی در کانال تلگرامی «رادیو منابع انسانی»، درباره موضوع «توسعه‌پذیری یا توسعه‌آفرینی سمن‌ها» به ارائه نظرات خود پرداخته است.

خدادادی ضمن اشاره به کم‌رنگ‌شدن مفهوم و کارکرد «توسعه‌آفرینی» در جامعه مدنی ایران در طی سال‌های اخیر به تعریف و تفکیک مفهومی دو واژه «توسعه‌پذیری» و «توسعه‌آفرینی» پرداخته و گفت: وقتی یک سازمان قواعد و چارچوب‌‎های مشخص‌شده‌ای که در راستای توسعه است را پذیرفته و در قالب آن جلو برود، به آن «توسعه‌پذیر» می‌گوییم ولی وقتی سازمانی به تولید هنجارها و قواعد اجتماعی جدید برای جامعه خود اقدام می‌کند که منجر به توسعه جامعه می‌شود، به آن اصطلاحاً «توسعه‌آفرین» می‌گوییم.

مدیرعامل گروه «بهین‌مشاوران» با ارائه مثالی از فعالیت‌های داوطلبانه به تشریح فضای گفتمانی حاکم بر سمن‌ها در ایران پرداخت و در ادامه گفت: اگر نگاهی به NGO ها در سال‌های اخیر بیندازیم، متوجه می‌شویم که روند آن‌ها شدیداً به سمت توسعه‌پذیری می‌رود و خبری از توسعه‌آفرینی در میان آن‌ها نیست. مثالی برای شما می‌زنم. اینکه من در حوزه کودکان کار، توانمندسازی کودکان را خیلی خوب جلو می‌برم و آن‌ها و خانواده‌هایشان را یک پکیج می‌بینم و روی معلمان و محیط آن‌ها کار می‌کنم و در قالب تمام چارچوب‌های مشخص پذیرفته‌شده حوزه کودکان کار عمل می‌کنم، یک رویکرد توسعه‌پذیری است.

وی افزود: ولی یک‌وقت من در کنار این موضوع، روی آگاهی اجتماعی کار می‌کنم و به شهروندان یاد می‌دهم که باید با این آسیب اجتماعی چگونه برخورد کنند و روی ذهن و فکر جامعه تأثیر می‌گذارم که حق و حقوق کودکان چیست و نقش این کودکان در کنار کودکان خود شما در رشد و توسعه جامعه چیست و تلاش می‌کنم تأمین منابع سازمانم مبتنی بر احساس نباشد و مبتنی بر آگاهی باشد و اگر یک‌نفر به من یک‌میلیون‌تومان پول داد از سر دلسوزی آن را به من نداده است و از سر آگاهی و اینکه خود را نسبت به کودکان در سطح جامعه خود را مسئول دانسته است، به من کمک کرده است [در این‌صورت رویکرد ما مبتنی توسعه‌آفرینی است.]»

خدادادی از NGOها به عنوان «موتور توسعه جوامع» یاد کرد و از مدیران و کنشگران این عرصه درخواست کرد: یادمان باشد NGO ها به عنوان موتور توسعه جوامع باید توسعه‌آفرین باشیم. نباید توسعه‌پذیر باشیم و در چارچوب‌هایی که فیکس شده و به ما تحمیل شده یا در دنیا این‌طور کار می‌کنند، الزاماً جلو برویم. ما باید آگاهی ایجاد کنیم و تأثیرات عمیق روی آگاهی اجتماعی مردم درخصوص آسیب‌های اجتماعی بگذاریم که ریشه آسیب‌ها و نقش شهروندی در آن چیست؟

وی در ادامه سخنان خود ضمن اشاره به تأثیر آگاهی و توانمندسازی فراتر از چارچوب‌های سازمانی در شکل‌های به انسان‌های مسئولیت‌پذیر در جامعه به تفاوت بخش خصوصی و بخش سوم یا NGO ها پرداخت و از کنشگران جامعه مدنی خواست وظایف خود در توسعه‌آفرینی را فراموش نکنند. وی گفت: فرق ما با بخش خصوصی این است که این بخش در اکثر سازمان‌ها تأثیری روی توسعه‌آفرینی ندارد مگراینکه سازمانی نوآور باشد اما بخش سوم یا NGOها قرار است توسعه‌آفرین باشند و جامعه را به واسطه آگاهی‌ای که به آن می‌دهند به جلو هُل بدهند.

گزارش از زهرا حاتمی