نگاهی به تاریخچۀ نهضت جهانی صلیب سرخ و هلال احمر

موضوع امسال روز جهانی صلیب سرخ و هلال احمر، «زنده‌نگه‌داشتن بشریت» و شعار آن، «من با شادی می‌بخشم» است. همچنین کاربران انگلیسی‌زبان با هشتک «هر کاری که ما انجام می‌دهیم از قلب است» آن را گرامی می‌دارند. در این گزارش به تاریخچه‌ای از شکل نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر اشاره شده است.

کد خبر: ۱۰۲۳

تاریخ: ۱۹ ارديبهشت ۱۴۰۳ - ۱۲:۰۸

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی خیر ایران، موضوع روز جهانی صلیب سرخ و هلال احمر امسال - زنده نگه داشتن بشریت - فراخوانی برای تجلیل از کسانی است که وقت و گاهی جان خود را برای کاهش درد و رنج دیگران و محافظت از کرامت ذاتی انسانی صرف می‌کنند. هشتم ماه می، که امسال مصادف با 19 اردیبهشت شده، فرصتی است تا جهان به اقدامات بشردوستانه از سطح محلی تا جهانی ارج بنهد و از فعالیت انسانی داوطلبان قدردانی کنند. موضوع این روز جهانی در  سال 2024 حول محور این موضوع خواهد بود، «من با شادی می‌بخشم، و شادی که می‌دهم یک پاداش است» و با هشتک «هر کاری که ما انجام می‌دهیم از قلب است» جشن گرفته می‌شود.

تاریخچه

صلیب سرخ جهانی میراث هانری دونان، است؛ مردی که بینش او منجر به ایجاد جنبش جهانی صلیب سرخ و هلال احمر شد.  او در 8 مه 1828 در ژنو از خانواده‌ای خیّر و کالوینیست (شاخه‌ای از پروتستاتنتیسم) به دنیا آمد و  پس از پایان تحصیلات متوسطه، در سال 1853 به الجزایر سفر کرد و در آن‌جا مسئولیت یک مستعمره را بر عهده گرفت. دونان دوران زندگی پر فراز و نشیبی داشت و انتقادات زیادی نیز بر فعالیت‌های او به علت همکاری با دولت‌های استعماری وارد شده است. اما اقدامات بشردوستانه او طی سالیان متمادی او تاثیرات به‌سزایی از خود بر جای گذاشت.

در سال 1870، او از پس از عیادت از مجروحان جنگی در پاریس و در سفر به لندن تلاش کرد تا یک کنفرانس دیپلماتیک در مورد مشکل اسیران جنگی ترتیب دهد که مورد تشویق تزار روسیه و مخالفت انگلستان قرار گرفت و یا در سال 1875 در لندن یک کنگره بین‌المللی برای «الغای کامل و نهایی تجارت سیاه‌پوستان و بردگان» برگزار کرد. بی‌توجهی به اقدامات دونان باعث شد او از لحاظ مالی سالیان زیادی را در سختی و فقر بگذراند و نهایتاً در سال 1901 به خاطر فعالیت‌هایش، جایزه صلح نوبل را دریافت کرد.

ایده روز جهانی صلیب سرخ و هلال احمر با تاثیر از اقدامات دونان، پس از جنگ جهانی اول و همزمان با یک کنفرانس بین‌المللی مطرح شد و نهایتاً هشتم ماه می سال 1984 میلادی به عنوان «روز جهانی صلیب سرخ و هلال احمر» شناخته شد.

اجزاء و ارکان‌های نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر

شعار اصلی همه اجزاء و ارگان‌های جنبش بین المللی صلیب سرخ و هلال احمر، حمایت از جوامع سالم و ایمن، کاهش آسیب‌پذیری، بهبود انعطاف‌پذیری مردم و ترویج صلح در سراسر جهان است و بر اساس اصول  انسانیت، بی‌طرفی، استقلال، خدمات داوطلبانه، وحدت و جهان‌شمولی هدایت می‌شوند که شامل ارکان زیر هستند:

1-کمیته بین‌المللی صلیب سرخ

کمیته بین‌المللی صلیب سرخ (ICRC) یک سازمان بی‌طرف، بی‌طرف و مستقل است که مأموریت منحصراً بشردوستانه آن محافظت از جان و حیثیت قربانیان جنگ و خشونت‌های داخلی و کمک به آن‌هاست. این سازمان فعالیت‌های امدادی بین‌المللی را که توسط جنبش در موقعیت‌های درگیری انجام می‌شود، هدایت و هماهنگ می‌کند. همچنین تلاش می‌کند با ترویج و تقویت قوانین بشردوستانه و اصول جهانی بشردوستانه از رنج جلوگیری کند. کمیته بین‌المللی صلیب سرخ که در سال 1863 تأسیس شد، منشأ نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر است.

2-فدراسیون بین المللی صلیب سرخ و جمعیت هلال احمر (IFRC) بزرگترین شبکه بشردوستانه جهان

فدراسیون بر اساس اصول نهضت صلیب سرخ و هلال احمر برای الهام بخشیدن، تسهیل و ترویج همه فعالیت‌های مردم‌دوستانه تشکیل شده است و توسط انجمن‌های ملی عضو (کشورها) برای بهبود وضعیت آسیب‌پذیرترین افراد کار می‌کند. این فدراسیون که در سال 1919 تأسیس شده و  کمک‌های بین‌المللی نهضت را به قربانیان بلایای طبیعی و پناهندگان و غیره را در شرایط اضطراری هدایت و هماهنگ و به عنوان نماینده رسمی انجمن‌های عضو خود در عرصه بین‌المللی عمل می‌کند.

این سازمان همکاری بین جوامع ملی را ارتقا می‌دهد و برای تقویت ظرفیت آن‌ها برای اجرای برنامه‌های آمادگی در برابر بلایا و برنامه‌های اجتماعی کار می‌کند. فدراسیون بین‌المللی صلیب سرخ و جمعیت هلال احمر، بزرگترین شبکه بشردوستانه جهان است و در بیش از 191 کشور فعالیت می‌کند و بیش از 16 میلیون داوطلب در آن به فعالیت بشردوستانه مشغول هستند.

3-صلیب سرخ ملی و جمعیت هلال احمر

جمعیت‌های ملی صلیب سرخ و هلال احمر مظهر کار و اصول جنبش بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر در 189 کشور هستند. انجمن‌های ملی به عنوان کمکی برای مقامات دولتی کشورهای خود در زمینه بشردوستانه عمل می‌کنند و مجموعه‌ای از خدمات از جمله امدادرسانی در بلایای طبیعی، بهداشت و برنامه‌های اجتماعی را ارائه می‌دهند. در زمان جنگ، انجمن‌های ملی به جمعیت غیرنظامی آسیب‌دیده کمک  و در صورت لزوم از خدمات پزشکی ارتش حمایت می‌کنند. همه جوامع ملی ابتدا باید توسط کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، بر اساس مجموعه‌ای از شرایط  به رسمیت شناخته شوند تا بخشی از نهضت شوند. متعاقباً آن‌ها ممکن است به عضویت فدراسیون بین‌المللی انجمن‌های ملی تبدیل شوند.

نهادهای حاکم بر نهضت بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر

نهادهای حاکم بر نهضت عبارتند از: کنفرانس بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر، شورای نمایندگان و کمیسیون دائمی.

کنفرانس بین‌المللی

کنفرانس بین‌المللی، یکی از مهم‌ترین مجامع بشردوستانه در جهان است که کشورهای عضو کنوانسیون ژنو و اجزای مختلف نهضت را گردهم می‌آورد. کنفرانس بین‌المللی عالی‌ترین نهاد مشورتی جنبش است. این سازمان به مطالعه و تصمیم‌گیری در مورد اقداماتی برای رسیدگی به مسائل مشترک بشردوستانه و هر موضوع مرتبط می‌پردازد. کنفرانس بین‌المللی وحدت را در نهضت تقویت و به آن کمک می‌کند تا مأموریت خود را مطابق با اصول بنیادی خود انجام دهد. همچنین به احترام و توسعه حقوق بشردوستانه بین‌المللی و سایر معاهدات نهضت کمک می‌کند. کنفرانس بین‌المللی هر چهار سال یک‌بار تشکیل می‌شود. علاوه بر اعضاء یعنی شرکت‌کنندگان دارای حق رأی در کنفرانس، ناظران نیز می‌توانند در مذاکرات آن شرکت کنند.

شورای نمایندگان

شورای نمایندگان، نهادی است که در آن نمایندگان تمام اعضاء برای بحث در مورد موضوعاتی گرد هم می‌آیند. اعضای شورای نمایندگان کسانی هستند که توسط انجمن‌های ملی، کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و فدراسیون بین‌المللی معرفی شده‌اند.

کمیسیون دائمی

کمیسیون دائمی، متولی کنفرانس‌های بین‌المللی و متشکل از 9 عضو دائمی است. پنج نفر از انجمن‌های ملی مختلف (هرکدام به عنوان شخصی توسط کنفرانس بین‌المللی انتخاب می‌شوند و تا پایا‌ن کنفرانس بین‌المللی بعدی در سمت خود هستند) دو نماینده ICRC و دو نماینده از فدراسیون بین المللی می‌باشند.

وظیفه اصلی کمیسیون دائمی آماده‌سازی کنفرانس بین‌المللی و شورای نمایندگان است. کمیسیون دائمی همچنین به مسائل مربوط به جنبش به عنوان یک کل رسیدگی و در نهایت، مدال هانری دونانت را به افرادی اعطا می‌کنند که شجاعت برجسته یا فداکاری استثنایی در خدمت به فعالیت بشردوستانه از خود نشان داده باشند. کمیسیون دائمی حداقل دو بار در سال تشکیل جلسه داده و مقر آن در ژنو است.

صلیب سرخ و هلال احمر؛ فراتر از اختلافات سیاسی

در میان درگیری‌های مسلحانه، خشونت، بلایای طبیعی، بحران‌های مرتبط با آب‌وهوا، بیماری‌های همه‌گیر، ناامنی غذایی و جابجایی‌های دسته‌جمعی، این داوطلبان هلال احمر و صلیب سرخ هستند که به کمک آسیب‌پذیرترین موقعیت‌های جهان، می‌آیند. آنان با حمایت از اقدامات بشردوستانۀ بی‌طرفانه، به دورافتاده‌ترین و در معرض خطرترین جوامع در بحران دسترسی پیدا می‌کنند و تنها توقعی که از جوامع دارند حمایت و پشتیبانی بدون توجه به مسائلی سیاسی و تنها بر اساس حس انسانی است.

منابع:

World Red Cross and Red Crescent

World Red Cross Day 2024

Henry Dunant

Current challenges faced by the International Committee of the Red Cross and international humanitarian law

World Red Cross and Red Crescent -Keeping Humanity Alive

کمیته بین المللی صلیب سرخ

فدراسیون بین المللی صلیب سرخ و جمعیت هلال احمر (IFRC)